Adhyaya 136

Verse 1

। मांडव्य उवाच । ग्रहीष्यामि सुरश्रेष्ठा वरं युष्मत्समुद्रवम् । परं मे निर्णयं चैकं धर्मराजः प्रचक्षतु

Māṇḍavya dijo: «Oh, excelsos entre los dioses, aceptaré el don que me ofrecéis. Pero que Dharma-rāja me declare un último y decisivo juicio».

Verse 2

सर्वेषां प्राणिनां लोके कृतं कर्म शुभाशुभम् । उपतिष्ठति नान्यत्र सत्यमेतत्सुरोत्तमाः

«Para todos los seres del mundo, las obras realizadas —buenas o malas— se presentan infaliblemente ante ellos, y en ningún otro lugar. Ésta es la verdad, oh primeros entre los dioses.»

Verse 3

मयाप्यत्र परे चापि किं कृतं पातकं च यत् । ईदृशीं वेदनां प्राप्तो न च मृत्युं कथचन

«¿Qué pecado he cometido —en esta vida o en otra— para haber caído en tal agonía y, sin embargo, que la muerte no venga a mí de ninguna manera?»

Verse 4

धर्मराज उवाच । अन्यदेहे त्वया विप्र बालभावेन वर्तता । शूलाग्रेण सुतीक्ष्णेन काये विद्धो बकः क्षितौ

Dharma-rāja dijo: «Oh brāhmana, en otro cuerpo (en una vida anterior), mientras actuabas con infantil descuido, una grulla fue atravesada en su cuerpo por la aguda punta de una estaca y cayó al suelo.»

Verse 5

नान्यत्कृतमपि स्वल्पं पातकं किंचिदेव हि । एतस्मात्कारणादेषा व्यथा संसेविता द्विज

«En verdad, no cometiste ningún otro pecado, ni siquiera uno pequeño. Oh, dos veces nacido, por esta misma causa has venido a experimentar este dolor.»

Verse 6

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भृशं क्रोधसमन्वितः । ततस्तं प्राह मांडव्यो धर्मराजं पुरः स्थितम्

Dijo Sūta: «Al oír aquellas palabras, Māṇḍavya se llenó de ira vehemente; entonces se dirigió a Dharmarāja, que estaba de pie ante él.»

Verse 7

अस्य स्वल्पापराधस्य यस्माद्भूयान्विनिग्रहः । कृतस्त्वया सुदुर्बुद्धे तस्माच्छापं गृहाण मे

«Porque por esta falta leve has impuesto un castigo desmesurado —¡oh de mente perversa!—, por ello recibe mi maldición.»

Verse 8

त्वं प्राप्य मानुषं देहं शूद्रयोनौ व्यवस्थितः । जातिक्षयकृतं दुःखं प्रभूतं सेवयिष्यसि

«Al obtener un cuerpo humano, serás destinado a un nacimiento de Śūdra, y padecerás abundante sufrimiento por la pérdida de rango y casta.»

Verse 9

तथा कृता मयैषाद्य व्यवस्था सर्वदेहिनाम् । अष्टमाद्वत्सरादूर्ध्यं कर्मणा गर्हितेन च । प्रग्रहीष्यति वै जंतुः पुरुषो योषिदेव वा

«Y así, hoy he establecido esta norma para todos los seres encarnados: después del octavo año, toda criatura —sea varón o mujer— será ciertamente tenida por responsable de los actos censurables.»

Verse 10

एवमुक्त्वा स मांडव्यो धर्मराजं ततः परम् । प्रस्थितो रोषनिर्मुक्तो वांछिताशां प्रति द्विजाः

Habiendo hablado así a Dharmarāja, el brāhmaṇa Māṇḍavya partió entonces, libre ya de ira, hacia el destino que anhelaba.

Verse 11

अथ तं प्रस्थितं दृष्ट्वा प्रोचुः सर्वे दिवौकसः । धर्मराजकृते व्यग्राः श्रुत्वा शापं तथाविधम्

Entonces, al verlo partir, todos los dioses hablaron—afligidos por Dharmarāja—tras oír que se había pronunciado tal maldición.

Verse 12

देवा ऊचुः । भगवन्पापसक्तस्य धर्मराजस्य केवलम् । न त्वमर्हसि शापेन शूद्रं कर्तुं कथंचन

Dijeron los dioses: «Oh venerable, sólo porque Dharmarāja está dedicado a castigar el pecado, no debes, mediante una maldición, convertirlo en un Śūdra de modo alguno».

Verse 13

प्रसादं कुरु तस्मात्त्वमस्य धर्मपतेर्द्विज । अस्माकं वचनात्सद्यः प्रार्थयस्व तथा वरम्

Por ello, oh brāhmaṇa, concédele tu gracia a este Señor del Dharma. A nuestra petición, solicita de inmediato un don (vara) del modo debido.

Verse 14

मांडव्य उवाच । नान्यथा जायते वाणी या मयोक्ता सुरोत्तमाः । अवश्यं धर्मराजोऽयं शूद्रयोनौ प्रयास्यति

Māṇḍavya dijo: «Oh excelentísimos entre los dioses, la palabra que he pronunciado no puede ser de otro modo. Este Dharmarāja, sin falta, entrará en un vientre de Śūdra».

Verse 15

परं नैवास्य संतानं तस्यां योनौ भविष्यति । संप्राप्स्यति च भूयोऽपि धर्मराजत्वमुत्तमम्

Sin embargo, en ese nacimiento no tendrá descendencia; y después alcanzará de nuevo la suprema dignidad de Dharmarāja.

