Adhyaya 35

Verse 1

स्कंद उवाच । जगज्जनन्याः पार्वत्याः पुरोगस्ते पुरारिणा । यथाख्यायि कथा पुण्या तथा ते कथयाम्यहम्

Skanda dijo: La historia meritoria que antaño narró el Enemigo de las Tres Ciudades (Śiva) a Agastya, en presencia de Pārvatī, Madre del mundo, así mismo te la relataré yo.

Verse 2

पुरा महीमिमां सर्वां ससमुद्राद्रिकाननाम् । ससरित्कां सार्णवां च सग्रामपुरपत्तनाम्

Antaño, un sabio recorrió toda esta tierra, con sus mares, montañas y bosques; con sus ríos y aguas; con sus aldeas, ciudades y poblaciones.

Verse 3

परिभ्रम्य महातेजा महामर्षो महातपाः । दुर्वासाः संपरिप्राप्तः शंभोरानंदकाननम्

Tras vagar por doquier, el resplandeciente gran sabio de poderosa austeridad, Durvāsā, llegó al Ānandakānana de Śambhu, el Bosque de la Bienaventuranza (Kāśī).

Verse 5

विलोक्याक्रीडमखिलं बहुप्रासादमंडितम् । बहुकुंडतडागं च शंभोस्तोषमुपागमत् । पदेपदे मुनीनां च जितकाल महाभियाम् । दृष्टोटजानि रम्याणि दुर्वासा विस्मितोभवत्

Al contemplar todo el delicioso bosque, adornado con muchos palacios y colmado de numerosos estanques y lagunas, Durvāsā se llenó de gozo hacia Śambhu. A cada paso vio las hermosas ermitas de los munis, grandes almas que habían vencido al tiempo, y Durvāsā quedó maravillado.

Verse 6

सर्वर्तुकुसुमान्वृक्षान्सुच्छायस्निग्धपल्लवान् । सफलान्सुलताश्लिष्टान्दृष्ट्वा प्रीतिमगान्मुनिः

Al ver árboles que florecían en toda estación, con grata sombra y tiernos brotes lustrosos, cargados de frutos y abrazados por finas enredaderas, el sabio se colmó de alegría.

Verse 7

दुर्वासाश्चातिहृष्टोभू्द्दृष्ट्वा पाशुपतोत्तमान् । भूतिभूषितसर्वांगाञ्जटाजटितमौलिकान्

Durvāsā se llenó de inmensa dicha al ver a los más excelsos Pāśupatas, con todo el cuerpo adornado de ceniza sagrada y la cabeza coronada por las trenzas enmarañadas de jaṭā.

Verse 8

कौपीनमात्र वसनान्स्मरारि ध्यान तत्परान् । कक्षीकृतमहालाबून्हुडुत्कारजितांबुदान्

Contempló en Kāśī a ascetas vestidos sólo con un kaupin, absortos en la meditación de Smarāri (Śiva, enemigo de Kāma), con grandes calabazas colgadas al costado, y cuyos sencillos clamores parecían vencer el retumbo de las nubes.

Verse 9

करंडदंडपानीय पात्रमात्रपरिग्रहान् । क्वचित्त्रिदंडिनो दृष्ट्वा निःसंगा निष्परिग्रहान्

En algunos lugares vio a ascetas tridaṇḍin, libres de apego y de posesión, cuyo ajuar se reducía a un bastón, una cesta y un recipiente de agua.

Verse 10

कालादपि निरातंकान्विश्वेशशरणं गतान् । क्वचिद्वेदरहस्यज्ञानाबाल्यब्रह्मचारिणः

Vio a algunos que no temían ni al mismo Kāla (el Tiempo), pues se habían refugiado en Viśveśa, Señor del Universo; y a otros que conocían el sentido secreto de los Vedas y guardaban brahmacarya desde la niñez.

Verse 11

विलोक्य काश्यां दुर्वासा ब्राह्मणान्मुमुदेतराम्

Al contemplar a los brāhmaṇas en Kāśī, Durvāsā se regocijó en extremo.

Verse 12

पशुष्वपि च या तुष्टिर्मृगेष्वपि च या द्युतिः । तिर्यक्ष्वपि च या हृष्टिः काश्यां नान्यत्र सा स्फुटम्

La satisfacción que se halla aun entre el ganado, el resplandor que se ve aun en las fieras, y el gozo presente aun en los seres de nacimiento inferior: todo ello se encuentra con claridad en Kāśī y en ningún otro lugar.

