Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 118›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

। श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं परमशोभनम् । इन्द्रतीर्थेतिविख्यातं नर्मदादक्षिणे तटे

Transliteration

| śrīmārkaṇḍeya uvāca | tato gacchettu rājendra tīrthaṃ paramaśobhanam | indratīrthetivikhyātaṃ narmadādakṣiṇe taṭe

Translation

Śrī Mārkaṇḍeya dit : « Alors, ô roi des rois, qu’on se rende à un tīrtha d’une splendeur suprême, renommé sous le nom d’Indratīrtha, sur la rive méridionale de la Narmadā. »

Word by Word
श्रीमार्कण्डेयःŚrī Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—श्री + मार्कण्डेय (कर्मधारय)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक अव्यय (adverb: then/thereafter)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तुindeed, but
तु:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: emphasis/contrast)
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः—राज्ञां इन्द्रः (षष्ठी-तत्पुरुष)
तीर्थम्a sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
परमशोभनम्supremely beautiful
परमशोभनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम + शोभन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; समासः—परमं शोभनम् (कर्मधारय)
इन्द्रतीर्थIndra-tīrtha
इन्द्रतीर्थ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—इन्द्रस्य तीर्थम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
इतिthus, as
इति:
Sambandha/Quotation marker
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/इत्यर्थक निपात (quotative particle)
विख्यातम्renowned, famous
विख्यातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + ख्या (धातु) → विख्यात (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
नर्मदाof the Narmadā (river)
नर्मदा:
Sambandha (Relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (नर्मदायाः)
दक्षिणेon the southern
दक्षिणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; विशेषणम्
तटेbank
तटे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Indratīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: A sage (Mārkaṇḍeya) directs a king toward a radiant riverside tīrtha; the Narmadā flows broad and calm, with a marked ford/ghāṭa on the southern bank and a subtle Indra emblem (vajra) indicating the site’s name.

Characters & Entities
M
Mārkaṇḍeya
I
Indratīrtha
N
Narmadā

FAQs

The Purāṇa maps liberation-oriented dharma onto geography, urging pilgrimage to named tīrthas on the Narmadā.

Indratīrtha, identified as a renowned tīrtha on the Narmadā’s southern bank.

A pilgrimage instruction: to proceed to Indratīrtha as part of the tīrtha itinerary.

←Previous Verse
Next Verse→