Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 185

The Description of the Skanda Purāṇa’s Anukramaṇī

Index/Summary

क्षेमार्कोन्नतविघ्नेशजलस्वामिकथा ततः । कालमेघस्य रुक्मिण्या दुर्वासेश्वरभद्रयोः ॥ १८५ ॥

kṣemārkonnatavighneśajalasvāmikathā tataḥ | kālameghasya rukmiṇyā durvāseśvarabhadrayoḥ || 185 ||

Viennent ensuite les récits de Kṣemārka, Unnata, Vighneśa et Jalasvāmin ; puis, les narrations concernant Kālamegha, Rukmiṇī, Durvāsēśvara et Bhadra.

क्षेमार्क-उन्नत-विघ्नेश-जल-स्वामि-कथाthe account of (Kṣemārka, Unnata, Vighneśa, Jalasvāmin)
क्षेमार्क-उन्नत-विघ्नेश-जल-स्वामि-कथा:
Karta (कर्ता/उद्देश्य-विषयः)
TypeNoun
Rootक्षेमार्क + उन्नत + विघ्नेश + जल + स्वामिन् + कथा (प्रातिपदिक; समासाङ्गानि)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); समासः—बहुपद-तत्पुरुषः (निर्देश/सम्बन्ध-प्रधानः), अन्तपदम् ‘कथा’
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण/काल-क्रमसूचक)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), क्रियाविशेषण (adverb)
कालमेघस्यof Kālamēgha
कालमेघस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकालमेघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (Singular); समासः—कर्मधारयः (कालः इव मेघः)
रुक्मिण्याःof Rukmiṇī
रुक्मिण्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootरुक्मिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
दुर्वास-ईश्वर-भद्रयोःof Durvāseśvara and Bhadra
दुर्वास-ईश्वर-भद्रयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदुर्वास + ईश्वर + भद्र (प्रातिपदिक; समासाङ्गानि)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), द्विवचन (Dual); समासः—द्वन्द्वः (समाहार/इतरेतर), ‘दुर्वासेश्वर’ च ‘भद्र’ च

Narada (summarizing contents to the Sanatkumara brothers)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

V
Vighneśa (Gaṇeśa)
R
Rukmiṇī
K
Kālamegha
J
Jalasvāmin
K
Kṣemārka
U
Unnata
D
Durvāsēśvara
B
Bhadra

FAQs

This verse functions as an anukramaṇikā (index): it sanctifies and organizes the Purāṇic tradition by naming the kathās to be heard, remembered, and recited—framing study itself as a devotional act (śravaṇa–smaraṇa).

By presenting a sequence of sacred narratives (kathā), the verse points to bhakti’s primary method in Purāṇas—hearing and recounting divine and saintly histories, which steadily turns the mind toward īśvara and dharma.

No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa, Jyotiṣa, or Kalpa) is taught in this line; rather, it reflects the Purāṇic ‘table-of-contents’ method used for structured recitation (pāṭha-krama) and thematic study.