Verse 13

इदं सुश्रेयसो व्युष्टिः क्वामरेषु त्रिविष्टपे । यत्रत्येष्वपि तिर्यक्षु परमानंदवर्धिनी

Éste es el alba del sumo bien—¿dónde podría hallarse entre los dioses del cielo?—pues aquí, aun entre los animales que habitan este lugar, se acrecienta la dicha suprema.

Verse 14

वरमेतेपि पशव आनंदवनचारिणः । सदानंदाः पुनर्देवाननंदनवनाश्रिताः

Mejores aún son estos animales que vagan por Ānandavana (Kāśī), pues permanecen siempre en ānanda; en cambio los dioses, aunque moren en el bosque de Nandana, sólo vuelven a estar ‘deleitados’: su gozo no es del mismo orden.

Verse 15

वरं काशीपुरीवासी म्लेच्छोपि हि शुभायतिः । नान्यत्रत्यो दीक्षितोपि स हि मुक्तेरभाजनम्

Mejor es incluso un ‘mleccha’ que habita en la ciudad de Kāśī, pues se vuelve auspicioso; pero quien ha recibido dīkṣā en otro lugar, aunque esté consagrado, no es en verdad un recipiente apto para la liberación (en comparación).

Verse 16

वैश्वेश्वरी पुरी चैषा यथा मे चित्तहारिणी । सर्वापि न तथा क्षोणी न स्वर्गो नैव नागभूः

Esta ciudad de Vaiśveśvarī (Kāśī de Viśveśvara) cautiva mi corazón como ningún otro lugar: ni toda la tierra, ni el cielo, ni siquiera el mundo de los Nāgas se le compara.

Verse 17

स्थैर्यं बबंध न क्वापि भ्रमतो मे मनोगतिः । सर्वस्मिन्नपि भूभागे यथा स्थैर्यमगादिह

Mi mente inquieta no halló firmeza en parte alguna mientras vagaba; mas aquí, en Kāśī, alcanzó la estabilidad que no obtuvo en ninguna otra región de la tierra.

Verse 18

रम्या पुरी भवेदेषा ब्रह्मांडादखिलादपि । परिष्टुत्येति दुर्वासाश्चेतोवृत्तिमवाप ह

«Esta ciudad es supremamente deleitosa, más que el universo entero». Habiéndola así ensalzado, el sabio Durvāsā alcanzó una nueva disposición interior.

Verse 19

तप्यमानोपि हि तपः सुचिरं स महातपाः । यदा नाप फलं किंचिच्चुकोप च तदा भृशम्

Aunque practicó austeridades durante larguísimo tiempo, aquel gran asceta—al no obtener fruto alguno—se encendió entonces en una ira vehemente.

Verse 20

धिक्च मां तापसं दुष्टं धिक्च मे दुश्चरं तपः । धिक्च क्षेत्रमिदं शंभोः सर्वेषां च प्रतारकम्

«¡Vergüenza de mí, asceta malvado! ¡Vergüenza de mi dura austeridad! ¡Vergüenza de este campo sagrado de Śambhu, que parece engañar a todos!»

Verse 21

यथा न मुक्तिरत्र स्यात्कस्यापि करवै तथा । इति शप्तुं यदोद्युक्तः संजहास तदा शिवः

«¡Que aquí nadie alcance la liberación!»—cuando estaba a punto de pronunciar tal maldición, Śiva soltó una sonora carcajada.

Verse 22

तत्र लिंगमभूदेकं ख्यातं प्रहसितेश्वरम् । तल्लिंगदर्शनात्पुंसामानंदः स्यात्पदेपदे

Allí apareció un solo liṅga, célebre como Prahāsiteśvara. Con solo contemplar ese liṅga, los hombres sienten dicha en cada paso.

Verse 23

उवाच विस्मयाविष्टो मनस्येव महेशिता । ईदृशेभ्यस्तपस्विभ्यो नमोस्त्विति पुनःपुनः

Sobrepasado por el asombro, habló—meditando en su interior la soberanía de Maheśvara—: «¡Saludo una y otra vez a tales ascetas!»

Verse 24

यत्रैव हि तपस्यंति यत्रैव विहिताश्रमाः । लब्धप्रतिष्ठा यत्रैव तत्रैवामर्षिणो द्विजाः

Dondequiera que practiquen austeridades, dondequiera que se establezcan sus āśramas, y dondequiera que alcancen renombre—allí mismo esos brāhmaṇas, los dvija, se vuelven prontos a ofenderse.

Verse 25

मनाक्चिंतितमात्रं तु चेल्लभंते न तापसाः । क्रुधा तदैव जीयंते हारिण्या तपसां श्रियः

Si los ascetas no obtienen siquiera aquello que apenas han pensado, entonces, por la ira, el esplendor nacido de sus austeridades se desvanece al instante y es arrebatado.

