Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं चान्यत्सिद्धेश्वरमनुत्तमम् । तीर्थं सर्वगुणोपेतं सर्वलोकेषु पूजितम्

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tasyaivānantaraṃ cānyatsiddheśvaramanuttamam | tīrthaṃ sarvaguṇopetaṃ sarvalokeṣu pūjitam

Śrī Mārkaṇḍeya dit : Aussitôt après cela se trouve un autre lieu sans égal, Siddheśvara, un tīrtha pourvu de toutes les vertus, honoré dans tous les mondes.

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; श्री + मार्कण्डेय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणपूर्वपद ‘श्री’ (honorific)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तस्यof that (place/thing)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
एवindeed/just
एव:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphatic)
अनन्तरम्immediately after
अनन्तरम्:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावार्थे अव्ययप्रयोग (adverbial accusative)
and
:
Avyaya (Conjunction/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अन्यत्another
अन्यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘तीर्थम्’ इत्यस्य विशेषण
सिद्धेश्वरम्(named) Siddheśvara
सिद्धेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्ध-ईश्वर (प्रातिपदिक; सिद्ध + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘तीर्थम्’ इत्यस्य नामरूपेण विशेषण
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘तीर्थम्’ इत्यस्य विशेषण
तीर्थम्a sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सर्वगुणोपेतम्endowed with all virtues
सर्वगुणोपेतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व-गुण-उपेत (प्रातिपदिक; सर्व + गुण + उपेत)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘उपेत’ = क्त-प्रत्ययान्त (past participle) from √इ (इण्) with उप-; ‘तीर्थम्’ इत्यस्य विशेषण
सर्वलोकेषुin all worlds
सर्वलोकेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व-लोक (प्रातिपदिक; सर्व + लोक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
पूजितम्worshipped
पूजितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Siddheśvara

Type: kshetra

Scene: Rishi Mārkaṇḍeya speaking to listeners, gesturing toward a sacred ford/temple precinct labeled ‘Siddheśvara’; pilgrims approach with water-pots and offerings; the riverbank and liṅga-shrine suggested in the distance.

M
Mārkaṇḍeya
S
Siddheśvara

FAQs

The Purāṇa frames tīrthas as graded stations of grace—each celebrated as a world-revered locus for spiritual accomplishment.

Siddheśvara tīrtha.

No specific rite is stated here; the verse introduces Siddheśvara and its universal reverence.