Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 57

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

Devanagari script

वामे कुसुमधन्वानं वसुपत्रे ततो यजेत् । उमां श्रीं भारतीं दुर्गां धरणीं वेदमातरम् ॥ ५७ ॥

Transliteration

vāme kusumadhanvānaṃ vasupatre tato yajet | umāṃ śrīṃ bhāratīṃ durgāṃ dharaṇīṃ vedamātaram || 57 ||

Translation

À gauche, qu’on adore Kusumadhanvan (Kāma) en le plaçant sur une feuille de vasu. Ensuite, qu’on adore Umā, Śrī (Lakṣmī), Bhāratī (Sarasvatī), Durgā, Dharaṇī (la Terre) et la Mère des Veda.

Word by Word

• वामे: on the left (side/corner)
• वामे: Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
• Type: Adjective
• Root: वाम (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषणम्; पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचनम् (elliptic: ‘वामे (कोणे)’ )

• कुसुम-धन्वानम्: Kusumadhanvan (Kāma)
• कुसुम-धन्वानम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: कुसुम (प्रातिपदिक) + धन्वन् (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः; ‘कुसुमानि धनुः यस्य’/name), पुंलिङ्गः (देवनाम; कामदेवः), द्वितीया (2nd), एकवचनम्

• वसु-पत्रे: in the ‘vasu-leaf’ (petal/lotus-petal)
• वसु-पत्रे: Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक) + पत्र (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः; ‘वसूनां पत्रम्’), नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th), एकवचनम्

• ततः: then
• ततः: Kāla/Anukrama (काल/क्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रम/अनन्तरार्थक (then/thereafter)

• यजेत्: should worship
• यजेत्: Kriyā (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्

• उमाम्: Umā
• उमाम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: उमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd), एकवचनम्

• श्रीम्: Śrī (Lakṣmī)
• श्रीम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• भारतीम्: Bhāratī (Sarasvatī)
• भारतीम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: भारती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• दुर्गाम्: Durgā
• दुर्गाम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: दुर्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• धरणीम्: Dharaṇī (Earth)
• धरणीम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: धरणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• वेद-मातरम्: Mother of the Vedas
• वेद-मातरम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः; ‘वेदानां माता’), स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

Speaker

Narada (teaching a procedural upasana/vidhi, in dialogue-context with Sanatkumara tradition)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Kusumadhanvan (Kama)
• Uma
• Sri (Lakshmi)
• Bharati (Sarasvati)
• Durga
• Dharani (Earth)
• Veda-mata (Mother of the Vedas)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a precise worship-sequence (vidhi) that integrates desire (Kāma) and multiple forms of Devī, showing how ritual order channels human aims toward auspiciousness, learning, protection, stability, and Vedic sanctity.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as reverent, methodical upāsanā—honoring specific divine powers (Śrī, Bhāratī, Durgā, etc.) with correct placement and order, turning devotion into disciplined sacred practice rather than mere emotion.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual procedure (kalpa-style vidhi) is emphasized: directional placement (vāmé), the use of a designated offering/seat leaf (vasupatra), and a fixed deity-invocation order—core practical knowledge for correct pūjā performance.