Adhyaya 154

Verse 1

सूत उवाच । या नारी तत्र सत्कुण्डे स्नात्वा तां पार्वतीं पुनः । दृष्ट्वा स्नाति ततस्तीर्थे तस्मिन्रूपमये शुभे

Dijo Sūta: Cualquier mujer que, tras bañarse en ese excelente estanque, vuelva a contemplar a Pārvatī y luego se bañe en ese lugar sagrado—auspicioso y resplandeciente de belleza divina—

Verse 2

पुनश्च पार्वतीं पश्येच्छ्रद्धया परया युता । सद्यः सा मुच्यते कृत्स्नैराजन्ममरणांतिकैः

Y si vuelve a contemplar a Pārvatī, colmada de fe suprema, al instante queda liberada de todas las aflicciones que se extienden desde el nacimiento hasta la muerte.

Verse 3

तत्रैवास्ति जयानाम पार्वत्याः किंकरी द्विजाः । तया तत्र कृतं कुण्डं गौरीकुण्डसमीपतः

Allí mismo se halla una doncella llamada Jayā, sirvienta de Pārvatī—oh, nacidos dos veces. Por ella fue hecho allí un estanque sagrado, cerca del Gaurī-kuṇḍa.

Verse 4

या तत्र कुरुते स्नानं तृतीयादिवसेऽबला । सुतसौभाग्यसंपन्ना सा भवेत्पतिवल्लभा

Toda mujer que se bañe allí en el tercer día lunar y en días semejantes queda colmada de hijos y buena fortuna, y se vuelve amada de su esposo.

Verse 5

तथान्यदपि तत्रास्ति विजयाकुण्डमुत्तमम् । तत्र स्नाताऽपि वंध्या स्त्री जायते पुत्रसंयुता

Asimismo, allí existe otro estanque excelso llamado Vijayā-kuṇḍa. Aun una mujer estéril, tras bañarse allí, queda bendecida con un hijo varón.

Verse 6

न च पश्यति पुत्राणां कदाचिद्व्यसनं द्विजाः । न वियोगं न दुःखं च स्वप्नांते च कदाचन

Oh, dos veces nacidos, jamás se ve desgracia caer sobre los hijos: ni separación ni pena, ni siquiera al término de un sueño.

Verse 7

काकवंध्याऽपि या नारी तत्र स्नानं समाचरेत् । सा पुत्रान्विविधांल्लब्ध्वा स्वर्गलोके महीयते

Aun la mujer tenida por estéril, si realiza el baño allí, obtiene hijos de diversas clases y es honrada en el mundo celestial.

Verse 8

ऋषय ऊचुः । एतेषां सूत तीर्थानां तीर्थमस्ति सुसिद्धिदम् । क्वचित्किंञ्चिद्भवेत्सिद्धिर्यत्र स्नानाच्छरीरजा

Dijeron los sabios: Oh Sūta, entre estos tīrtha, ¿hay alguno que otorgue una realización excelsa? ¿Existe algún lugar donde, por el baño, surjan incluso logros nacidos del propio cuerpo?

Verse 9

सूत उवाच । सप्तविंशतिलिंगानि यानि संति द्विजोत्तमाः । तेषां मध्येऽभवत्सिद्धिरेकस्मिन्निखिला द्विजाः

Sūta dijo: Oh, los mejores entre los nacidos dos veces, existen veintisiete liṅgas. Entre ellos, la realización plena y total se alcanza por uno solo, oh brāhmaṇas.

Verse 10

एकस्य सत्त्वयुक्तस्य वीरव्रतयुतस्य च । आश्विनस्य चतुर्दश्यां कृष्णायां द्विजसत्तमाः

En cuanto a ese único liṅga, por quien está dotado de pureza y sostiene el voto heroico—en el decimocuarto día de la quincena oscura (kṛṣṇa-pakṣa) de Āśvina, oh mejores de los nacidos dos veces—

Verse 11

अर्धरात्रे विधानेन तेषां पूजां करोति यः । प्रागुक्तं जपनं भक्त्या स क्रमात्साधकोत्तमः

Quien, conforme al rito prescrito, realiza su adoración a medianoche y, con devoción, emprende el japa antes mencionado—ese, paso a paso, llega a ser el más excelso de los sādhakas.

