Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । समातृभिर्भूतगणश्च घोरैर्वृतः समन्तात्स ननर्त शूली । गजेन्द्रचर्मावरणे वसानः संहर्तुकामश्च जगत्समस्तम्

śrīmārkaṇḍeya uvāca | samātṛbhirbhūtagaṇaśca ghorairvṛtaḥ samantātsa nanarta śūlī | gajendracarmāvaraṇe vasānaḥ saṃhartukāmaśca jagatsamastam

Śrī Mārkaṇḍeya dit : Entouré de toutes parts par la farouche cohorte des Bhūtas avec les Mères, le Seigneur au trident se mit à danser. Revêtu de la peau du roi des éléphants, il semblait vouloir retirer l’univers tout entier dans la dissolution.

śrīmārkaṇḍeyaḥthe venerable Mārkaṇḍeya
śrīmārkaṇḍeyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī (उपपद) + mārkaṇḍeya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (श्रीमान् मार्कण्डेयः)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
sahe
sa:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः
mātṛbhiḥwith the Mothers
mātṛbhiḥ:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootmātṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; सह-योगे
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्ययम्; सहार्थक-उपपद
bhūtagaṇaḥthe host of spirits
bhūtagaṇaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक) + gaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूतानां गणः)
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
ghoraiḥby/with the terrible (ones)
ghoraiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying mātṛbhiḥ/bhūtagaṇaiḥ understood)
vṛtaḥsurrounded
vṛtaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootvṛ (धातु) + kta (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः कृदन्तः; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भूतकर्मणि (covered/surrounded)
samantāton all sides
samantāt:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsamantāt (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्यय (from all sides)
nanartadanced
nanarta:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootnṛt (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
śūlīthe trident-bearer
śūlī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśūlin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेष्य (epithet of Śiva)
gajendracarma-āvaraṇein/with an elephant-skin covering
gajendracarma-āvaraṇe:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgajendra (प्रातिपदिक) + carman (प्रातिपदिक) + āvaraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः (गजेन्द्रस्य चर्म-आवरणे = in the elephant-hide covering)
vasānaḥwearing
vasānaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootvas (धातु) + śānac (शानच्)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्तः (present participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
saṃhartukāmaḥdesiring to destroy
saṃhartukāmaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaṃ-√hṛ (धातु) + tumun (तुमुन्) + kāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (संहर्तुं कामः = desirous to destroy)
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
jagat-samastamthe whole world
jagat-samastam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + samasta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (समस्तं जगत् = the entire world)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā-kṣetra (Revākhaṇḍa setting)

Type: kshetra

Scene: Mārkaṇḍeya narrates: Śiva the trident-bearer begins a fearsome dance, encircled by ghora bhūtas and the Mātṛs, wearing an elephant-hide cloak, poised to draw the cosmos into dissolution.

M
Mārkaṇḍeya
Ś
Śiva (Śūlī)
M
Mātṛkās (Mothers)
B
Bhūta-gaṇas

FAQs

All creation is sustained and withdrawn by the Lord; remembering Śiva as both protector and dissolver cultivates detachment and reverence for dharma.

This verse functions as a cosmic-theological prelude within the Revā Khaṇḍa; it does not directly name a specific tīrtha in this line.

No explicit vrata, dāna, snāna, or japa is prescribed in this verse.