Verse 26

तथापि तापसा मान्याः स्वश्रेयोवृद्धिकांक्षिभिः । अक्रोधनाः क्रोधना वा का चिंता हि तपस्विनाम्

Aun así, los ascetas deben ser honrados por quienes buscan el aumento de su propio bien. Estén libres de ira o sean propensos a ella, ¿qué preocupación ha de tener el buscador al tratar con los tapasvines?

Verse 27

इति यावन्महेशानो मनस्येव विचिंतयेत् । तावत्तत्क्रोधजो वह्निर्व्यानशे व्योममंडलम्

Mientras Maheśa aún meditaba así en su mente, durante ese mismo lapso el fuego nacido de aquella ira se extendió y lo impregnó todo, abarcando el círculo entero del cielo.

Verse 28

तत्कोधानलधूमोघैर्व्यापितं यन्नभोंगणम् । तद्दधाति नभोद्यापि नीलिमानं महत्तरम्

La bóveda del cielo, impregnada por oleadas de humo que se alzaban de aquel fuego de ira, aún hoy asume una azulidad más honda y más vasta.

Verse 29

ततो गणाः परिक्षुब्धाः प्रलयार्णव नीरवत् । आः किमेतत्किमेतद्वै भाषमाणाः परस्परम्

Entonces los gaṇas se agitaron, como las aguas del océano en la disolución final, clamando: «¡Ah! ¿Qué es esto—qué es esto en verdad?», mientras se hablaban unos a otros.

Verse 30

गर्जंतस्तर्जयंतश्च प्रोद्यता युधपाणयः । प्रमथाः परितस्थुस्ते परितो धाम शांभवम्

Rugiendo y lanzando amenazas, con las armas alzadas en sus manos, los pramathas se apostaron por todas partes, cercando la sagrada morada de Śaṃbhu.

Verse 31

को यमः कोथवा कालः को मृत्युः कस्तथांतकः । को वा विधाता के लेखाः कुद्धेष्वस्मासु कः परः

«¿Quién es Yama? ¿Quién, entonces, es Kāla, el Tiempo? ¿Quién es la Muerte, y quién el que pone fin? ¿Quién es el Ordenador, y cuáles son los decretos del destino—cuando estamos airados, quién podría estar por encima de nosotros?»

Verse 32

अग्निं पिबामो जलवच्चूर्णीकुर्मोखिलान्गिरीन् । सप्तापि चार्णवांस्तूर्णं करवाम मरुस्थलीम्

«Podemos beber el fuego como si fuera agua; podemos pulverizar hasta el polvo todas las montañas; y, con presteza, convertir aun los siete océanos en tierra desértica.»

Verse 33

पातालं चानयामोर्ध्वमधो दध्मोथवा दिवम् । एकमेव हि वा ग्रासं गगनं करवामहे

«Podemos alzar Pātāla hacia lo alto, o empujar el cielo hacia abajo; más aún, podríamos hacer del firmamento un solo bocado para tragarlo.»

Verse 34

ब्रह्मांडभांडमथवा स्फोटयामः क्षणेन हि । आस्फालयामो वान्योन्यं कालं मृत्युं च तालवत्

«O podemos quebrar en un instante el recipiente del cosmos; y podemos abatir incluso al Tiempo y a la Muerte, apartándolos con palmadas como a un abanico de hoja de palma.»

Verse 35

ग्रसामो वाथ भुवनं मुक्त्वा वाराणसीं पुरीम् । यत्र मुक्ता भवंत्येव मृतमात्रेण जंतवः

«Podríamos devorar también los mundos, pero perdonaríamos la ciudad de Vārāṇasī, pues allí los seres alcanzan en verdad la liberación con la sola muerte.»

Verse 36

कुतोऽयं धूमसंभारो ज्वालावल्यः कुतस्त्वमूः । को वा मृत्युंजयं रुद्रं नो विद्यान्मदमोहितः

«¿De dónde viene esta acumulación de humo, y de dónde estas guirnaldas de llamas? ¿Quién, embriagado de orgullo y engaño, no reconocería a Rudra, el Vencedor de la Muerte?»

Verse 37

इति पारिषदाः शंभोर्महाभय भयप्रदाः जल्पंतः कल्पयामासुः प्राकारं गगनस्पृशम्

Así hablaron los servidores de Śaṃbhu, terribles en su gran espanto; y, parloteando entre sí, idearon una muralla que se alzaba hasta rozar el cielo.

Verse 38

शकलीकृत्य बहुशः शिलावत्प्रलयानलम् । नंदी च नंदिषेणश्च सोमनंदी महोदरः

Una y otra vez hicieron añicos el fuego de la disolución, como si fuera simple piedra. Estaban también Nandī, Nandiṣeṇa, Somanandī y Mahodara, poderosos jefes entre los gaṇas de Śiva.