Verse 12

अंगन्यासं विधायोच्चैः क्षुरिकासूक्तमुच्चरत् । तेषामग्रे पुनः सम्यक्पूजयित्वा च शंकरम्

Habiendo realizado el aṅga-nyāsa y recitando en voz alta el Kṣurikā-sūkta, luego de nuevo—tras adorar debidamente a Śaṅkara en su presencia—

Verse 13

पृथगेकैकशो भक्त्या पूजयेद्दिक्पतींश्च वै

Por separado, uno por uno, debe también adorarse con devoción a los Señores de las Direcciones (Dikpati).

Verse 14

अथाऽगत्य गणेशो वै विकरालो भयानकः । लंबोदरो वै नग्नश्च कृष्णदन्तसमुद्भवः

Entonces llegó Gaṇeśa—terrible de aspecto y temible: de vientre abultado, desnudo, y manifestado con colmillos oscuros.

Verse 15

खड्गहस्तोऽब्रवीद्युद्धं प्रकुरुष्व मया समम् । मुक्त्वैतत्कपटं भूमौ यदि वीरोऽसि सात्त्विकः

Con la espada en la mano, dijo: “Lucha conmigo en combate igual. Arroja a tierra este engaño—si eres un héroe de sattva.”

Verse 16

ततस्तत्कर्षणाच्चापि यस्तेनाशु प्रताड्यते । स तेनैव शरीरेण नीयते तेन तत्पदम्

Y además, por ser arrastrado allí, quienquiera que sea abatido con presteza por ese poder, es conducido por ese mismo agente—en el mismo cuerpo—hasta ese estado supremo.

Verse 17

यत्र स्थाने जरामृत्युर्न शोकश्च कदाचन । तथा चित्रेश्वरीपीठे सिद्धिरेकस्य कीर्तिता

En ese lugar no hay vejez ni muerte, ni tristeza en momento alguno. Así, en el pīṭha de Citreśvarī se proclama la realización única e insuperable.

Verse 19

माघकृष्णचतुर्दश्यां यः पीठं तत्र पूजयेत् । आगमोक्तविधानेन सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

Quien adore allí ese pīṭha sagrado en el decimocuarto día lunar de la quincena oscura de Māgha, conforme al rito enseñado en los Āgamas y con firme fe—

Verse 20

सिद्धिमूल्ये न गृह्णातु कश्चिच्चेदस्ति सात्त्विकः । ततश्च याचते यश्च प्रगृह्णाति च सद्द्विजाः

Que nadie verdaderamente sāttvika acepte un “precio” por conceder siddhi. Y aquellos brāhmaṇas dignos que luego lo piden, y los que lo aceptan—

Verse 21

स तमादाय निर्याति यत्र देवो महेश्वरः । हाटकेश्वरजं लिंगं चित्रशर्मप्रतिष्ठितम्

Tomándolo consigo, parte hacia el lugar donde mora el dios Maheśvara: allí se alza el liṅga llamado Hāṭakeśvara, instalado por Citraśarman.

Verse 22

तस्य स्थानस्य मध्यस्थो यस्तं पूजयते नरः । शिवरात्रौ निशीथे च पुष्पलक्षणभक्तितः । सुसिद्धिमाप्नुयात्तूर्णं स शरीरेण तत्क्षणात्

Quien, de pie en el mismo centro de aquel lugar sagrado, adore a Él en Śivarātri—en la medianoche—ofreciendo flores con las señales de la verdadera bhakti, alcanzará pronto la excelsa siddhi, en ese mismo instante, aun estando en el cuerpo.

