Adhyaya 145

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यत्त्वया कथितं सूत न मृता सा कुमारिका । हता रौद्रप्रहारैश्च कौतुकं तन्महत्तरम्

Los sabios dijeron: «Oh Sūta, según lo que has narrado, aquella doncella no murió en verdad, aunque fue abatida por golpes feroces. Esto es aún más maravilloso: explícalo.»

Verse 2

यतो भूयः प्रसंजाता योगिनी हरतुष्टिदा । यत्त्वार्थं सर्वमाचक्ष्व कारणं च तदद्भुतम्

«Pues volvió a nacer como una yoginī que otorga gozo y satisfacción. Dinos plenamente el sentido de ello y la causa asombrosa que lo sustenta.»

Verse 3

सूत उवाच । सा प्रविष्टा समं तेन सुपुण्यममरेश्वरम् । माघकृष्णचतुर्दश्यां न मृत्युर्यत्र विद्यते

Sūta dijo: «Ella entró junto con él en el santuario de Amareśvara, supremamente meritorio. En el decimocuarto día de la quincena oscura de Māgha, allí la muerte no prevalece».

Verse 4

ततोऽष्टौ वसवस्तत्र द्वादशार्कास्तथैव च । एकादशापरे रुद्रा नासत्यौ द्वौ च सुन्दरौ

Entonces estuvieron presentes los ocho Vasus, los doce Ādityas (Soles) también, y los otros once Rudras; y los dos hermosos Nāsatyas (Aśvins).

Verse 5

ऋषय ऊचुः । अमरेश्वर इत्युक्तो यो देवो ह्यमरत्वदः । केन संस्थापितो ह्यत्र किंप्रभावश्च कीर्तय

Los sabios dijeron: «A la deidad de aquí se la llama Amareśvara, el que otorga inmortalidad a los inmortales. ¿Por quién fue establecido en este lugar y cuál es su poder sagrado? Proclámalo, te lo rogamos».

Verse 6

सूत उवाच । अदितिश्च दितिश्चैव प्रजापतिसुते शुभे । कृते पुरातिरूपाढ्ये कश्यपेन महात्मना

Sūta dijo: «Aditi y Diti, las auspiciosas hijas de Prajāpati, en tiempos antiguos, ricos en formas maravillosas, fueron tomadas por esposa por el magnánimo Kaśyapa».

Verse 8

अदित्यां विबुधा जाता दितेश्चैव तु दैत्यपाः । तेषां सापत्न्यभावेन महद्वैरमुपस्थितम् । अथ दैत्यैः सुरा ध्वस्ताः कृताश्चान्ये पराङ्मुखाः । अन्ये तु भयसंत्रस्ता दिशो जग्मुः क्षतांगकाः

De Aditi nacieron los dioses, y de Diti, en verdad, los señores de los Dānavas (Daityas). Por la rivalidad entre coesposas surgió una gran enemistad. Entonces los dioses fueron quebrantados por los Daityas; unos fueron obligados a retroceder derrotados, y otros—presa del temor—huyeron a las direcciones, con el cuerpo herido.

Verse 9

ततो दुःखसमायुक्ता देवमातात्र संस्थिता । तपश्चक्रे दिवानक्तं शिवध्यानपरायणा

Entonces, la Madre de los dioses, colmada de pena, permaneció allí y practicó austeridades día y noche, enteramente entregada a la meditación en Śiva.

Verse 10

एवं तस्यास्तपःस्थाया गते युगचतुष्टये । निर्भिद्य धरणीपृष्ठं शिवलिंगं समुत्थितम्

Así, mientras ella permanecía firme en su penitencia, al transcurrir cuatro yugas, un Śiva-liṅga irrumpió, hendiendo la superficie de la tierra.

Verse 11

ततस्तस्मै कृतानन्दा स्तुत्वा स्तोत्रैः पृथग्विधैः । अष्टांगप्रणिपातेन नमश्चक्रे समाहिता

Entonces, colmada de gozo, lo alabó con diversos himnos; y, con la mente recogida, se postró en la reverencia de ocho miembros (aṣṭāṅga), ofreciendo su salutación devota.

Verse 12

एतस्मिन्नंतरे वाणी संजाता गगनांगणे । शरीररहिता दिव्या मेघगम्भीरनिःस्वना

Entretanto, en la vastedad del cielo surgió una voz: incorpórea, divina y de resonancia profunda como la de nubes de trueno.

