उत्तमाश्वस्य द्विद्रोणं शालिव्रीहियवप्रियङ्गूणामर्धशुष्कमर्धसिद्धं वा मुद्गमाषाणां वा पुलाकः स्नेहप्रस्थश्च पञ्चपलं लवणस्य मांसं पञ्चाशत्पलिकं रसस्याढकं द्विगुणं वा दध्नः पिण्डक्लेदनार्थं क्षारपञ्चपलिकः सुरायाः प्रस्थः पयसो वा द्विगुणः प्रतिपानम् ॥ कZ_०२.३०.१८ ॥
uttamāśvasya dvidroṇaṃ śālivrīhi-yava-priyaṅgūṇām ardhaśuṣkam ardhasiddhaṃ vā mudga-māṣāṇāṃ vā pulākaḥ sneha-prasthaś ca pañca-palaṃ lavaṇasya māṃsaṃ pañcāśat-palikaṃ rasasya āḍhakaṃ dviguṇaṃ vā dadhnaḥ piṇḍa-kledanārthaṃ kṣāra-pañcapalikaḥ surāyāḥ prasthaḥ payaso vā dviguṇaḥ pratipānam
Pour un cheval de première qualité : deux droṇas de riz (śāli), riz (vrīhi), orge ou priyaṅgu—à moitié sec ou à moitié cuit ; ou bien, à défaut, une bouillie de mudga et de māṣa. En outre : un prastha de graisse/huile ; cinq palas de sel ; cinquante palas de viande ; un āḍhaka de bouillon/jus ; ou le double de cette quantité de caillé (yaourt). Pour humidifier les boulettes de nourriture : cinq palas d’alcali. Comme boisson : un prastha de bière, ou deux fois plus de lait.
It defines authorized substitutes and preparation standards, allowing procurement flexibility while preventing unauthorized substitutions and skimming.
Quantification converts care into an accountable checklist—enabling stock ledgers, inspection, and penalties for short-issue.