Verse 23

सिद्धिस्थानानि सर्वाणि तस्मिन्क्षेत्रे स्थितानि वै । वीरव्रतप्रयुक्तानां मानवानां द्विजोत्तमाः

Oh, el mejor de los dos veces nacidos: en verdad, todos los “lugares de siddhi” están situados en ese kṣetra, al servicio de quienes practican los vīra-vrata, los votos heroicos.

Verse 24

ऋषय ऊचुः । तामसो यस्त्वया प्रोक्तः सिद्धिमार्गो महामते । अनर्हो ब्राह्मणेन्द्राणां श्रोत्रियाणां विशेषतः

Los sabios dijeron: «Oh, magnánimo, el camino tāmasika hacia la siddhi que has descrito no es digno de los brāhmaṇas más eminentes, y en especial de los śrotriyas versados en los Vedas».

Verse 25

शुद्धान्तः करणैः सूत भूतहिंसाविवर्जितैः । यथा संप्राप्यते मोक्षो ब्राह्मणैः सुचिरादपि

Oh Sūta, dinos cómo alcanzan los brāhmaṇas la liberación—aunque tarde mucho—mediante la purificación de las facultades internas y absteniéndose de la violencia contra los seres vivos.

Verse 26

तत्त्वं ब्रूहि महाभाग मोक्षोपायं द्विजन्मनाम्

Oh noble, di la verdad con claridad: declara el medio de la liberación para los nacidos dos veces (dvija).

Verse 27

सूत उवाच । रुद्रैर्दशभिः संयुक्तमानंदेश्वरकं तथा । स्नात्वा तदग्रतः कुण्डे शास्त्रदृष्टेन कर्मणा

Dijo Sūta: Tras acercarse a Ānaṃdeśvaraka, unido a los diez Rudras, y bañarse luego en el estanque que está delante, conforme al rito prescrito por los śāstra.

Verse 28

संसिद्धिमाप्नुयान्मर्त्यो दुर्लभां त्रिदशैरपि । माघमासे नरः स्नात्वा विश्वामित्रह्रदे नरः

Un mortal alcanza la plena realización—rara incluso entre los dioses—cuando, en el mes de Māgha, se baña en el lago de Viśvāmitra.

Verse 29

प्रत्यूषे तिलपात्रं च ब्राह्मणाय निवेदयेत् । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्म लोके महीयते

Al alba, debe ofrecerse a un brāhmaṇa un recipiente con sésamo. Libre de todo pecado, es honrado en el mundo de Brahmā (Brahma-loka).

Verse 30

यद्यपि स्याद्दुराचारः सर्वाशी सर्वविक्रयी । सुपर्णाख्यस्य देवस्य पुरतः श्रद्धयाऽन्वितः

Aunque un hombre sea de mala conducta—comiendo cualquier cosa y vendiendo cualquier cosa—si se presenta ante la deidad llamada Suparṇa con fe devota, queda dispuesto para la purificación prometida (según el contexto).

Verse 31

प्रायोपवेशनं कृत्वा ह्युपवासपरो नरः । यस्त्यजेन्मानवः प्राणान्न स भूयोऽभिजायते

Habiendo emprendido el prāyopaveśana (voto de ayunar hasta la muerte), entregado al ayuno, si el hombre abandona entonces sus alientos vitales, no vuelve a nacer.

Verse 32

एवं सिद्धित्रयं प्रोक्तं ब्राह्मणानां हितावहम् । सात्त्विकं ब्राह्मणश्रेष्ठाः शंसितं त्रिदशैरपि

Así se ha declarado la triple realización, benéfica para los brāhmaṇas; oh el mejor de los brāhmaṇas, es de naturaleza sāttvika y es alabada incluso por los dioses.

Verse 33

अन्यानि तत्र तीर्थानि देवतायतनानि च । तानि स्वर्गप्रदान्याहुर्मुनयः शंसितव्रताः

Allí también hay otros tīrthas y santuarios de los dioses. Los sabios, célebres por sus votos, declaran que ellos otorgan el cielo.