Verse 13

वरं प्रार्थय कल्याणि यस्ते हृदि व्यवस्थितः । प्रसन्नोऽहं प्रदास्यामि तवाद्य शशिशेखरः

«Pide un don, oh bienaventurada. Aquel que mora en tu corazón—Yo, Śaśiśekhara (Śiva), estoy complacido y hoy te lo concederé.»

Verse 14

अदितिरुवाच । मम पुत्राः सुरश्रेष्ठ हन्यन्ते युधि दानवैः । तत्कुरुष्व गतायासानवध्यान्रणमूर्धनि

Dijo Aditi: «Oh, el mejor entre los dioses, mis hijos están siendo muertos en la batalla por los Dānavas. Por ello, líbralos del cansancio y hazlos invencibles al frente de la guerra».

Verse 15

श्रीभगवानुवाच । एतल्लिंगं मदीयं ये स्पृष्ट्वा यास्यंति संयुगे । अवध्यास्ते भविष्यन्ति यावत्संवत्सरं शुभे

El Señor Bienaventurado dijo: «Quienes toquen este liṅga Mío y luego vayan al combate serán invencibles, oh bienaventurada, durante el lapso de un año».

Verse 16

अन्योऽपि मानवो योऽत्र चतुर्दश्यां समाहितः । माघमासस्य कृष्णायां प्रकरिष्यति जागरम्

Cualquier otra persona también, que aquí, en el decimocuarto día lunar, con la mente recogida, emprenda una vigilia nocturna en la quincena oscura del mes de Māgha—

Verse 17

सोऽपि संवत्सरं यावद्भविष्यति निरामयः । अपि मृत्युदिने प्राप्ते योऽस्मिन्नायतने शुभे

Esa persona también permanecerá libre de enfermedad durante el lapso de un año. Aun cuando haya llegado el día de la muerte, para quien se halle en este santuario auspicioso—

Verse 18

आगमिष्यति तं मृत्युर्दूरात्परिहरिष्यति । एवमुक्त्वाथ सा वाणी विरराम ततः परम्

La Muerte, aunque se acerque, lo mantendrá lejos y lo evitará desde la distancia. Dicho esto, aquella voz divina guardó silencio a partir de entonces.

Verse 19

अदितिश्चापि सन्तुष्टा हतशेषान्सुतांस्ततः । समानीयाथ तल्लिंगं तेषामेव न्यदर्शयत् । कथयामास तत्सर्वं माहात्म्यं यद्वरोदितम्

Aditi también, complacida, reunió entonces a sus hijos que habían sobrevivido a la matanza. Habiéndolos congregado, les mostró aquel mismo liṅga y les relató por completo la grandeza (māhātmya) que había sido proclamada por la voz que concede dones.

Verse 20

ततस्ते विबुधाः सर्वे तल्लिंगं प्रणिपत्य च । प्रतिजग्मुस्तुष्टियुक्ताः शस्त्राण्यादाय तान्प्रति

Entonces todos aquellos dioses, tras postrarse ante ese liṅga, partieron de nuevo con el corazón colmado de contento, empuñando sus armas contra aquellos enemigos.

Verse 21

यत्र ते दानवा हृष्टाः स्थिताः शक्रपदे शुभे । स्वर्गभोगसमायुक्ता नन्दनांतर्व्यवस्थिताः

Allí, los Dānavas, regocijados, estaban apostados en el auspicioso dominio de la soberanía de Śakra; colmados de deleites celestiales y establecidos dentro de Nandana, el bosque del cielo.

Verse 22

अथ ते दानवा दृष्ट्वा संप्राप्तांस्त्रिदिवौकसः । सहसा संगरार्थाय नानाशस्त्रधरान्बहून्

Entonces los Dānavas, al ver llegar a los moradores del cielo, se aprestaron de súbito para la batalla: muchos de ellos portaban armas de toda clase.

Verse 23

रथवर्यान्समारुह्य धृतशस्त्रास्त्रवर्मणः । युद्धार्थं सम्मुखा जग्मुर्गर्जमाना घना इव

Subiendo a excelentes carros, armados con armas, proyectiles y corazas, avanzaron de frente para la batalla, rugiendo como nubes de trueno.

Verse 24

ततः समभवद्युद्धं देवानां दानवैः सह । रोषप्रेरितचित्तानां मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्

Entonces se alzó una batalla entre los dioses y los Dānavas. Con la mente impulsada por la ira, sólo se retiraron después de haber repartido la muerte.

