Adhyaya 43

Verse 1

अगस्त्य उवाच । नर्मदेशस्य माहात्म्यं श्रुतं कल्मषनाशनम् । इदानीं कथय स्कंद सतीश्वर समुद्भवम्

Agastya dijo: He escuchado la grandeza de Narmadeśa, destructora de toda impureza. Ahora, oh Skanda, cuéntame el origen de Satīśvara.

Verse 2

स्कंद उवाच । मित्रावरुणसंभूत कथयामि कथां शृणु यथा सतीश्वरं लिंगं काश्यामाविर्बभूव ह

Skanda dijo: Oh hijo de Mitra y Varuṇa (Agastya), narraré la historia; escucha: cómo el liṅga de Satīśvara se manifestó en verdad en Kāśī.

Verse 3

पुरा तताप सुमहत्तपः शतधृतिर्मुने । तपसा तेन देवेशः संतुष्टो वरदोऽभवत्

En tiempos antiguos, oh sabio, Śatadhṛti practicó una austeridad inmensamente grande. Satisfecho por esa austeridad, el Señor de los dioses se volvió dador de dones.

Verse 4

उवाच चापि ब्रह्माणं नितरां ब्राह्मणप्रियः । सर्वज्ञनाथो लोकात्मा वरं वरय लोककृत्

Y habló también a Brahmā—él, sumamente querido por los brāhmaṇas, Señor omnisciente, Alma del mundo, Hacedor del universo—: «Elige un don».

Verse 5

ब्रह्मोवाच । यदि प्रसन्नो देवेश वरं दास्यसि वांछितम् । तदा त्वं मे भव सुतो देवी दक्षसुताऽस्तु च

Brahmā dijo: Si estás complacido, oh Señor de los dioses, y concederás el don que deseo, entonces sé tú mi hijo, y que la Diosa sea también hija de Dakṣa.

Verse 6

इति श्रुत्वा महादेवः सर्वदो ब्रह्मणो वरम् । स्मित्वा देवीमुखं वीक्ष्य प्रोवाच चतुराननम्

Al oír aquel don de Brahmā, Mahādeva—dador de todo—sonrió; y, mirando el rostro de la Diosa, habló al de cuatro rostros, Brahmā.

Verse 7

ब्रह्मंस्त्वद्वांछितं भूयात्किमदेयं पितामह । इत्युक्त्वा ब्रह्मणो भालादाविरासीच्छशांकभृत्

«Oh Brahmā, que se cumpla lo que deseas; ¿qué hay que no pueda concedérsete, oh Pitāmaha?» Dicho esto, el Portador de la Luna se manifestó desde la frente de Brahmā.

Verse 8

रुदन्स उत्तानशयो ब्रह्मणो मुखमैक्षत । ततो ब्रह्मापि तं बालं रुदंतं प्रविलोक्य च

Llorando, el infante yacía boca arriba y miraba el rostro de Brahmā. Entonces Brahmā también, al ver al niño llorar, lo contempló atentamente.

Verse 9

किं मां जनकमाप्यापि त्वं रोदिषि मुहुर्मुहुः । श्रुत्वेति पृथुकः प्राह यथोक्तं परमेष्ठिना

«Aun habiéndome alcanzado como padre, ¿por qué lloras una y otra vez?» Al oír esto, el llamado Pṛthuka habló, tal como le había dicho el Supremo Señor (Brahmā).

Verse 10

नाम्ने रोदिमि मे स्रष्टुर्नाम देहि पितामह । रोदनाद्रुद्र इत्याख्यां समाया डिंभको लभत्

«Lloro por un nombre—oh Creador, oh Pitāmaha, concédeme un nombre.» Por aquel llanto, el infante obtuvo el apelativo de «Rudra».

Verse 11

अगस्त्य उवाच । अर्भकत्वं गतोपीशः किं रुरोद षडानन । यदि वेत्सि तदाचक्ष्व महत्कौतूहलं हि मे

Dijo Agastya: «Aunque el Señor se volvió un infante, ¿por qué lloró, oh de Seis Rostros? Si lo sabes, dímelo: grande es, en verdad, mi anhelo de saber».

Verse 12

स्कंद उवाच । सर्वज्ञस्य कुमारत्वात्किंचित्किंचिदवैम्यहम् । रोदने कारणं वच्मि शृणु कुंभसमुद्भव

Skanda dijo: «Porque el Omnisciente asumió la niñez, yo comprendo sólo un poco, poco a poco. Con todo, diré la causa de aquel llanto: escucha, oh Nacido del Jarro».

