Adhyaya 166: The Greatness of the Sacred Pond Called Asikuṇḍa

Verse 1

धरण्युवाच ॥ श्रुतानि तु महादेव तीर्थानि विविधानि तु ॥ असिकुण्डेति संज्ञेयं तन्मे त्वं कथय प्रभो

La Tierra dijo: «Oh Mahādeva, he oído hablar de diversos tīrthas. Te ruego, Señor, que me relates aquel que se conoce con el nombre de Asikuṇḍa».

Verse 2

श्रीवराह उवाच ॥ सुमतिर्नाम राजासीद्धार्मिको लोकविश्रुतः ॥ तीर्थयात्रानिमित्तेन स्वर्गलोकं गतः पुरा ॥

Śrī Varāha dijo: «Hubo antaño un rey llamado Sumati, justo y célebre entre el pueblo. En otra época, con motivo de una peregrinación a los tīrtha, fue al mundo celestial».

Verse 3

गते स्वर्गं तु नृपतौ पुत्रो राज्यं चकार ह ॥ विमतिर्नाम नाम्ना च राज्ये पैतामहे स्थितः ॥

«Cuando el rey hubo partido al cielo, su hijo asumió el reino. Se llamaba Vimati, y permaneció firme en el gobierno heredado de sus antepasados».

Verse 4

राज्यं च कुर्वतस्तस्य आगतो नारदस्तदा ॥ विष्टरं पाद्यमर्घ्यं च तस्मै दत्तं यथोचितम् ॥

«Mientras él gobernaba el reino, llegó entonces Nārada. Se le ofrecieron, como era debido, un asiento, agua para lavar los pies y una ofrenda de honor».

Verse 5

प्रतिगृह्य च तत्सर्वं तमुवाच स नारदः ॥ पितुर्ह्यनृणतां गत्वा स पुत्रो धर्मभाग्भवेत् ॥

«Tras aceptar todo ello, Nārada le dijo: “Sólo después de alcanzar la liberación de la deuda hacia el padre, el hijo llega a ser partícipe legítimo del dharma”».

Verse 6

इत्युक्त्वा नारदस्तत्र तत्रैवान्तरधीयत ॥ नारदे तु गते राजा पप्रच्छ स्वात्ममन्त्रिणः ॥

«Dicho esto, Nārada desapareció allí mismo. Cuando Nārada se hubo marchado, el rey preguntó a sus propios ministros».

Verse 7

तदा किमुक्तमृषिणा नारदेन पितुः कृते ॥ आनृण्यमिति यद्वाक्यं मया बुद्धं न किञ्चन ॥

“¿Qué fue, entonces, lo que dijo el sabio Nārada acerca de mi padre? En cuanto a la expresión ‘ānṛṇya’, libertad de deuda u obligación, no he comprendido nada.”

Verse 8

मन्त्रिणश्च ततो ज्ञात्वा पितुर्मरणमेव च ॥ तीर्थयात्रानिमित्तं च तस्मै राज्ञे न्यवेदयन् ॥

Entonces los ministros, al enterarse de la muerte del padre y también del motivo de la peregrinación, se lo comunicaron al rey.

Verse 9

अतएवोक्तमानृण्यं नारदेन पितुस्तव ॥ श्रुत्वा वाक्यं तदा राजा तीर्थयात्रां चकार ह ॥

“Por esta misma razón Nārada habló de ‘ānṛṇya’ respecto de tu padre.” Al oír estas palabras, el rey emprendió una peregrinación a los tīrthas.

Verse 10

सर्वाणि तत्र तीर्थानि तिष्ठन्ति विविधानि च ॥ आगते तु नृपे तत्र तीर्थान्यूचुः परस्परम् ॥

Allí estaban presentes todos los tīrthas, diversos en su naturaleza. Y cuando el rey llegó, los tīrthas conversaron entre sí.

