Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थं परमरोचनम् । मार्कण्डेशमिति ख्यातं नर्मदादक्षिणे तटे

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tato gacchenmahīpāla tīrthaṃ paramarocanam | mārkaṇḍeśamiti khyātaṃ narmadādakṣiṇe taṭe

Śrī Mārkaṇḍeya dit : Alors, ô roi, qu’on se rende à un tīrtha d’un éclat suprême, nommé Mārkaṇḍeśa, sur la rive méridionale de la Narmadā.

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; श्री + मार्कण्डेय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणपूर्वपद-युक्तः (श्री- इति)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक क्रियाविशेषण (then/thereafter)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; विधिवाक्ये (should go)
महीपालO king
महीपाल:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहीपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
तीर्थम्to a sacred ford/place of pilgrimage
तीर्थम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
परमरोचनम्most delightful
परमरोचनम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम-रोचन (प्रातिपदिक; परम + रोचन)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तीर्थम् इति विशेषणम्
मार्कण्डेशम्(it is) Mārkaṇḍeśa
मार्कण्डेशम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम (place-name)
इतिthus/so called
इति:
Quotation/Marker (इति-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरण/नामनिर्देश-चिह्न
ख्यातम्is renowned
ख्यातम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootख्या (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (is renowned)
नर्मदायाःof the Narmadā
नर्मदायाः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
दक्षिणेon the southern
दक्षिणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तटे इति विशेषणम्
तटेbank
तटे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Mārkaṇḍeśa

Type: ghat

Listener: King (addressed as mahīpāla)

Scene: Mārkaṇḍeya ṛṣi instructs a king to proceed to a radiant Narmadā ford; the river flows broad and dark-blue, with a south-bank ghāṭ and a small Śiva shrine labeled Mārkaṇḍeśa.

M
Mārkaṇḍeya
N
Narmadā
M
Mārkaṇḍeśa Tīrtha

FAQs

Pilgrimage is framed as a deliberate dharmic journey—moving from one tīrtha to another to receive increasing spiritual radiance and merit.

Mārkaṇḍeśa Tīrtha, located on the southern bank of the Narmadā.

A pilgrimage instruction is given: one should go to (visit) the Mārkaṇḍeśa tīrtha; specific rites are not detailed in this verse.