Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 130

Mahāviṣṇu-Mantras: Aṣṭākṣarī, Sudarśana-Astra, Nyāsa Systems, Āvaraṇa-Pūjā, and Prayogas

Devanagari script

महोपद्रवशांतिः स्यात्साधकस्य न संशयः । वश्यार्थं च सदा ध्यायेद्वह्र्याभं वह्निमण्डे ॥ १३० ॥

Transliteration

mahopadravaśāṃtiḥ syātsādhakasya na saṃśayaḥ | vaśyārthaṃ ca sadā dhyāyedvahryābhaṃ vahnimaṇḍe || 130 ||

Translation

Pour le pratiquant, l’apaisement des grandes calamités surviendra assurément — sans aucun doute. Et pour le dessein de soumettre (attirer sous son pouvoir), qu’il médite toujours la forme semblable au feu au sein du maṇḍala de feu.

Word by Word

• महा-उपद्रव-शान्तिः: cessation of great calamities
• महा-उपद्रव-शान्तिः: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + उपद्रव (प्रातिपदिक) + शान्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचनम्; समासः—महानां उपद्रवानां शान्तिः

• स्यात्: would be / should occur
• स्यात्: विधेय/क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• साधकस्य: of the practitioner
• साधकस्य: सम्बन्ध (Sambandha/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: साधक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचनम्

• न: no / not
• न: सम्बन्ध (Nishedha)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation)

• संशयः: doubt
• संशयः: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्

• वश्य-अर्थम्: for the purpose of subjugation
• वश्य-अर्थम्: प्रयोजन (Prayojana)
• Type: Noun
• Root: वश्य (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचनम्; प्रयोजनार्थे—‘वश्यकरणार्थम्’

• च: and
• च: समुच्चय (Samuccaya)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• सदा: always
• सदा: कालाधिकरण (Kāla-adhikaraṇa)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time: always)

• ध्यायेत्: should meditate
• ध्यायेत्: विधेय/क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• वह्नि-आभम्: fire-hued
• वह्नि-आभम्: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक) + आभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्; कर्मधारयः—वह्निवत् आभा यस्य

• वह्नि-मण्डले: in the fire-circle
• वह्नि-मण्डले: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचनम्; समासः—वह्नेः मण्डले

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada the prayoga/dhyana method)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes mantra-sādhana joined with focused dhyāna as a means to calm major disturbances (mahopadrava-śānti) and stabilize the practitioner’s life through disciplined ritual concentration.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While framed as a technical prayoga, it still relies on steady contemplation (sadā dhyāna) of a luminous divine form; such one-pointed remembrance parallels bhakti’s core discipline of continuous inner fixation on the chosen form.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects ritual-technical procedure (kalpa/prayoga) involving a vahni-maṇḍala (fire-circle) and prescribed visualization—typical of the Narada Purana’s Book 1.3 focus on applied sacred sciences and ritual method.