Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 29

द्वादशमासेषु अष्टमी-व्रत-कथनम्

Account of the Aṣṭamī Vow Across the Twelve Months

सुदेशे मंडपे क्लृप्ते मंडलं रचयेत्सुधीः । तन्मध्ये कलशं स्थाप्य ताम्रजं वापि मृन्मयम् ॥ २९ ॥

sudeśe maṃḍape klṛpte maṃḍalaṃ racayetsudhīḥ | tanmadhye kalaśaṃ sthāpya tāmrajaṃ vāpi mṛnmayam || 29 ||

En un lieu convenable, après avoir préparé le maṇḍapa, le sage doit tracer le maṇḍala rituel ; puis, en son centre, placer un kalaśa (vase d’eau), en cuivre ou en argile.

सु-देशेin a good place
सु-देशे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘सु-देश’ = शोभने देशे
मण्डपेin a pavilion
मण्डपे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमण्डप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (7th/अधिकरण), एकवचन
क्लृप्तेprepared
क्लृप्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootक्लृप्त (कॢप्-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (7th), एकवचन; विशेषणम्—‘मण्डपे’ इत्यस्य; ‘कृत/सज्जीकृत’
मण्डलम्a circle/diagram
मण्डलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd/कर्म), एकवचन
रचयेत्should draw/arrange
रचयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootरच् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सु-धीःa wise person
सु-धीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + धी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st/कर्ता), एकवचन; ‘सुधी’ = बुद्धिमान्
तत्-मध्येin the middle of that
तत्-मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘तन्मध्ये’ = तस्य मध्ये
कलशम्a pot
कलशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकलश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd/कर्म), एकवचन
स्थाप्यhaving placed
स्थाप्य:
Purvakala (पूर्वकाल क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययार्थे ल्यप् (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘स्थापयित्वा’
ताम्र-जम्made of copper
ताम्र-जम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootताम्र (प्रातिपदिक) + ज (जन्-धातु, क-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd), एकवचन; विशेषणम्—‘कलशम्’ इत्यस्य; ‘ताम्रज’ = ताम्रनिर्मित
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)
मृन्-मयम्made of clay
मृन्-मयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमृद्/मृन् (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd), एकवचन; विशेषणम्—‘कलशम्’ इत्यस्य; ‘मृन्मय’ = मृत्तिकामय

Narada (in instruction within the Narada–Sanatkumara dialogue context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

FAQs

It emphasizes ritual purity and sacred geometry: a properly prepared maṇḍapa, a consecrated maṇḍala, and a centrally placed kalaśa create a focused sacred space for invoking the deity and stabilizing the worship.

Bhakti here is expressed through careful preparation for worship—devotion becomes concrete through disciplined setup (maṇḍapa–maṇḍala–kalaśa), showing reverence and attentiveness before offering prayers and offerings.

It reflects kalpa-style ritual know-how (procedural liturgy): selecting an appropriate place, arranging the maṇḍapa, drawing the maṇḍala, and installing the kalaśa—core practical steps used in pūjā and vrata rites.