Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 15

Devanagari script

त्रयीमार्गमसन्दिग्धास्ते यान्ति परमां गतिम् । एकाग्रमनसो ये तु शङ्करं शिवमव्ययम्

Transliteration

trayīmārgamasandigdhāste yānti paramāṃ gatim | ekāgramanaso ye tu śaṅkaraṃ śivamavyayam

Translation

Ceux qui, sans hésitation, demeurent sur la voie de la triple Révélation védique atteignent la condition suprême. Et ceux dont l’esprit, d’un seul point, se fixe sur Śaṅkara—Śiva, l’Impérissable…

Word by Word

• त्रयीमार्गम्: the path of the three Vedas
• त्रयीमार्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रयी (प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रय्याः मार्गः)

• असन्दिग्धाः: undoubting, free from doubt
• असन्दिग्धाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: असन्दिग्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन; विशेषणम् (ते इति)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम

• यान्ति: go, attain
• यान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (वर्तमानकाल), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• परमाम्: supreme
• परमाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (गतिम् इति)

• गतिम्: state, goal, liberation
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• एकाग्रमनसः: whose minds are one-pointed
• एकाग्रमनसः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकाग्र (प्रातिपदिक) + मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (एकाग्रं मनः येषाम्) बहुव्रीह्यर्थे विशेषणम् (ये इति)

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम

• तु: but, indeed
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (contrast/emphasis)

• शङ्करम्: Shankara
• शङ्करम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शङ्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; देवतावाचक-नाम

• शिवम्: auspicious; Shiva
• शिवम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (शङ्करम् इति)

• अव्ययम्: imperishable
• अव्ययम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अव्यय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (शङ्करम् इति)

Speaker

Mārkaṇḍeya (contextual attribution within the passage)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā/Narmadā-tīra (as framed in Revākhaṇḍa)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A serene ascetic on the Narmadā’s bank, seated in padmāsana, eyes half-closed, mind fixed on Śaṅkara; faint suggestion of Vedic fires/recitation behind, indicating trayī-mārga.

Characters & Entities

• Śaṅkara
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steadfast Vedic dharma and one-pointed focus on Śiva both lead toward the highest spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site is named; the verse complements the Revā Khaṇḍa’s Narmadā-centered sacred geography by emphasizing inner steadiness.

What ritualistic prescription is mentioned?

It commends firmness in Trayī-mārga and ekāgratā (one-pointed concentration) upon Śiva—core disciplines rather than a single external rite.