Sutra 15
Devanagari script
स्वविक्षिप्तमित्रविक्षिप्तयोः स्वविक्षिप्तं स्वभूमौ विक्षिप्तं सैन्यमापदि शक्यमावाहयितुं न मित्रविक्षिप्तं विप्रकृष्टदेशकालत्वात् ॥ कZ_०८.५.१५ ॥
Transliteration
svavikṣiptamitravikṣiptayoḥ svavikṣiptaṃ svabhūmau vikṣiptaṃ sainyam āpadi śakyam āvāhayituṃ na mitravikṣiptaṃ viprakṛṣṭadeśakālatvāt
Translation
Entre ses propres troupes dispersées et celles d’un allié dispersées, il faut s’appuyer sur ses forces dispersées—réparties sur son propre territoire—car, en cas de crise, on peut les rappeler; et non sur les forces dispersées de l’allié, car l’éloignement dans l’espace et le temps les rend peu fiables.
Word by Word
स्व-विक्षिप्त-मित्र-विक्षिप्तयोःof (the king’s) dispersed army and (the ally’s) dispersed army
स्व-विक्षिप्त-मित्र-विक्षिप्तयोः:
TypeNoun/Adjective (compound)
Rootविक्षिप् (वि+क्षिप्)
Formषष्ठी-द्विवचनम्; समासः—(स्वविक्षिप्तस्य च मित्रविक्षिप्तस्य च) इति द्वन्द्व-आधारः, ततः षष्ठी-द्विवचन-रूपम् ‘…योः’
स्व-विक्षिप्तम्one’s own dispersed (troops)
स्व-विक्षिप्तम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootविक्षिप् (वि+क्षिप्)
Formनपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘सैन्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
स्व-भूमौin one’s own territory
स्व-भूमौ:
TypeNoun (compound)
Rootभूमि
Formस्त्रीलिङ्गम्; सप्तमी-एकवचनम्; अधिकरणम्
विक्षिप्तम्dispersed
विक्षिप्तम्:
TypeAdjective
Rootविक्षिप् (वि+क्षिप्)
Formनपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘सैन्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सैन्यम्army, troops
सैन्यम्:
TypeNoun
Rootसेना
Formनपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; कर्म/उद्देश्य-भावः (आवाहयितुम् इत्यस्य)
आपदिin an emergency
आपदि:
TypeNoun
Rootआपद्
Formस्त्रीलिङ्गम्; सप्तमी-एकवचनम्; काल/अवस्था-अधिकरणम्
शक्यम्possible, feasible
शक्यम्:
TypeVerbal adjective (potential)
Rootशक्
Formनपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘(तत्) शक्यम्’ = possible
आ-वाहयितुम्to summon/call in (to mobilize)
आ-वाहयितुम्:
TypeVerb (infinitive)
Rootआ√वह्
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तम् (infinitive); अर्थः—आह्वान/समाह्वान/समाहार-रूपेण आनयितुम्
नnot
न:
TypeParticle (negation)
Rootन
Formनिषेध-अव्ययम्
मित्र-विक्षिप्तम्the ally’s dispersed (troops)
मित्र-विक्षिप्तम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootविक्षिप् (वि+क्षिप्)
Formनपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘(सैन्यम्)’ इत्यध्याहारः; पूर्वपदं ‘मित्र’
विप्रकृष्ट-देश-कालत्वात्because of remoteness in place and time (distance and delay)
विप्रकृष्ट-देश-कालत्वात्:
TypeNoun (compound, ablative of cause)
Rootविप्रकृष् (वि+प्र+कृष्) / देश / काल
Formपुं/नपुंसकभावः; पञ्चमी-एकवचनम्; हेतौ पञ्चमी; समासः—विप्रकृष्टः देशः च कालः च → देशकाल; तस्य भावः देशकालत्वम्; तस्मात्
Entities Mentioned
K
kingA
allyFAQs
Treat allied support as time-delayed and contingent; build primary capacity that can be rapidly mobilized under direct authority.