Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 79

अनसूयोवाच । ईप्सितं तच्च दातव्यं यन्मया प्रार्थितं हरे । नान्यथा चैव कर्तव्या मम पुत्रैषणा तु या

anasūyovāca | īpsitaṃ tacca dātavyaṃ yanmayā prārthitaṃ hare | nānyathā caiva kartavyā mama putraiṣaṇā tu yā

Anasūyā dit : «Ô Hari, ce que j’ai imploré doit être accordé selon mon désir. Que mon aspiration à des fils ne s’accomplisse d’aucune autre manière».

अनसूयाAnasūyā
अनसूया:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअनसूया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ईप्सितम्the desired (thing)
ईप्सितम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootईप्सित (कृदन्त; √आप्/ईप्स् इष्टौ)
Formभूतकृदन्त (PPP used nominally), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तत्that
तत्:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम; 'ईप्सितम्' इत्यस्य अन्वयः
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
दातव्यम्must be given
दातव्यम्:
Vidhi (विधि/Obligation)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) → दातव्य (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: 'to be given'), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेयविशेषणं 'ईप्सितम्'
यत्which (thing)
यत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative)
मयाby me
मया:
Karana (करण/Agent-instrument in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
प्रार्थितम्requested
प्रार्थितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र + अर्थ् (धातु) → प्रार्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणं 'यत्'
हरेO Hari
हरे:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: 'otherwise')
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (emphasis)
कर्तव्याmust be done
कर्तव्या:
Vidhi (विधि/Obligation)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कर्तव्य (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: 'to be done'), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेयविशेषणं 'एषणा'
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
पुत्रैषणाdesire for sons/children
पुत्रैषणा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + एषणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (पुत्रस्य एषणा = desire for a son/children)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (particle: 'but/indeed')
याwhich
या:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम; 'एषणा' इत्यस्य विशेषणम्

Anasūyā

Listener: Hari (Viṣṇu)

Scene: Anasūyā, composed yet resolute, addresses Hari with a steady gaze and folded hands, insisting that the boon match her exact prayer; Viṣṇu listens with calm majesty.

A
Anasūyā
H
Hari (Viṣṇu)

FAQs

Steadfast intention in a dharmic vow is portrayed as shaping the very form in which divine grace manifests.

Not a tīrtha-focused verse; it continues the Anasūyā–Viṣṇu dialogue within the Revā Khaṇḍa narrative frame.

No explicit ritual; the emphasis is on the precise fulfillment of a boon-request.