Verse 34

एतद्वः सर्वमाख्यातं क्षेत्रमाहात्म्यमुत्तमम् । हाटकेश्वरदेवस्य सर्वपातकनाशनम्

Todo esto os ha sido narrado: la suprema grandeza del recinto sagrado del Señor Hāṭakeśvara, que destruye todo pecado.

Verse 35

योऽत्र सर्वेषु तीर्थेषु स्नात्वा पश्यति भक्तितः । सर्वाण्यायतनान्येव स पापोऽपि विमुच्यते

Quien aquí se baña en todos los tīrtha y, con devoción, visita todos los santuarios—él, aun siendo pecador, queda liberado del pecado.

Verse 36

एतत्खंडं पुराणस्य प्रथमं परिकीर्तितम् । कार्तिकेयप्रणीतस्य सर्वपापहरं शुभम्

Este khaṇḍa del Purāṇa ha sido proclamado como el primero—compuesto por Kārtikeya—auspicioso y destructor de todos los pecados.

Verse 37

यश्चैतत्कीर्तयेद्भक्त्या शृणुयाद्वा समाहितः । इह भुक्त्वा सुविपुलान्भोगान्याति त्रिविष्टपम्

Quien recite este relato con devoción, o lo escuche con la mente recogida—tras gozar aquí de abundantes prosperidades, va a Triviṣṭapa (el cielo).

Verse 38

सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं सर्वदानैश्च यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति शृण्वञ्छ्रद्धासमन्वितः

El mérito de todas las peregrinaciones y el fruto de todas las dádivas—quien escucha con fe alcanza ese mismo fruto.

Verse 39

श्रुत्वा पुराणमेतद्धि जन्मकोटिसमुद्भवात् । पातकाद्विप्रमुच्येत कुलानामुद्धरेच्छतम्

En verdad, al escuchar este Purāṇa, uno queda pronto libre de los pecados acumulados a lo largo de decenas de millones de nacimientos, y eleva a cien generaciones de su linaje.

Verse 40

ततो व्यासः पूजनीयो वस्त्रदानादिभूषणैः । गोभूहिरण्यनिर्वापैर्दानैश्च विविधैरपि

Por tanto, Vyāsa debe ser venerado: con ornamentos tales como el don de vestiduras, y también con diversas ofrendas—vacas, tierras y depósitos de oro—y con otras dádivas variadas.

Verse 41

तेन संपूजितो व्यासः कृष्णद्वैपायनः मनुः । साक्षात्सत्यवतीपुत्रो येन व्यासः सुपूजितः

Por ese modo de adoración, Vyāsa queda debidamente honrado: el propio Kṛṣṇadvaipāyana, el sabio; el mismo hijo de Satyavatī, a quien así se rinde perfecta veneración.

Verse 42

एकमप्यक्षरं यस्तु गुरुः शिष्ये निवेदयेत् । पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा ह्यनृणी भवेत्

Aunque un guru enseñe a su discípulo tan sólo una sílaba, no existe en la tierra riqueza alguna que—por mucho que se entregue—haga a uno quedar verdaderamente libre de esa deuda.

Verse 43

एतत्पवित्रमायुष्यं धन्यं स्व स्त्ययनं महत् । यच्छ्रुत्वा सर्वदुःखेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

Esto es purificador, promotor de larga vida, auspicioso y una gran bendición para el propio bienestar; quien lo escucha queda liberado de todos los sufrimientos—sin duda alguna.

Verse 154

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये चित्रेश्वरीपीठक्षेत्रमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुःपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

Así concluye, en el venerable Skanda Mahāpurāṇa, en la Saṃhitā de ochenta y un mil (versos), en el sexto libro, el Nāgarakhaṇḍa—dentro del Māhātmya del sagrado territorio de Hāṭakeśvara—el capítulo titulado «Descripción de la Grandeza del Territorio Sagrado de Citreśvarīpīṭha», siendo el Capítulo 154.