Verse 16

आराधयतु चाव्यग्रः क्षेत्रेऽत्रैव त्रिलोचनम् । प्रसादात्तस्य देवस्य शीघ्रं मृत्युमवाप्स्यति

Que él, con la mente sin distracción, adore a Trilocana (Śiva) en este mismo kṣetra sagrado; por la gracia de ese Dios, pronto alcanzará la muerte (y así quedará liberado de esa condición).

Verse 17

तथा देयो वरो मह्यं भवद्भिर्यदि स्वर्गपाः । तदेषा शूलिकाऽस्माकं स्पर्शाद्भूयात्सुधर्मदा

Si en verdad, oh guardianes del cielo, vais a concederme un don, entonces que esta estaca (śūlikā) nuestra, con el solo contacto, se vuelva otorgadora del buen dharma para la gente.

Verse 18

देवा ऊचुः । एनां यः प्रातरुत्थाय स्पर्शयिष्यति शूलिकाम् । पातकात्स विमुक्तो वा इह लोके भविष्यति

Dijeron los dioses: Quien se levante al alba y toque esta śūlikā, en este mismo mundo quedará liberado del pecado.

Verse 19

एवमुक्त्वा मुनिं तं ते देवाः शक्रपुरोगमाः । ततस्तां सादरं प्राहुः सह भर्त्रा पतिव्रताम्

Habiendo hablado así a aquel sabio, los dioses—encabezados por Śakra (Indra)—se dirigieron luego con respeto a aquella esposa fiel (pativratā), junto con su marido.

Verse 20

त्वमपि प्रार्थयाभीष्टमस्मत्तो वरवर्णिनि । यत्ते चित्ते स्थितं नित्यं नादेयं विद्यतेऽत्र नः

Tú también, oh dama de hermoso semblante, pide de nosotros lo que anheles. Lo que permanezca siempre asentado en tu corazón: aquí no hay nada que no podamos conceder.

Verse 21

पतिव्रतोवाच । येयं मयाकृता गर्ता स्थानेऽत्र त्रिदशेश्वराः । मन्नाम्ना ख्यातिमायातु दीर्घिकेति जगत्त्रये

Dijo la esposa fiel: Oh señores de los dioses, que esta fosa/estanque que he hecho aquí alcance fama en los tres mundos con mi nombre, como “Dīrghikā”.

Verse 22

देवा ऊचुः । अद्यप्रभृति लोकेऽत्र गर्त्तेयं तव शोभने । दीर्घिकेति सुविख्याता भविष्यति जगत्त्रये

Dijeron los dioses: Desde hoy en adelante, oh hermosa, esta cuenca de estanque en el mundo será célebre en los tres mundos como “Dīrghikā”.

Verse 23

येऽस्यां स्नानं करिष्यंति प्रातरुत्थाय मानवाः । सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते भविष्यंति तत्क्षणात्

Quien se levante al alba y se bañe en estas aguas sagradas, oh gentes, queda al instante libre de todo pecado. Tal es la grandeza purificadora de este tīrtha.

Verse 24

कन्याराशिगते सूर्ये संप्राप्ते पंचमीदिने । येऽत्र स्नानं करिष्यंति श्रद्धया सहिता नराः

Cuando el Sol haya entrado en Kanyā-rāśi (Virgo) y llegue el quinto día lunar (pañcamī), los hombres que se bañen aquí con fe obtendrán el fruto sagrado prometido por este lugar.

Verse 25

अपुत्रास्ते भविष्यंति सपुत्रा वंशवर्धनाः । एवमुक्त्वाऽथ तां देवा जग्मुः स्वर्गं द्विजोत्तमाः

Los que no tenían hijos varones serán bendecidos con hijos—acrecentadores del linaje. Dicho esto, los dioses partieron al cielo, oh el mejor de los nacidos dos veces.

Verse 26

पतिव्रतापि तेनैव सह कांतेन सुन्दरी । सेवयामास कल्याणी स्मरसौख्यमनुत्तमम्

Aquella esposa auspiciosa y hermosa—firme en su voto de fidelidad—gozó, junto a su amado esposo, de una dicha conyugal insuperable.

Verse 27

पर्वतेषु सुरम्येषु नदीनां पुलिनेषु च । उद्यानेषु विचित्रेषु वनेषूपवनेषु च

En montañas encantadoras, en las riberas arenosas de los ríos, en jardines deleitosos y variados, y en bosques y arboledas—

Verse 28

ततो वयसि संप्राप्ते पश्चिमे कालपर्ययात् । तदेवात्मीयसत्तीर्थं सेवयामास सादरम्

Luego, cuando con el paso del tiempo llegó la vejez, ella volvió con devoción a ese mismo tīrtha sagrado, su propio refugio y tesoro, y lo sirvió con reverencia.

Verse 29

ततो देहं परित्यक्त्वा स्वकांतं वीक्ष्य तं मृतम् । तत्र तोये जगामाथ ब्रह्मलोकं पतिव्रता

Entonces, al ver muerto a su amado esposo, la fiel pativrata abandonó su cuerpo y, por las aguas de aquel lugar, partió hacia Brahmaloka.

Verse 30

एतद्वः सर्वमाख्यातं दीर्घिकाख्यानमुत्तमम् । यस्य संश्रवणादेव नरः पापात्प्रमुच्यते

Así os he relatado por completo este excelente relato de Dīrghikā; con sólo escucharlo, el ser humano queda liberado del pecado.

Verse 136

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखंडे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये दीर्घिकोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

Así concluye, en el venerable Skanda Mahāpurāṇa—en la Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, en el sexto libro, el Nāgara Khaṇḍa, dentro del Māhātmya del Kṣetra de Hāṭakeśvara—el capítulo titulado “Descripción de la grandeza del origen de Dīrghikā”, siendo el Capítulo 136.