Verse 11

युद्धं विमतिना सार्द्धं स्वयं कर्त्तुं न शक्नुमः ॥ कल्पग्रामं तु गच्छामो वराहो यत्र तिष्ठति ॥

“No podemos librar batalla contra Vimati por nosotros mismos. Vayamos, más bien, a Kalpagrāma, donde mora Varāha.”

Verse 12

यावन्निरीक्षयाम्यग्रं तावत्तिष्ठन्ति सन्निधौ ॥ तीर्थान्यूचुः ॥ जय विष्णो जयाचिन्त्य जय देव जयाच्युत ।

“Mientras contemplo la manifestación suprema, ellos permanecen presentes a mi lado.” Dijeron los tīrthas (vados sagrados): “¡Victoria a Viṣṇu; victoria al Inconcebible; victoria, oh Dios; victoria a Acyuta, el Infalible!”

Verse 13

जय विश्वेश कर्त्तेश जय देव नमोऽस्तु ते ॥ श्रीवराह उवाच ॥ तीर्थैः स्तुतोऽहं वसुधे वचनं चेदमब्रुवम् ।

“¡Victoria al Señor del universo, Señor de la acción; victoria, oh Dios—sea para ti mi homenaje!” Dijo Śrī Varāha: “Así alabado por los tīrthas, oh Vasudhā (Tierra), pronuncié estas palabras.”

Verse 14

वरं वृणुत भद्रं वो यद्वो मनसि वर्त्तते ॥ तीर्थान्यूचुः ॥ वराह यदि देवेश अभयं दातुमर्हसि ।

“Elegid un don—que os sea propicio—lo que habite en vuestro corazón.” Dijeron los tīrthas: “Oh Varāha, si tú, oh Señor de los dioses, consideras digno conceder la intrepidez (protección)….”

Verse 15

सुपापिना विमतिना कृतस्त्रासः सुदारुणः ॥ तं नियच्छस्व पापिष्ठं यदि पश्यसि नः सुखम् ।

“Un gran pecador, de entendimiento torcido, ha causado un terror sumamente espantoso. Refrena a ese malvado entre los malvados, si deseas ver nuestro bienestar.”

Verse 16

श्रीवराह उवाच ॥ हिताय सर्वतीर्थानां हनिष्यामि महारिपुम् ॥ तत्र तीर्थनियोगेन आगतो मथुरां पुरीम् ।

Dijo Śrī Varāha: “Por el bien de todos los tīrthas, daré muerte al gran enemigo. Allí, por mandato de los tīrthas, llegué a la ciudad de Mathurā.”

Verse 17

तत्रागते तु वसुधे युद्धं कृत्वा तु तेन वै ॥ तदासिना तु दिव्येन स राजा बलदर्पितः ॥ सूदितो हि मया देवि अस्यग्रं निहितं भुवि ।

Cuando llegué allí, oh Vasudhā, y combatí con él, aquel rey—henchido por el orgullo de su fuerza—fue abatido por mí con esa espada divina. Oh Diosa, su parte principal (la cabeza) fue puesta sobre la tierra.

Verse 18

तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि मनःकर्णसुखावहम् ॥ पश्यन्ति मनुजाः सिद्धाः सर्वपापविवर्जिताः ।

Allí expondré un prodigio, grato a la mente y al oído. Lo contemplan los hombres perfeccionados (siddha), libres de todo pecado.

Verse 19

द्वादश्यां च चतुर्दश्यां श्रद्धधानाः जितेन्द्रियाः ॥ फलानि तस्य पश्यन्ति लभन्ते न सुनिश्चिताः ।

En el duodécimo y en el decimocuarto día lunar, quienes tienen fe y dominio de sí contemplan sus frutos; y los obtienen, ciertamente, con seguridad.

Verse 20

तस्मिन्काले ह्यहं देवि मथुरायां समागतः ॥ तत्र तिष्ठाम्यहं भद्रे पश्चिमां दिशमाश्रितः ।

En aquel tiempo, oh Diosa, llegué a Mathurā. Allí, oh bienaventurada, permanezco, habiendo tomado la dirección occidental como morada.

