Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 129

The Exposition of the Maheśa Mantra

Mahēśa-mantra-prakāśana

Devanagari script

षट्त्रिंशदक्षरो मंत्रः सर्वकामफलप्रदः । मुनिः शुकः समुद्दिष्टश्छंदोऽनुष्टुप्प्रकीर्तितम् ॥ १२९ ॥

Transliteration

ṣaṭtriṃśadakṣaro maṃtraḥ sarvakāmaphalapradaḥ | muniḥ śukaḥ samuddiṣṭaśchaṃdo'nuṣṭupprakīrtitam || 129 ||

Translation

Voici un mantra de trente-six syllabes, dispensateur des fruits de tous les désirs. Son voyant (ṛṣi) est déclaré être le sage Śuka, et son mètre (chandas) est proclamé Anuṣṭubh.

Word by Word

• षट्-त्रिंशत्-अक्षरः: thirty-six-syllabled
• षट्-त्रिंशत्-अक्षरः: विशेषण (Viśeṣaṇa of मन्त्रः)
• Type: Adjective
• Root: षट् (प्रातिपदिक) + त्रिंशत् (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समास — 'having thirty-six syllables'

• मन्त्रः: mantra
• मन्त्रः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सर्व-काम-फल-प्रदः: granting the fruits of all desires
• सर्व-काम-फल-प्रदः: विशेषण (Viśeṣaṇa of मन्त्रः)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष — 'giver of the fruits of all desires'

• मुनिः: the seer (ṛṣi)
• मुनिः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शुकः: Śuka
• शुकः: समानााधिकरण (Apposition)
• Type: Noun
• Root: शुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मुनिः इति विशेष्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन

• समुद्दिष्टः: is designated
• समुद्दिष्टः: कर्मणि-प्रयोगे विधेय (Predicate)
• Type: Verb
• Root: सम् + उद् + दिश् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'is indicated/assigned'

• छन्दः: the metre
• छन्दः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: छन्दस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अनुष्टुप्: Anuṣṭubh
• अनुष्टुप्: समानााधिकरण (Apposition)
• Type: Noun
• Root: अनुष्टुप् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (छन्दोनाम), प्रथमा, एकवचन; छन्दः इति विशेष्यस्य नाम

• प्रकीर्तितम्: is proclaimed
• प्रकीर्तितम्: कर्मणि-प्रयोगे विधेय (Predicate)
• Type: Verb
• Root: प्र + कीर्त् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; छन्दः/अनुष्टुप्-सम्बद्धं विधेय — 'is proclaimed'

Speaker

Narada (teaching in a technical/vedāṅga-style mantra specification within the dialogue tradition)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Śuka

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It gives the formal mantra-lakṣaṇa (syllable count, ṛṣi, and chandas), showing that correct Vedic identification is part of effective practice and that this mantra is intended to grant desired results (sarva-kāma-phala).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: it frames mantra-recitation as a disciplined devotional act, where honoring the ṛṣi (Śuka) and chandas (Anuṣṭubh) supports focused worship and faithful repetition.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Chandas (prosody): the verse explicitly states the metre as Anuṣṭubh and also gives the mantra’s akṣara-count (36), which is used to preserve correct recitation and ritual application.