Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 37

योगस्वरूप-धारणा-समाधि-वर्णनम् (केशिध्वजोपदेशः)

विष्णुशक्तिः परा प्रोक्ता क्षेत्रज्ञाख्या तथापरा । अविद्याकर्मसंज्ञान्या तृतीया शक्तिरिष्यते ॥ ३७ ॥

viṣṇuśaktiḥ parā proktā kṣetrajñākhyā tathāparā | avidyākarmasaṃjñānyā tṛtīyā śaktiriṣyate || 37 ||

La puissance (Śakti) de Viṣṇu est dite suprême (parā). Une autre est appelée la puissance du Connaisseur du Champ (kṣetrajña). La troisième puissance est reconnue comme celle qu’on nomme ignorance et action : avidyā et karma.

viṣṇu-śaktiḥViṣṇu’s power
viṣṇu-śaktiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक) + śakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष: 'viṣṇoḥ śaktiḥ'
parāsupreme
parā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
proktāis declared
proktā:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootpra-√vac (धातु) → prokta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थ (said/declared)
kṣetrajña-ākhyācalled ‘kṣetrajña’
kṣetrajña-ākhyā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṣetra-jña (प्रातिपदिक) + ākhyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: 'kṣetrajña-iti ākhyā' (named as kṣetrajña)
tathālikewise, also
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): प्रकार/समुच्चयार्थ
aparāanother (secondary)
aparā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootapara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
avidyā-karma-saṃjñānyāthe third, termed ‘ignorance and action’
avidyā-karma-saṃjñānyā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootavidyā (प्रातिपदिक) + karma (प्रातिपदिक) + saṃjñā (प्रातिपदिक) + anya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: 'avidyā-karma-saṃjñā' + 'anyā' = 'other, termed ignorance-and-action'
tṛtīyāthird
tṛtīyā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottṛtīya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
śaktiḥpower
śaktiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
iṣyateis considered
iṣyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√iṣ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); आत्मनेपद; भावे/कर्मणि-प्रायः: 'is considered/accepted'

Sanatkumara (teaching Narada in the Moksha Dharma dialogue)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

V
Vishnu
K
Kshetrajna

FAQs

It classifies reality through Vishnu’s threefold śakti—transcendent (parā), the conscious self as knower (kṣetrajña), and the binding force of ignorance and action (avidyā-karma)—showing how bondage and liberation are explained within Moksha Dharma.

By identifying parā-śakti as Vishnu’s supreme divine power, it supports bhakti as turning from avidyā-karma (binding tendencies) toward the Lord’s higher reality, where knowledge and devotion together orient the soul to liberation.

No specific Vedanga technique is taught; the practical takeaway is philosophical discernment (viveka): recognizing karma (including ritual action) as binding when rooted in avidyā, and directing practice toward God-realization and moksha.