Verse 21

तत्र कृत्वा च हैरण्याः मूर्त्तयश्च चतुर्विधाः ॥ तीर्थे वराहसंज्ञे तु मथुरायां व्यवस्थिताः ।

Allí, tras haber hecho imágenes de oro de cuatro clases, fueron establecidas en Mathurā, en el lugar de peregrinación llamado «Varāha».

Verse 22

सुदृढाः सुदृशः सुभ्रू यः पश्यति स मुच्यते ॥ एका वराहसंज्ञा च तथा नारायणस्य च ॥

Oh, de hermosas cejas, quien contempla estas formas firmes y auspiciosas queda liberado; una imagen se llama “Varāha”, y asimismo otra es de Nārāyaṇa.

Verse 23

वामनस्य तृतीया वै चतुर्थी राघवस्य च ॥ एताश्चतस्रो यः पश्येत्स्नात्वा कुण्डेऽसिसंज्ञिते ॥

La tercera es, en verdad, de Vāmana, y la cuarta de Rāghava; quien, tras bañarse en el estanque llamado “Asi”, contemple estas cuatro (formas)…

Verse 24

चतुःसागरपर्यन्ता क्रान्ता तेन धरा ध्रुवम् ॥ तीर्थानां माठुराणां च सर्वेषां फलमश्नुते ॥

Ciertamente, por ese acto se recorre la Tierra, limitada por los cuatro océanos; y se obtiene el fruto de todos los tīrthas de Mathurā.

Verse 25

तत्र सर्वेषु तीर्थेषु असिकुण्डं महत्तरम् ॥ या संख्या कथिता पूर्वं तीर्थानां दक्षिणोत्तरे ॥

Entre todos esos lugares de peregrinación, Asikuṇḍa es el más grande. La enumeración antes expuesta de los tīrthas del sur y del norte…

Verse 26

असिकुण्डं समारभ्य तीर्थानुक्रमणिका वरा ॥ सुप्तोत्थितोऽपि द्वादश्यामसिकुण्डाप्लुतो नरः ॥

Comenzando por Asikuṇḍa está el excelente registro secuencial de los tīrthas. Incluso un hombre que acaba de despertar, si se sumerge en Asikuṇḍa en el duodécimo día lunar…

Verse 27

गतानि तत्र तीर्थानि कल्पग्रामं वसुन्धरे ॥ तत्र वाराहरूपेण स्थितोऽहं च यदृच्छया ॥

Oh Vasundharā, los tīrthas de allí han ido a Kalpagrāma. Y allí, por azar, yo también permanecí presente en la forma de Varāha.

Verse 28

विमतेर्बुद्धिरुत्पन्ना गच्छामो मथुरां पुरीम् ॥ चतुरो वार्षिकान्मासान्मथुरायां वसामहे ॥

En Vimati surgió una determinación: «Vayamos a la ciudad de Mathurā; habitemos en Mathurā durante cuatro meses de la estación de las lluvias».

Verse 29

असेरग्रेण तूद्धृत्य मृत्तिकां वरवर्णिनि ॥ तत्र कुण्डं महद्दिव्यं देवर्षिविधिनिर्मितम् ॥ असिकुण्डेति संज्ञा च प्राप्ता तेन वसुन्धरे ॥

Oh de hermosa tez, al alzar tierra con la punta de una espada, allí se hizo un estanque grande y maravilloso conforme al precepto de los devarṣis; por ello obtuvo el nombre de «Asikuṇḍa», oh Vasundharā.

Verse 30

मूर्त्तीः पश्यति यस्तास्तु ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ नास्तीह पुनरावृत्तिर्भवेत्कालविपर्यये ॥

Pero quienquiera que contemple esas imágenes se vuelve apto para el estado de Brahman (brahmabhūya). Aquí no hay retorno (renacimiento), aun cuando el tiempo se invierta.