Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 113

वसते तत्र गोविन्दः संजातो विपुले कुले । पुत्रदारसमोपेतो गृहक्षेत्ररतः सदा

vasate tatra govindaḥ saṃjāto vipule kule | putradārasamopeto gṛhakṣetrarataḥ sadā

Là demeurait Govinda, né dans une famille prospère, toujours attaché à sa maison et à ses champs, entouré de son épouse et de ses enfants.

वसतेdwells
वसते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
गोविन्दःGovinda
गोविन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोविन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
संजातःborn
संजातः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + जन् (धातु) + जात (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विपुलेgreat; extensive
विपुले:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
कुलेin a family
कुले:
Adhikarana (Sphere/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
पुत्रदारसमोपेतःaccompanied by son and wife
पुत्रदारसमोपेतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुत्र + दार + समुपेत (प्रातिपदिक; उपेत = √इ क्त with सम्-उप)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्व (पुत्रः च दाराः च) + समुपेत (युक्तः)
गृहक्षेत्ररतःdevoted to house and fields
गृहक्षेत्ररतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगृह + क्षेत्र + रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्व (गृहं च क्षेत्रं च) + रत (आसक्तः)
सदाalways
सदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Suvarṇaśilaka vicinity (implied)

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Govinda in a prosperous household: granaries, ploughed fields, family around—an image of stability before the coming disruption.

G
Govinda

FAQs

It portrays the gṛhastha stage as a legitimate dharmic context, from which deeper lessons about impermanence and duty will emerge.

No single tīrtha is praised in this line; it continues the Revā Khaṇḍa’s regional setting.

None; it is descriptive, establishing the protagonist’s social and domestic situation.