Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 54

कृमिकीटपतङ्गाश्च तस्मिंस्तीर्थे तु ये मृताः । स्वर्गं प्रयान्ति ते सर्वे दिव्यरूपधरा नृप

kṛmikīṭapataṅgāśca tasmiṃstīrthe tu ye mṛtāḥ | svargaṃ prayānti te sarve divyarūpadharā nṛpa

Ô Roi, même les vers, les insectes et les êtres ailés qui meurent en ce tīrtha sacré vont tous au ciel, revêtus d’une forme divine et lumineuse.

कृमि-कीट-पतङ्गाःworms, insects, and flying insects
कृमि-कीट-पतङ्गाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृमि (प्रातिपदिक) + कीट (प्रातिपदिक) + पतङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; समाहार/समुच्चयार्थ द्वन्द्व
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण
तीर्थेat the sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम—‘ये (कृमिकीटपतङ्गाः)’
मृताःdead; having died
मृताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त; √मृ धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)
स्वर्गम्to heaven
स्वर्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; गत्यर्थकक्रियायाः कर्म/गन्तव्य
प्रयान्तिgo forth; attain
प्रयान्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+√या (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘ते’ इत्यस्य विशेषण
दिव्य-रूप-धराःbearing divine forms
दिव्य-रूप-धराः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + धर (कृदन्त; √धृ धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘ते सर्वे’ इत्यस्य विशेषण; ‘दिव्यं रूपं धरन्ति’
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

Unknown (context suggests a Purāṇic narrator addressing a king)

Tirtha: Rudraghaṭa (Revā-tīrtha)

Type: ghat

Listener: A king (nṛpa)

Scene: A luminous river-ford where tiny creatures (worms, insects, moths) are shown transforming into radiant celestial forms ascending toward svarga, while the king listens in wonder.

R
Revā (Narmadā)
S
Svarga

FAQs

The tīrtha’s power is so great that even the smallest beings attain exalted states through contact with it.

A revered tīrtha in the Revā-khaṇḍa (on/near the Revā–Narmadā), whose exact name is implied by the surrounding passage.

No ritual is prescribed here; the verse praises the salvific greatness of death occurring within the tīrtha’s sphere.