Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 25

Devanagari script

ते मूढास्ते दुराचारास्तेषां जन्म निरर्थकम् । चन्द्रहासं न जानन्ति ये रेवायां व्यवस्थितम्

Transliteration

te mūḍhāste durācārāsteṣāṃ janma nirarthakam | candrahāsaṃ na jānanti ye revāyāṃ vyavasthitam

Translation

Ils sont égarés ; ils ont une conduite inique ; leur naissance est sans fruit, ceux qui ne connaissent pas Candrahāsa, établi sur la Revā.

Word by Word

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; सर्वनाम (pronoun)

• मूढाः: deluded
• मूढाः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: मूढ (प्रातिपदिक; √मुह् (धातु) से निष्पन्न)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; विशेषण

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; सर्वनाम

• दुराचाराः: evil-doers / of bad conduct
• दुराचाराः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
• Type: Noun
• Root: दुराचार (प्रातिपदिक; दुर् + आचार)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (दुष्टः आचारः यस्य/येषाम्)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी (6th) बहुवचनम्; सम्बन्ध (genitive)

• जन्म: birth / life
• जन्म: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्

• निरर्थकम्: meaningless
• निरर्थकम्: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: निरर्थक (प्रातिपदिक; निर् + अर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्; विशेषण; समासः—तत्पुरुषः (अर्थः नास्ति यस्य)

• चन्द्रहासम्: Candrahāsa (name of a sacred place/linga)
• चन्द्रहासम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चन्द्रहास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः (चन्द्र इव हासः)

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negative particle)

• जानन्ति: know
• जानन्ति: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ज्ञा (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)

• रेवायाम्: in/on the Revā (Narmadā)
• रेवायाम्: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रेवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्; अधिकरण (locative)

• व्यवस्थितम्: situated / established
• व्यवस्थितम्: Karma-viśeṣaṇa (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: व्यवस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था (धातु) + वि/अव/सम् उपसर्ग; क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) विशेषण; चन्द्रहासम् इति पदस्य विशेषणम्

Speaker

Mārkaṇḍeya (contextual, Revā Khaṇḍa narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Candrahāsa (Revā-tīrtha)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: King (mahīpāla)

Visual Art Cues

Scene: On the banks of the Revā, a revered shrine/spot named Candrahāsa; pilgrims approach with folded hands while a contrasting group turns away in heedlessness, underscoring ‘knowing vs. not knowing’ the tīrtha.

Characters & Entities

• Candrahāsa-tīrtha
• Revā (Narmadā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Neglect of dharma and sacred knowledge is portrayed as making human life unfulfilled; reverence for tīrthas supports righteous living.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Candrahāsa tīrtha located on the Revā (Narmadā).

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is stated; the verse urges recognition and reverence of the tīrtha.