Verse 13

मनसीति विचारोभूद्देवस्य परमात्मनः । बुद्धिवैभवमस्याहो वीक्षितुं परमेष्ठिनः

En la mente de aquel Dios, el Supremo Sí mismo, surgió un pensamiento: «¡Ah! Que yo contemple el esplendor del intelecto de Brahmā».

Verse 14

सत्यलोकाधिनाथस्य चतुरास्यस्य वेधसः । इत्यानंदात्समुद्भूतो वाष्पपूरो महेशितुः

Así, del gozo, brotó en el Gran Señor un torrente de lágrimas—al contemplar al Creador de cuatro rostros, soberano de Satyaloka.

Verse 15

अगस्त्य उवाच । किं बुद्धिवैभवं धातुः शंभुना मनसीक्षितम् । येनानंदाश्रु संभारो बाल्येप्यभवदीशितुः

Dijo Agastya: «¿Cuál era ese “esplendor del intelecto” del Creador (Dhātṛ, Brahmā) que Śambhu deseó contemplar en su mente, por el cual surgió en el Señor, aun en la niñez, un caudal de lágrimas de dicha?»

Verse 16

एतत्कथय मे प्राज्ञ सर्वज्ञानंदवर्धन । श्रुत्वागस्त्युदितं वाक्यं तारकारिरुवाच ह

«Dímelo, oh sabio, acrecentador de todo conocimiento y bienaventuranza». Al oír las palabras de Agastya, el Matador de Tāraka (Skanda) habló entonces.

Verse 17

देवे न मनसि ध्यातमिति कुंभजने मुने । विनापत्यं जनेतारं क उद्धर्तुमिह प्रभुः

Oh Agastya, hijo de la vasija, oh muni: no has contemplado al Señor en tu mente. Sin un hijo—continuador del linaje—¿quién, en verdad, puede liberar en este mundo al que engendra?

Verse 18

एको मनोरथश्चायं द्वितीयोयं सुनिश्चितम् । अपत्यत्वं गते चास्मिन्स्मर्तुरुत्पत्तिहारिणि

Éste es un deseo; y el segundo, firmemente resuelto: cuando Aquel que arrebata el mismo surgir del devenir mundano llegue a ser mi hijo, la meta quedará asegurada.

Verse 19

क्षणंक्षणं समालोक्यमंगस्पर्शे क्षणंक्षणम् । एकशय्यासनाहारं लप्स्यतेऽनेन क्षणेक्षणे

Instante tras instante lo contemplará, e instante tras instante tocará su cuerpo. Un mismo lecho, un mismo asiento y un mismo alimento: todo esto lo obtendrá con Él, a cada momento.

Verse 20

योयं न गोचरः क्वापि वाणीमनसयोरपि । स मेऽपत्यत्वमासाद्य किं न दास्यति चिंतितम्

Aquel que no es alcanzable por la palabra, ni siquiera por la mente: si llega a ser mi hijo, ¿qué deseo acariciado no me concederá?

Verse 21

योऽमुं सकृत्स्पृशेज्जंतुर्योमुं पश्येत्सकृन्मुदा । न स भूयोभिजायेत भवेच्चानंदमेदुरः

Cualquier ser que lo toque siquiera una vez, o que lo contemple una sola vez con júbilo, no volverá a nacer; quedará colmado y rebosante de bienaventuranza.

Verse 22

गृहक्रीडनकं मे सौ यदि भूयात्कथंचन । तदापरस्य सौख्यस्य निधानं स्यामसंशयम्

Si de algún modo él pudiera llegar a ser para mí un pequeño compañero de juegos en casa, entonces, sin duda, yo sería un tesoro de dicha sin igual.

Verse 23

विधेः समीहितं चेति नूनं ज्ञात्वा स सर्ववित् । आनंदवाष्पकलितं चक्षुस्त्रयमदीधरत्

Sabiendo con certeza: «Ésta es la intención de Vidhātṛ», aquel omnisciente vio cómo sus tres ojos se velaban con lágrimas de gozo.

Verse 24

श्रुत्वैत्यगस्तिः स्कंदस्य भाषितं पर्यमूमुदत् । ननाम चांघ्री प्रोवाच जयसर्वज्ञनंदन

Al oír las palabras de Skanda, Agastya se regocijó sobremanera. Se inclinó a sus pies y dijo: «¡Victoria a ti, oh deleite del Omnisciente!»

Verse 25

विधेरपि मनोज्ञातं शंभोरपि मनोगतम् । सम्यक्चित्तं त्वया ज्ञातं नमस्तुभ्यं चिदात्मने

Aun lo que sólo es conocido en la mente de Vidhātṛ, y lo que mora en la mente de Śambhu, todo lo has conocido rectamente. Salutaciones a ti, cuya esencia es la pura Conciencia.

