Adhyaya 44

Verse 1

। मेनकोवाच । नूनं हि कामधर्मे त्वं न प्रवीणो महाद्युते । तेन मामीदृशैर्वाक्यैर्निवारयसि रागिणीम्

Menakā dijo: Sin duda no eres diestro en el dharma del amor, oh grandemente resplandeciente; por eso me refrenas a mí, llena de pasión, con palabras como estas.

Verse 2

सूत उवाच । एवमुक्तस्ततो भूयो विश्वामित्रोऽब्रवीदिदम् । कोपेन महता युक्तो निःस्पृहस्तत्परिग्रहे

Dijo Sūta: Habiendo ella hablado así, Viśvāmitra respondió de nuevo, colmado de gran ira e indiferente a aceptarla.

Verse 3

विश्वामित्र उवाच । त्वं जीव गच्छ वा मृत्युं नाहं कर्तास्मि ते वचः । व्रतनाशात्तु यत्पापमधिकं स्त्रीवधाद्भवेत्

Viśvāmitra dijo: «Vive y vete—o ve hacia la muerte; no haré lo que dices. Pues el pecado que nace de quebrantar un voto sagrado (vrata) se dice mayor que el que proviene de matar a una mujer».

Verse 4

प्रायश्चित्तं बुधैरुक्तं व्रतिनां स्त्रीवधे कृते । न संगात्तु पुनस्तासां तस्मात्त्वं गन्तुमर्हसि

Los sabios han declarado una expiación (prāyaścitta) para los que guardan votos, aun si ha ocurrido la muerte de una mujer; pero para volver a asociarse con ellas no hay remedio—por eso debes partir.

Verse 5

न केवलं व्रतोपेताः स्त्रीसंगात्पापमाप्नुयुः । व्रतबाह्या अपि नराः सक्ताः स्त्रीषु पतंत्यधः

No sólo quienes están ligados por votos incurren en pecado por asociarse con mujeres; aun los hombres fuera de votos, si se apegan a ellas, caen hacia abajo.

Verse 6

संसारभ्रमणं नारी प्रथमेपि समागमे । वह्निप्रदक्षिणा व्याजन्यायेनैव प्रदर्शयेत्

Aun en el primer encuentro, una mujer puede poner en marcha la rueda del vagar en el saṃsāra—como cuando se hace dar vueltas alrededor del fuego con el pretexto de la pradakṣiṇā (circunvalación ritual).

Verse 7

तस्मात्स्त्रीभिः समं प्राज्ञः संभाषामपि वर्जयेत् । आस्तां तावत्समासंगं य इच्छेच्छ्रेय आत्मनः

Por ello, el sabio debe evitar incluso la conversación con las mujeres; cuanto más la compañía prolongada—si busca el bien supremo para sí mismo.

Verse 8

अंगार सदृशा नारी घृतकुंभसमः पुमान् । अस्पर्शाद्दृढतामेति तत्संपर्काद्विलीयते

La mujer es como una brasa viva; el hombre, como una vasija de ghee. Sin tocarla, se vuelve firme; con el contacto, se derrite.

Verse 9

स्त्रियो मूलमनर्थानां सर्वेषां प्राणिनां भुवि । तस्मात्त्याज्या सुदूरेण ताः स्वर्गस्य निरोधकाः

Se dice que las mujeres son la raíz de las calamidades para todos los seres sobre la tierra; por ello deben evitarse desde muy lejos, pues se las describe como obstáculo para el cielo.

Verse 10

कुलीना वित्तवत्यश्च नाथवत्योऽपि योषितः । एकस्मिन्नंतरे रागं कुर्वंत्येताः सुचञ्चलाः

Aun las mujeres de noble linaje, ricas y aun protegidas por esposo—por ser muy inconstantes—en un instante forman apego en otra parte.

Verse 12

न स्त्रीभ्यः किंचिदन्यद्धि पापाय विद्यते भुवि । यासां संगसमासाद्य संसारे भ्रमते जनः । नीचोऽपि कुरुते सेवां यस्तासां विजनेष्वथ । विरूपं वापि नीचं वा तं सेवन्ते हि ताः स्त्रियः

En la tierra no se declara nada que conduzca al pecado como la compañía de las mujeres; al llegar a su trato, el hombre vaga en el saṃsāra. Aun un hombre vil les rinde servicio en lugares apartados; y las mujeres, en verdad, se juntan con tal hombre—sea feo o sea bajo.

Verse 13

अनर्थत्वान्मनुष्याणां भयात्परिजनस्य च । मर्यादायाममर्यादाः स्त्रियस्तिष्ठन्ति भर्तृषु

Por las consecuencias dañinas para los hombres y por temor a sus familias, aun las mujeres sin freno permanecen dentro de los límites del decoro junto a sus esposos.

Verse 14

सूत उवाच । एवं संभर्त्सिता तेन मेनका कोपसंयुता । शशाप तं मुनिश्रेष्ठं स्फुरमाणोष्ठसंपुटा

Dijo Sūta: Reprendida así por él, Menakā, colmada de ira y con los labios temblorosos, maldijo a aquel excelso sabio.

Verse 15

यस्मात्त्वया परित्यक्ता सकामाहं सुदुर्मते । त्यजता कामजं धर्मं तस्माच्छापं गृहाण मे

“Puesto que tú me has abandonado a mí, aún colmada de deseo, ¡oh de mente perversa!, tú que has desechado el dharma nacido del anhelo; por ello, recibe mi maldición.”