Verse 25

ततस्ते विबुधाः सर्वे हरलब्धवरास्तदा । जघ्नुर्दैत्यानसंख्याताच्छितैः शस्त्रैरनेकधा

Luego, todos aquellos dioses, habiendo recibido entonces dones de Hara (Śiva), dieron muerte a innumerables Daityas con armas afiladas, de muchas maneras.

Verse 26

हतशेषाश्च ये तेषां ते त्यक्त्वा त्रिदशालयम् । पलायनकृतोत्साहाः प्रविष्टा मकरालयम्

Y los que quedaron con vida entre ellos, abandonando la morada de los Treinta y Tres dioses, huyeron con desesperada prisa y entraron en el océano, morada del Makara.

Verse 27

ततः शक्रः समापेदे स्वराज्यं दानवैर्हृतम् । यदासीत्पूर्वकाले तत्समग्रं हतकण्टकम्

Entonces Śakra recobró su soberanía, arrebatada por los Dānavas: restaurada por completo como en tiempos antiguos, libre de toda espina de impedimento.

Verse 28

ततस्ते दानवाः शेषा ज्ञात्वा तल्लिंगसंभवम् । माहात्म्यं वृषनाथस्य क्षेत्रस्यास्योद्भवस्य च

Entonces los Dānavas restantes, al conocer el origen de aquel Liṅga, comprendieron la grandeza de Vṛṣanātha y también la sagrada manifestación de este santo kṣetra.

Verse 29

शुक्रेण कथितं सर्वं माघकृष्णे निशागमे । चतुर्दश्यां शुचिर्भूत्वा यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । कालाघ्रातोऽपि न प्राणैः स पुमांस्त्यज्यते क्वचित्

Todo esto fue declarado por Śukra en la noche del término de la quincena oscura de Māgha. Quien, purificándose en el decimocuarto día lunar, adore con plena reverencia aquel Liṅga—aunque sea tocado por el Tiempo (la muerte)—jamás es abandonado por el aliento vital.

Verse 30

तस्माद्यूयं समासाद्य तल्लिंगं तद्दिने निशि । पूजयध्वं महाभागा येन स्युर्मृत्युवर्जिताः

Por ello, oh afortunados, acercaos a ese Liṅga en esa misma noche y rendidle culto; así podréis quedar libres de la aflicción de la muerte.

Verse 31

यावत्संवत्सरस्यातं सत्यमेतन्मयोदितम् । यथा ते देवसंघाश्च तत्प्रभावादसंशयम्

Esto es verdad—así lo he dicho—durante todo el curso del año. Y, en efecto, por el poder de ese (Liṅga y kṣetra), las huestes de los dioses quedan seguras y victoriosas, sin duda alguna.

Verse 32

अथ तं दानवेन्द्राणां मंत्रं ज्ञात्वा सुरेश्वरः । नारदाद्ब्राह्मणः पुत्राद्भयत्रस्तमनास्ततः

Entonces el Señor de los dioses, al conocer por el hijo de Nārada—el brāhmaṇa—el consejo secreto de los jefes dānava, se llenó de temor en su corazón.

Verse 33

मंत्रं चक्रे समं देवैस्तत्र देवस्य रक्षणे । यथा स्यादुद्यमः सम्यक्तस्मिन्नहनि सर्वदा

Entonces trazó un plan junto con los dioses para la protección de aquella Deidad, de modo que en ese día su empeño se pusiera en marcha rectamente y sin fallo alguno.

Verse 34

कोटयस्तु त्रयस्त्रिंशद्देवानां सायुधास्ततः । रक्षार्थं तस्य लिंगस्य तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । माघकृष्णचतुर्दश्यां सुसंनद्धाः प्रहारिणः

Entonces, treinta y tres crores de dioses, armados, tomaron posición en aquel kṣetra para guardar ese Liṅga. En el decimocuarto día de la quincena oscura de Māgha, quedaron plenamente formados, listos para asestar el golpe.

Verse 35

अथ ते दानवा दृष्ट्वा तान्देवांस्तत्र संस्थितान् । भयसंत्रस्तमनसो दुद्रुवुः सर्वतो दिशम्

Entonces los Dānavas, al ver a aquellos dioses apostados allí, con la mente estremecida por el miedo, huyeron en todas direcciones.

