Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

सिद्धेश्वरमिति ख्यातं महापातकनाशनम् । यत्र शुद्धिं परां प्राप्तो देवदेवो महेश्वरः । पुरा हत्यायुतः पार्थ देवदेवस्त्रिशूलधृक्

siddheśvaramiti khyātaṃ mahāpātakanāśanam | yatra śuddhiṃ parāṃ prāpto devadevo maheśvaraḥ | purā hatyāyutaḥ pārtha devadevastriśūladhṛk

Il est connu sous le nom de Siddheśvara, le destructeur des grands péchés. Là, le Dieu des dieux, Maheśvara, a atteint la purification suprême ; autrefois, ô prince, le Seigneur divin portant le trident avait été accablé par le péché.

सिद्धेश्वरम्Siddheśvara (name of the tīrtha/linga)
सिद्धेश्वरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, उद्धरण-चिह्न (quotative particle)
ख्यातम्renowned; known
ख्यातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सिद्धेश्वरम् इत्यस्य विशेषणम्
महापातकनाशनम्destroyer of great sins
महापातकनाशनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + पातक + नाशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सिद्धेश्वरम् इत्यस्य विशेषणम्
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक-सम्बन्ध (relative adverb of place)
शुद्धिम्purity
शुद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
पराम्supreme; highest
पराम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण of शुद्धिम्
प्राप्तःhaving attained
प्राप्तः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्राप् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
देवदेवःGod of gods
देवदेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महेश्वरःMaheśvara (Śiva)
महेश्वरः:
Apposition (Samanadhikarana/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमह + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवदेवः इत्यस्य समानाधिकरणम्
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of time)
हत्यायुतःendowed with (the sin of) killing; burdened by homicide
हत्यायुतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहत्या + युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवदेवः/महेश्वरः इत्यस्य विशेषणम्
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
देवदेवःGod of gods
देवदेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्रिशूलधृक्the trident-bearer
त्रिशूलधृक्:
Apposition (Samanadhikarana/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रिशूल + धृक्(धृ) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवदेवः इत्यस्य विशेषण/उपाधि

Mārkaṇḍeya (to the king)

Tirtha: Siddheśvara

Type: kshetra

Listener: Pārtha / king addressed

Scene: A radiant Siddheśvara shrine by the Narmadā; Śiva, trident-bearing, stands in contemplative austerity as the tīrtha’s purifying power is proclaimed.

S
Siddheśvara
Ś
Śiva
M
Maheśvara
T
Triśūla
N
Narmadā (context)

FAQs

The tīrtha’s greatness is emphasized by linking it to Śiva himself: a place becomes supremely authoritative when even the Lord’s narrative is tied to its purifying power.

Siddheśvara-tīrtha (on the Narmadā’s southern bank, per the preceding verse).

No explicit rite is stated here; the verse establishes the tīrtha’s identity and its capacity to destroy mahāpātakas, grounding it in Śiva’s own purification episode.