Verse 16

अद्यैव भव दुबुर्द्धे वलीपलितसंयुतः । जराजर्ज्जरितांगश्च तुच्छदृष्टिर्विरंगितः

“En este mismo día, oh necio, vuélvete de arrugas y canas; que la vejez despedace tus miembros, mengüe tu vista y se desvanezca tu tez.”

Verse 17

सूत उवाच । उक्तमात्रे तु वचने तत्क्षणान्मुनिसत्तमः । बभूव तादृशः सद्यस्तया यादृक्प्रकीर्तितः

Dijo Sūta: Apenas fueron pronunciadas aquellas palabras, en ese mismo instante el excelso sabio se volvió tal como ella lo había declarado.

Verse 18

ततः कोपपरीतात्मा सोऽपि तां शप्तुमुद्यतः । कमण्डलोर्जलं गृह्य संतापाद्रक्तलोचनः

Entonces, con el ánimo cercado por la ira, él también se dispuso a maldecirla; tomando agua de su kamaṇḍalu, sus ojos se enrojecieron por la ardiente aflicción.

Verse 19

निर्दोषोऽपि त्वया यस्माच्छप्तोऽहं गणिकाधमे । तस्माद्भव त्वमप्याशु जराजर्जरितांगिका

Aunque soy inocente, puesto que tú me has maldecido, oh la más vil de las cortesanas, por eso tú también—pronto—te volverás de cuerpo quebrantado por la vejez.

Verse 20

सापि तद्वचनात्सद्यस्तादृग्रूपा व्यजायत । यादृशोऽसौ मुनिश्रेष्ठो वलीपलितगात्रभृत्

Apenas dichas aquellas palabras, ella al instante tomó esa misma forma—semejante al más excelso de los sabios, cuyo cuerpo llevaba arrugas y cabellos canos.

Verse 21

अथ तादृक्स्वरूपेण स्नाता तत्र जला शये । भूयोऽपि तादृशी जाता यादृशी संस्थिता पुरा

Luego, en aquella forma alterada, se bañó allí en las aguas del lago; y volvió a ser como antes, restaurada a su estado primero.

Verse 22

तद्दृष्ट्वा परमाश्चर्यमतीव त्वरयान्वितः । सोऽपि तत्राकरोत्स्नानं संजातश्च यथा पुरा

Al ver aquel prodigio supremamente maravilloso, él también—lleno de prisa—se bañó allí; y asimismo volvió a ser como antes.

Verse 23

ततस्तौ तीर्थमाहात्म्याद्रूपौदार्यगुणान्वितौ । मिथ आमंत्र्य संहृष्टौ गतौ देशं यथेप्सितम्

Después, por la grandeza de aquel tīrtha, ambos quedaron dotados de belleza, nobleza y virtud; y, despidiéndose gozosos el uno del otro, partieron al lugar que cada cual deseaba.

Verse 24

एवं तीर्थस्य माहात्म्यं विज्ञाय भगवानृषिः । लिंगं संस्थापयामास देवदेवस्य शूलिनः

Así, al comprender la grandeza del tīrtha, el venerable ṛṣi estableció un liṅga de Śūlin—Śiva, el Señor de los señores.

Verse 25

तपश्चकार सुमहत्तस्मिंस्तीर्थवरे तदा । कुशस्तम्बेन कृतवांस्तत्सरो विपुलं विभुः

Entonces, en aquel tīrtha excelso, practicó austeridades inmensas; y ese poderoso creó allí un vasto lago mediante un manojo de hierba kuśa.

Verse 26

तत्र स्नात्वा नरो यस्तु पूजयेल्लिंगमुत्तमम् । विश्वामित्रेश्वरं ख्यातं स गच्छेच्छिवमंदिरम्

Quien se bañe allí y venere ese liṅga supremo—conocido como Viśvāmitreśvara—alcanzará la morada de Śiva.

Verse 27

अद्यापि दृश्यते तत्र गंगोदकसमं जलम् । सर्वपापहरं पुण्यं सर्वकामप्रदायकम्

Aún hoy se ve allí un agua igual a las aguas del Gaṅgā: sagrada, que borra todo pecado y concede todo deseo digno.

Verse 28

यस्तत्र कुरुते स्नानं श्रद्धापूतेन चेतसा । स देवलोकमासाद्य पितृभिः सह मोदते

Quien se baña allí con la mente purificada por la fe alcanza el mundo de los dioses y se regocija junto con los antepasados (pitṛ).

Verse 29

ततःप्रभृति तत्तीर्थं ख्यातिं प्राप्तं महीतले । पाताले स्वर्गलोके च रूपौदार्यप्रदं नृणाम्

Desde entonces, ese tīrtha alcanzó fama sobre la tierra—y también en Pātāla y en el cielo—otorgando a los hombres belleza y nobleza.

Verse 30

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । विश्वामित्रेश माहात्म्यं सर्वपातकनाशनम्

Oh, los mejores entre los dos veces nacidos, os he relatado por completo cuanto me preguntasteis: la grandeza de Viśvāmitreśa, destructora de todo pecado.

Verse 44

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखंडे श्रीहाटकेवरक्षेत्रमाहात्म्ये विश्वामित्रकुण्डोत्पत्ति विश्वामित्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

Así, en el sagrado Skanda Mahāpurāṇa, en la saṃhitā de ochenta y un mil versos, en el sexto libro—Nāgara Khaṇḍa—dentro del Māhātmya de la región santa de Śrīhāṭakevara, concluye el capítulo cuadragésimo cuarto, titulado: «El origen del estanque de Viśvāmitra y la descripción de la grandeza de Viśvāmitreśvara».