Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

अनपत्या या च नारी स्नायाद्वै पाण्डुनन्दन । पुत्रं सा लभते पार्थ सत्यसङ्घं दृढव्रतम्

anapatyā yā ca nārī snāyādvai pāṇḍunandana | putraṃ sā labhate pārtha satyasaṅghaṃ dṛḍhavratam

Toute femme sans enfant qui s’y baigne, ô fils de Pāṇḍu—ô Pārtha—obtient un fils ferme dans la vérité et inébranlable dans ses vœux.

अनपत्याchildless
अनपत्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्- (नञ्) + अपत्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; नञ्-समासपूर्वक विशेषण (childless)
याwho (woman)
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सूचकः
and
:
Sambandha/Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
नारीwoman
नारी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्नायात्should bathe
स्नायात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
वैindeed
वै:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात
पाण्डुनन्दनO son of Pāṇḍu
पाण्डुनन्दन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाण्डु (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (‘पाण्डोः नन्दनः’)
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लभतेobtains
लभते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
सत्यसङ्घम्truth-bound
सत्यसङ्घम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक) + सङ्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (‘सत्यः सङ्घः यस्य’/‘सत्यसङ्घः’ = truth-pledged)
दृढव्रतम्firm in vows
दृढव्रतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृढ (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (‘दृढं व्रतं यस्य’)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Manmatheśa

Type: kshetra

Listener: Pāṇḍunandana / Pārtha

Scene: A childless woman at the riverbank performs snāna with folded hands facing the Manmatheśa shrine; a vision of a virtuous child (satya-saṅgha, dṛḍha-vrata) is suggested as a gentle future scene.

M
Manmatheśa
P
Pāṇḍunandana (Arjuna)
P
Pārtha

FAQs

The Purāṇas present tīrtha-sevā as grace-bearing, capable of transforming personal suffering into dharmic blessing.

Manmatheśa tīrtha, where bathing is said to grant progeny.

Snāna (bathing) at the tīrtha as a remedial and devotional observance.