Verse 36

अथ प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले । भूय एव सुराः सर्वे मंत्रं चक्रुः परस्परम्

Luego, al alba pura, cuando se alzó el disco del Sol, todos los dioses volvieron a deliberar entre sí.

Verse 37

यद्येतत्क्षेत्रमुत्सृज्य गमिष्यामः सुरालयम् । लिंगमेतत्समभ्येत्य पूजयिष्यंति दानवाः

Dijeron: «Si abandonamos este kṣetra sagrado y partimos a la morada de los dioses, los Dānavas vendrán aquí y rendirán culto a este Liṅga».

Verse 38

ततोऽवध्या भविष्यंति तेऽपि सर्वे यथा वयम् । तस्मादत्रैव तिष्ठामस्त्रयस्त्रिंशत्प्रनायकाः

«Entonces ellos también se volverán invulnerables, como nosotros. Por eso, permanezcamos aquí mismo, nosotros, los caudillos de los Treinta y Tres (dioses)».

Verse 39

कोटीनामेव सर्वेषां शेषा गच्छन्तु तत्र च । सहस्राक्षेण संयुक्ताः स्वर्गे स्वपररक्षकाः

De entre todos esos crores, que el resto vaya allí (al cielo), unido al de los mil ojos; en Svarga, que custodien su propio reino.

Verse 41

एते तल्लिंगरक्षार्थं तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । शेषाः शक्रसमायुक्ताः प्रजग्मुस्त्रिदशालयम्

Estos permanecieron en aquel campo sagrado para proteger el liṅga; los demás, acompañados por Śakra (Indra), partieron hacia la morada de los dioses.

Verse 42

सूत उवाच । एवं प्रभावं लिंगं तु देवदेवस्य शूलिनः । भवद्भिः परिपृष्टं यददित्या स्थापितं पुरा

Dijo Sūta: «Tal es el gran poder del liṅga de Śūlin, el Dios de los dioses, acerca del cual habéis preguntado: el liṅga que antaño estableció Aditi».

Verse 43

यस्मान्न विद्यते मृत्युस्तेन दृष्टेन देहिनाम् । अमराख्यं ततो लिंगं विख्यातं भुवनत्रये

Porque para los seres encarnados no hay muerte al contemplarlo, ese liṅga se hizo célebre en los tres mundos con el nombre de «Amara» (el Inmortal).

Verse 44

यस्मिन्देशेऽपि सा कन्या हता तेन द्विजन्मना । जाबालिना सुक्रुद्धेन तस्य देवस्य मंदिरे

En esa misma región, dentro del templo de aquel Dios, una doncella fue asesinada por aquel hombre dos veces nacido—Jābāli—presa de una ira feroz.

Verse 45

आसीत्तत्र दिने कृष्णा माघमास चतुर्दशी । तेन नो निधनं प्राप्ता सुहताऽपि तपस्विनी

Aquel día era la caturdaśī (decimocuarta) de la quincena oscura del mes de Māgha; por ello, aunque fue cruelmente herida, la asceta no llegó a la muerte.

Verse 46

एतद्वः सर्वमाख्यातं तस्य लिंगस्य सम्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

Oh, excelentísimos brāhmanes, ya os he expuesto por completo el origen y la grandeza de ese liṅga: una grandeza que destruye todos los pecados.

Verse 47

यश्चैतत्पठते भक्त्या तस्य लिंगस्य संनिधौ । अपमृत्युभयं तस्य कथंचिन्नैव जायते

Quien recite esto con devoción en presencia de ese Śiva-liṅga, de ningún modo le surgirá el temor a la muerte prematura (apamṛtyu).

Verse 48

तस्याग्रेऽस्ति शुभं कुण्डं पूरितं स्वच्छवारिणा । अदित्या निर्मितं देव्या स्नानार्थं चात्मनः कृते

Frente a él hay un kuṇḍa auspicioso, colmado de aguas limpias y transparentes, construido por la diosa Aditi para su propio baño.

Verse 49

स्नानं कृत्वा नरस्तस्मिन्यस्तल्लिंगं प्रपश्यति । करोति जागरं रात्रौ तस्मिन्नेव दिनेदिने । सोऽद्यापि वत्सरं यावन्नापमृत्युमवाप्नुयात्

Tras bañarse allí, el hombre que contempla ese liṅga y guarda vigilia nocturna en ese mismo lugar, día tras día—hasta por un año entero—no cae en la muerte prematura (apamṛtyu).