Verse 26

स्कंदोपि नितरां तुष्टःश्रोतुरानंददर्शनात् । धन्योस्यगस्त्य धन्योसि श्रोतुं जानासि तत्त्वतः

Skanda también se colmó de gozo al ver la dicha del oyente. «Bendito eres, Agastya—bendito en verdad—pues sabes escuchar conforme a la Verdad.»

Verse 27

न मे श्रमो वृथा जातो ब्रुवतस्ते पुरः कथाम् । इत्यगस्तिं समाभाष्य पुनः प्राह षडाननः

«Mi esfuerzo no ha sido en vano, pues he relatado esta historia en tu presencia.» Así, dirigiéndose a Agastya, Ṣaḍānana (Skanda) volvió a hablar.

Verse 28

देवे रुद्रत्वमापन्ने देवी दक्षसुताभवत् । सापि तप्त्वा तपस्तीव्रं सती काश्यां वरार्थिनी

Cuando el Dios asumió el estado de Rudra, la Diosa nació como hija de Dakṣa. Esa Satī también, deseosa de una gracia, practicó severas austeridades en Kāśī.

Verse 30

इदं सतीश्वरं लिंगं तव नाम्ना भविष्यति । यथा मनोरथस्तेऽत्र फलितो दक्षकन्यके

«Este liṅga será conocido por tu nombre como Satīśvara, para que aquí tu anhelo dé fruto en verdad, oh hija de Dakṣa.»

Verse 31

तथैतल्लिंगमाराध्यान्यस्यापि हि फलिष्यति । कुमारी प्राप्स्यति पतिं मनसोपि समुच्छ्रितम्

Del mismo modo, quien adore este liṅga verá cumplido su anhelo; una doncella obtendrá un esposo acorde incluso con sus más altas esperanzas.

Verse 32

एतल्लिंगं समाराध्य कुमारोपि वरांगनाम् । यस्य यस्य हि यः कामस्तस्य तस्य हि स ध्रुवम्

Al adorar debidamente este liṅga, aun un joven obtiene una esposa excelente. Cualquier deseo que tenga una persona, para esa misma persona, ese mismo fin queda asegurado con certeza.

Verse 33

भविष्यति न संदेहः सतीश्वरसमर्चगात् । सतीश्वरं समभ्यर्च्य यो यो यं यं समीहते

No hay duda: por la adoración de Satīśvara, ello llega a cumplirse. Habiendo venerado a Satīśvara, cuantoquiera que alguien anhele—

Verse 34

तस्य तस्य स स क्षिप्रं भविष्यति मनोरथः

—para esa persona, ese mismo anhelo se cumplirá pronto.

Verse 35

इतोष्टमे च दिवसे त्वज्जनेता प्रजापतिः । मह्यं दास्यति कन्यां त्वां सफलस्ते मनोरथः । इत्युक्त्वा देवदेवेशस्तत्रैवांतर्हितोभवत्

«Al octavo día desde hoy, tu padre —Prajāpati— te entregará a mí en matrimonio como su hija; tu anhelo será colmado». Dicho esto, el Señor de los señores se desvaneció allí mismo.

Verse 36

सापि स्वभवनं याता सती दाक्षायणी मुदा । पितापि तस्मै प्रादात्तां रुद्राय दिवसेष्टमे

Satī Dākṣāyaṇī también regresó gozosa a su morada; y al octavo día, su padre la entregó a Rudra.

Verse 37

स्कंद उवाव । इत्थं सतीश्वरं लिंगं काश्यां प्रादुरभून्मुने । स्मरणादपि लिंगं च दद्यात्सत्त्वगुणं परम्

Skanda dijo: «Así, oh sabio, el liṅga de Satīśvara se manifestó en Kāśī. Aun con solo recordarlo, este liṅga otorga la suprema cualidad de sattva (pureza y claridad).»

Verse 38

रत्नेशात्पूर्वतो भागे दृष्ट्वा लिंगं सतीश्वरम् । मुच्यते पातकैः सद्यः क्रमाज्ज्ञानं च विंदति

Al oriente de Ratneśa, al contemplar el Liṅga de Satīśvara, uno queda de inmediato liberado de los pecados; y, con el tiempo, alcanza el verdadero conocimiento espiritual.

Verse 93

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे सतीश्वरप्रादुर्भावो नाम त्रिनवतितमोऽध्यायः

Así concluye el capítulo nonagésimo tercero, titulado «La manifestación de Satīśvara», en el Uttarārdha del Kāśī Khaṇḍa, dentro de la cuarta sección del Śrī Skanda Mahāpurāṇa, compendio de ochenta y un mil versos.