Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 21

अहल्येश्वरनामानं स्वगृहे चागमत्पुनः । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम्

ahalyeśvaranāmānaṃ svagṛhe cāgamatpunaḥ | tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayetparameśvaram

elle revint ensuite à sa demeure, lui donnant le nom d’« Ahalyeśvara ». Quiconque, en ce tīrtha, se baigne et vénère Parameśvara,

अहल्येश्वरनामानम्(one) named ‘Ahalyeśvara’
अहल्येश्वरनामानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअहल्या + ईश्वर + नामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘अहल्येश्वर’ इति नाम यस्य (one whose name is Ahalyeśvara)
स्वगृहेin (his/her) own house
स्वगृहे:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; तत्पुरुषः (स्वस्य गृहः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
अगमत्went
अगमत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलङ्-लकारः (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
पुनःagain
पुनः:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम्; पुनरर्थक-क्रियाविशेषणम् (again)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb: there)
तीर्थेat the sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (indeed/but)
यःwhoever
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyā (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formस्ना-धातोः क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम्; ‘having bathed’
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
परमेश्वरम्the Supreme Lord
परमेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपरम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; कर्मधारयः (परमः ईश्वरः)

Deductive: Purāṇic narrator within Revā Khaṇḍa (likely Sūta/Lomaharṣaṇa conveying the Māhātmya)

Tirtha: Ahalyeśvara-tīrtha

Type: ghat

Scene: Ahalyā names the installed deity ‘Ahalyeśvara’; pilgrims bathe at the river and proceed to worship Parameśvara at the shrine.

A
Ahalyeśvara
P
Parameśvara (Śiva)
T
Tīrtha
S
Snāna
P
Pūjā

FAQs

Sacred places become living through worship; snāna and pūjā offered to Śiva at a tīrtha are upheld as direct means to merit.

Ahalyeśvara at the Ahalyā-tīrtha (Revā/Narmadā-bank context).

Tīrtha-snānā (holy bath) followed by Śiva-pūjā (worship of Parameśvara).