Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 14

गङ्गामाहात्म्य — The Greatness of the Gaṅgā

Devanagari script

मन्त्रवत्सर्वशस्त्रास्त्रं दत्तवान्स मुनीश्वरः । सगरः शिक्षितस्तेन सम्यगौर्वर्षिणा मुने ॥ १४ ॥

Transliteration

mantravatsarvaśastrāstraṃ dattavānsa munīśvaraḥ | sagaraḥ śikṣitastena samyagaurvarṣiṇā mune || 14 ||

Translation

Ce sage souverain lui conféra toutes les armes et tous les traits, rendus puissants par les mantras. Ainsi Sagara fut correctement formé par le sage Aurva, ô sage.

Word by Word

• मन्त्रवत्: with mantras; accompanied by mantras
• मन्त्रवत्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मन्त्रवत् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्-प्रत्यय)
• Form: अव्यय; -वत् प्रत्ययान्तं क्रियाविशेषण (adverb) ‘मन्त्रेण सह/मन्त्रयुक्तम्’ इत्यर्थे

• सर्व-शस्त्र-अस्त्रम्: all weapons and missiles
• सर्व-शस्त्र-अस्त्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + शस्त्र (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: समाहार-द्वन्द्व (collective): 'शस्त्राणि च अस्त्राणि च' (all weapons, hand-held and missile); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दत्तवान्: gave; having given
• दत्तवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्तवतु-प्रत्ययान्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; लिट्/लङ्-समकक्षार्थे ‘has given’

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मुनीश्वरः: the lord of sages
• मुनीश्वरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनीश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष: 'मुनीनां ईश्वरः'; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सगरः: Sagara
• सगरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सगर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शिक्षितः: was trained; was instructed
• शिक्षितः: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शिक्ष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive sense)

• तेन: by him
• तेन: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन

• सम्यक्: properly; thoroughly
• सम्यक्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• और्व-ऋषिणा: by the sage Aurva
• और्व-ऋषिणा: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: और्व (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय: 'और्वः ऋषिः'; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

Speaker

Suta (narrator)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Sagara
• Aurva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights that true power is sanctified by mantra and disciplined training under a realized guru; mastery is not merely martial skill but mantraśakti guided by dharma.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly, it shows the devotional ethic of surrender to a guru and reverence for sacred sound (mantra), which aligns with Bhakti’s emphasis on faith, obedience, and sanctified practice.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Mantra-application in astra-vidyā implies disciplined recitation and correct phonetics (Śikṣā) and proper formulaic usage rooted in Vedic mantra tradition.