Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 39

Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules

अनावृष्टाग्निभयकृदनर्थनृपविग्रहः । वसुवैष्णवविश्वेन्दुधातृभेषु चरन्बुधः ॥ ३९ ॥

anāvṛṣṭāgnibhayakṛdanarthanṛpavigrahaḥ | vasuvaiṣṇavaviśvendudhātṛbheṣu caranbudhaḥ || 39 ||

Mercure (Budha), lorsqu’il traverse les groupes d’astérismes Vasu, Vaiṣṇava, Viśve, Indu, Dhātṛ et Bha, devient cause de calamités—telles que sécheresse et crainte du feu—et apporte malheur et conflits entre les rois.

अनावृष्टि-अग्नि-भय-कृत्causing drought and fear of fire
अनावृष्टि-अग्नि-भय-कृत्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनावृष्टि + अग्नि + भय + कृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—अनावृष्टिं च अग्निभयं च करोति इति (उपपद-तत्पुरुष; बहुपद-समास)
अनर्थ-नृप-विग्रहःcalamity and conflict among kings
अनर्थ-नृप-विग्रहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनर्थ + नृप + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—अनर्थः नृपविग्रहः यस्मात्/यत्र (निर्णयः: अनर्थं जनयन् नृपाणां विग्रहः) (तत्पुरुष)
वसु-वैष्णव-विश्वेन्दु-धातृ-भेषुin the (nakṣatra) groups: Vasu, Vaiṣṇava, Viśve, Indu, Dhātṛ
वसु-वैष्णव-विश्वेन्दु-धातृ-भेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवसु + वैष्णव + विश्वे + इन्दु + धातृ + भ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; समासः—नक्षत्र-समूह-समाहार-द्वन्द्व (वसु, वैष्णव, विश्वे, इन्दु, धातृ) + भेषु (भ = नक्षत्र)
चरन्moving/traversing
चरन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), परस्मैपद, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बुधःMercury
बुधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; ग्रह-नाम (बुध/मर्कुरि)

Sanatkumara (teaching Narada the astrological indications within dharma-shastra context)

Vrata: none

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: vira

B
Budha (Mercury)

FAQs

It frames Jyotiṣa as a dharmic tool: celestial movements are read as warnings so that rulers and householders can respond with restraint, charity, and worship, reducing harm and restoring order.

Though technical in tone, it supports bhakti indirectly: when adverse signs arise (drought, fire, conflict), the faithful are guided to take refuge in Viṣṇu through prayer, vows, and sattvic conduct rather than panic or violence.

Vedāṅga Jyotiṣa—specifically the interpretation of Budha’s transit through defined nakṣatra-groupings and the resulting worldly indications (rainfall, fire-risk, and political stability).