HomeRig VedaMandala 10Sukta 25Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 10.25

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa (named explicitly)
Devata: Soma (whose mada is praised as Indra’s dear power)
Chandas: Triṣṭubh

अयं घ स तुरो मद इन्द्रस्य वर्धत प्रियः । अयं कक्षीवतो महो वि वो मदे मतिं विप्रस्य वर्धयद्विवक्षसे ॥

अ॒यं घ॒ स तु॒रो मद॒ इन्द्र॑स्य वर्धत प्रि॒यः । अ॒यं क॒क्षीव॑तो म॒हो वि वो॒ मदे॑ म॒तिं विप्र॑स्य वर्धय॒द्विव॑क्षसे ॥

ayáṃ gha sá turó máda índrasya vardhata priyáḥ | ayáṃ kakṣī́vato mahó ví vo máde matíṃ víprasya vardhayad vivákṣase ||

Voici vraiment l’ivresse rapide, chère à Indra, qui croît et s’accroît. Voici : pour la grande œuvre de Kakṣīvān — dans ta joie tu fais croître la pensée du voyant, l’élargissant jusqu’à sa pleine puissance.

अ॒यम् । घ॒ । सः । तु॒रः । मदः॑ । इन्द्र॑स्य । व॒र्ध॒त॒ । प्रि॒यः । अ॒यम् । क॒क्षीव॑तः । म॒हः । वि । वः॒ । मदे॑ । म॒तिम् । विप्र॑स्य । व॒र्ध॒य॒त् । विव॑क्षसे ॥अयम् । घ । सः । तुरः । मदः । इन्द्रस्य । वर्धत । प्रियः । अयम् । कक्षीवतः । महः । वि । वः । मदे । मतिम् । विप्रस्य । वर्धयत् । विवक्षसे ॥ayam | gha | saḥ | turaḥ | madaḥ | indrasya | vardhata | priyaḥ | ayam | kakṣīvataḥ | mahaḥ | vi | vaḥ | made | matim | viprasya | vardhayat | vivakṣase

अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed, surely
:
TypeIndeclinable
Rootघ (निपात)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तुरःswift, impetuous
तुरः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootतुर (प्रातिपदिक; ‘शीघ्र/उत्साही/प्रेरक’)
मदःintoxication, exhilaration (soma-rapture)
मदः:
Kartā
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वर्धतgrows, increases
वर्धत:
TypeVerb
Rootवृध् (वर्धते/वर्धति)
प्रियःdear, beloved
प्रियः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कक्षीवतःof Kakṣīvat
कक्षीवतः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeProper Noun
Rootकक्षीवत् (ऋषि-नाम; प्रातिपदिक)
महःof the great (one); of greatness
महः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootमहत्/मह (प्रातिपदिक; ‘महान्/महत्त्वम्’)
विapart, forth, widely
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
वःfor you (pl.) / your
वः:
Sampradāna (लाभार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मदेin the exhilaration (of soma)
मदे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
मतिम्thought, intention, hymn
मतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
विप्रस्यof the inspired poet/seer
विप्रस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
वर्धयत्made grow, increased
वर्धयत्:
TypeVerb
Rootवृध् (वर्धयति) [णिच्]
विवक्षसेyou wish to speak; you intend to utter
विवक्षसे:
TypeVerb
Rootवच् (विवक्षति) [सन्/इच्छार्थक-रूपम्]