Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 15

Dīkṣā, Mantra-Types, Mantra-Doṣas, and Qualifications of Ācārya–Śiṣya

दग्धः स्रस्तश्च भीतश्च मलिनश्च तिरस्कृतः । भेदितश्च सुषुप्तश्च मदोन्मत्तश्च मूर्च्छितः ॥ १५ ॥

dagdhaḥ srastaśca bhītaśca malinaśca tiraskṛtaḥ | bheditaśca suṣuptaśca madonmattaśca mūrcchitaḥ || 15 ||

« Brûlé, relâché, effrayé, souillé, humilié, transpercé, endormi, ivre jusqu’à la démence, et évanoui » — tels sont les états énoncés.

dagdhaḥburnt
dagdhaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdagdha (कृदन्त-प्रातिपदिक; √dah दह् + क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular
srastaḥfallen/loosened
srastaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsrasta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √sras/sraṃs स्रंस् + क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
bhītaḥafraid
bhītaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhīta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √bhī भी + क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
malinaḥdirty/impure
malinaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmalina (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
tiraskṛtaḥdisgraced/rejected
tiraskṛtaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottiraskṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक; tiras + √kṛ कृ + क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular
bheditaḥsplit/pierced
bheditaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhedita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √bhid भिद् + क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
suṣuptaḥasleep
suṣuptaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsuṣupta (कृदन्त-प्रातिपदिक; su + √svap स्वप् + क्त)
FormPast participial adjective (क्त), Masculine, Nominative, Singular; ‘fast asleep’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
madonmattaḥintoxicated/mad
madonmattaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmada + unmatta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; तत्पुरुष: मदेन उन्मत्तः = ‘maddened by intoxication/pride’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
mūrcchitaḥfainted/unconscious
mūrcchitaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmūrcchita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √mūrch मूर्छ् + क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular

Sanatkumara (in instruction to Narada, within a technical/definitional listing)

Vrata: none

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: bhayanaka

FAQs

It catalogues states of impairment and affliction, underscoring that sādhana, ritual eligibility, and right judgment depend on clarity, purity, and steadiness rather than compromised conditions.

By implication, bhakti thrives when the devotee avoids or transcends destabilizing states (fear, intoxication, unconsciousness) and maintains inner and outer śauca (cleanliness) for steady remembrance of Bhagavān.

A Vedāṅga-like definitional register (useful for Vyākaraṇa/Nirukta-style precision) that standardizes meanings of common descriptors used in dharma- and ritual-context instructions.