Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 60

स्वाहाकारः स्वधाकारः पञ्चयज्ञविधिर्नहि । स्नानं दानं जपो नास्ति सन्ध्यालोपव्यतिक्रमः । षण्मासं च तदा पार्थ लुप्तपिण्डोदकक्रियम्

svāhākāraḥ svadhākāraḥ pañcayajñavidhirnahi | snānaṃ dānaṃ japo nāsti sandhyālopavyatikramaḥ | ṣaṇmāsaṃ ca tadā pārtha luptapiṇḍodakakriyam

Il n'y eut ni appel svāhā, ni appel svadhā, ni observance des cinq grands sacrifices. Les bains, la charité et le japa étaient absents ; les rites quotidiens de sandhyā furent violés et perdus. Et alors, ô Pārtha, pendant six mois, les offrandes de piṇḍa et d'eau pour les ancêtres furent interrompues.

स्वाहाकारःthe svāhā-utterance
स्वाहाकारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वाहा (अव्यय/मन्त्रपद) + आकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन; ‘svāhā-utterance/formula’
स्वधाकारःthe svadhā-utterance
स्वधाकारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वधा (अव्यय/मन्त्रपद) + आकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘svadhā-utterance’
पञ्चयज्ञविधिःthe ordinance of the five daily sacrifices
पञ्चयज्ञविधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + यज्ञ (प्रातिपदिक) + विधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘rule/observance of the five sacrifices’
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
हिindeed
हि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन
दानम्giving/charity
दानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जपःrecitation (japa)
जपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अस्तिexists/is
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
सन्ध्यालोपव्यतिक्रमःthe violation (due to) omission of sandhyā rites
सन्ध्यालोपव्यतिक्रमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसन्ध्या (प्रातिपदिक) + लोप (प्रातिपदिक) + व्यतिक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘transgression consisting in omission of sandhyā (twilight rites)’
षण्मासम्for six months
षण्मासम्:
Kāla-adhikarana (Duration/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootषण् (संख्या-प्रातिपदिक) + मास (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative, 2nd), एकवचन; कालपरिमाण (duration)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
तदाthen
तदा:
Adverbial (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
लुप्तपिण्डोदकक्रियम्with piṇḍa and water rites discontinued
लुप्तपिण्डोदकक्रियम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलुप्त (कृदन्त; लुप् धातु + क्त) + पिण्ड (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक) + क्रिया (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc., 1st/2nd), एकवचन; ‘having the piṇḍa-and-water rites lapsed’

Narrator (addressing ‘Pārtha’ within the discourse; likely Śrī Mārkaṇḍeya as frame-speaker across this portion)

Listener: Pārtha (explicitly addressed here)

Scene: A montage-like scene: silent homa fires, absent svāhā/svadhā calls, people skipping snāna and sandhyā, and ancestors waiting unappeased as piṇḍa and water offerings cease for months.

P
Pārtha

FAQs

When cosmic and social order is disturbed, daily dharma—yajña, sandhyā, charity, japa, and pitṛ duties—collapses, harming both worlds.

The Revā (Narmadā) region remains the textual setting; this verse highlights dharma-practice rather than a particular tīrtha.

Pañca-mahāyajña, sandhyā rites, svāhā/svadhā offerings, and piṇḍodaka-kriyā are explicitly referenced.