Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

Devanagari script

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेच्छिवयोगिनम् । द्विजानामयुतं साग्रं स लभेत्फलमुत्तमम्

Transliteration

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayecchivayoginam | dvijānāmayutaṃ sāgraṃ sa labhetphalamuttamam

Translation

Quiconque se baigne en ce gué sacré puis vénère un yogin śivaïte obtient la récompense suprême, égale au mérite d’honorer dix mille brāhmaṇas et davantage.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• तीर्थे: at the sacred ford/place
• तीर्थे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्

• तु: indeed/but
• तु: None
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; सम्बन्ध-सर्वनाम

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकालिक-क्रिया (having bathed)

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• शिवयोगिनम्: Śiva-yogin (yogi of Śiva)
• शिवयोगिनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य योगी)

• द्विजानाम्: of Brahmins
• द्विजानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), बहुवचनम्

• अयुतम्: ten thousand
• अयुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अयुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया/प्रथमा, एकवचनम्; संख्यावाचक (ten thousand)

• साग्रम्: and more (over and above)
• साग्रम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (उपसर्ग/सह) + अग्र (प्रातिपदिक) → साग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया/प्रथमा, एकवचनम्; तत्पुरुषः (अग्रेण सह = with an addition)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; सर्वनाम

• लभेत्: would obtain/should obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• उत्तमम्: supreme/excellent
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषण

Speaker

Unspecified in snippet (context: Mārkaṇḍeya addressing the king continues nearby)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Unnamed Revā tīrtha (contextual)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Pilgrim emerges from river bath, dripping water, then approaches a seated Śaiva yogin (matted hair, ash marks) with flowers and bilva leaves; the tīrtha steps and river shimmer behind.

Characters & Entities

• Śiva
• Śiva-yogin

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-snānā and reverence to realized Śaiva ascetics are praised as swift means to great puṇya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A tīrtha within the Revā Khaṇḍa (Narmadā region) is being extolled; the precise name is referenced in surrounding verses.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathe at the tīrtha and worship a Śiva-yogin (a Śaiva renunciant/adept).