Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 29

Devanagari script

स्त्रीस्वभावेन कारुण्यं करोति हृदयं मम । कथं वै निर्दहिष्यामि जगदेतज्जगत्पते

Transliteration

strīsvabhāvena kāruṇyaṃ karoti hṛdayaṃ mama | kathaṃ vai nirdahiṣyāmi jagadetajjagatpate

Translation

Par la nature même de la femme, la compassion emplit mon cœur. Comment donc pourrais-je brûler ce monde, ô Seigneur de l’univers ?

Word by Word

• स्त्रीस्वभावेन: by feminine nature
• स्त्रीस्वभावेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक) + स्वभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्त्रियाः स्वभावः)

• कारुण्यम्: compassion
• कारुण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कारुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• करोति: makes/produces
• करोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• हृदयम्: heart
• हृदयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन

• कथम्: how?
• कथम्: None
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण

• वै: indeed
• वै: None
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/उपपादक (indeed)

• निर्दहिष्यामि: shall I burn up
• निर्दहिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर्-√दह् (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• जगत्: the world
• जगत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• जगत्पते: O lord of the world
• जगत्पते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः पतिः)

Speaker

Śrī Devī (the Goddess)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: Jagatpati (Śiva, addressed)

Visual Art Cues

Scene: Devī, eyes moist with compassion, addresses Jagatpati; flames of destruction are imagined but withheld, replaced by a calm, protective aura.

Characters & Entities

• Devī
• Jagatpati (Śiva as Lord of the world)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divinity is not mere power; it is conscience and compassion—especially expressed as the Mother’s protective nature.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā (Narmadā) milieu frames the chapter, but this verse itself is a theological exchange rather than a tīrtha description.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it emphasizes inner dharma (karuṇā) rather than an external rite.