Verse 39

महाहनुर्महाग्रीवो महाकालो जितांतकः । मृत्युप्रकंपनो भीमो घंटाकर्णो महाबलः

Mahāhanu, Mahāgrīva, Mahākāla y Jitāntaka; Mṛtyuprakampana, Bhīma, Ghaṇṭākarṇa y Mahābala: tales formidables gaṇas se alzaban como terribles guardianes de Śiva.

Verse 40

क्षोभणो द्रावणो जृंभी पचास्यः पंचलोचनः । द्विशिरास्त्रिशिराः सोमः पंचहस्तो दशाननः

Estaban Kṣobhaṇa, Drāvaṇa y Jṛmbhī; Pacāsya y Pañcalocana; Dviśiras y Triśiras; Soma; Pañcahasta y Daśānana: gaṇas de formas prodigiosas, dignas de asombrar a todos los mundos.

Verse 41

चंडो भृंगिरिटिस्तुंडी प्रचंडस्तांडवप्रियः । पिचिंडिलः स्थूलशिराः स्थूलकेशो गभस्तिमान्

Estaban Caṇḍa, Bhṛṅgiriṭi, Tuṇḍī y Pracaṇḍa, amantes del Tāṇḍava; y también Piciṃḍila, Sthūlaśiras, Sthūlakeśa y Gabhastimān: gaṇas que ardían con energía feroz.

Verse 42

क्षेमकः क्षेमधन्वा च वीरभद्रो रणप्रियः । चंडपाणिः शूलपाणिः पाशपाणिः करोदरः

Kṣemaka y Kṣemadhanvā; Vīrabhadra, gozoso del combate; Caṇḍapāṇi, Śūlapāṇi, Pāśapāṇi y Karodara: gaṇas portadores de armas, ejecutores de la voluntad de Śiva.

Verse 43

दीर्घग्रीवोथ पिंगाक्षः पिंगलः पिंगमूर्धजः । बहुनेत्रो लंबकर्णः खर्वः पर्वतविग्रहः

Luego estaban Dīrghagrīva, Piṅgākṣa, Piṅgala y Piṅgamūrdhaja; Bahunetra, Laṃbakarṇa, Kharva y Parvatavigraha: gaṇas de rasgos portentosos y presencia inmensa.

Verse 44

गोकर्णो गजकर्णश्च कोकिलाख्यो गजाननः । अहं वै नैगमेयश्च विकटास्योट्टहासकः

Gokarṇa y Gajakarṇa, Kokilākhya y Gajānana; y yo mismo—Naigameya—junto con Vikaṭāsya y Oṭṭahāsaka: así fueron nombrados los gaṇas.

Verse 45

सीरपाणिः शिवारावो वैणिको वेणुवादनः । दुराधर्षो दुःसहश्च गर्जनो रिपुतर्जनः

Sīrapāṇi, Śivārāva, Vaiṇika y Veṇuvādana; Durādharṣa y Duḥsaha; Garjana y Riputarjana: gaṇas cuyo sonido y poder eran inconquistables.

Verse 46

इत्यादयो गणेशानाः शतकोटि दुरासदाः । काश्यां निवारयामासुरपि प्राभंजनीं गतिम्

Así, y muchos más, eran los señores de los gaṇas: cientos de crores, inaccesibles. En Kāśī contuvieron incluso el ímpetu veloz como tormenta del enemigo, deteniendo su mismo curso.

Verse 47

क्षुब्धेषु तेषु वीरेषु चकंपे भुवनत्रयम् । दुर्वाससश्च कोपाग्नि ज्वालाभिर्व्याकुलीकृतम्

Cuando aquellos héroes se encendieron en furia, temblaron los tres mundos. Y el fuego de la ira de Durvāsas, con sus lenguas de llama, lo trastornó todo.

Verse 48

तदा विविशतुः काश्यां सूर्याचंद्रमसावपि । न गणैरकृतानुज्ञौ तत्तेजः शमितप्रभौ

Entonces incluso el Sol y la Luna entraron en Kāśī; pero, al no haber obtenido el permiso de los gaṇas de Śiva, su resplandor fue contenido y su esplendor apaciguado.

Verse 49

निवार्य प्रमथानीकमतिक्षुब्धमुमाधवः । मदंश एव हि मुनीरानसूये य एष वै

Conteniendo al muy agitado ejército de pramathas, el Señor de Umā dijo: «Oh irreprochable, este sabio es en verdad una porción de mi propio poder».

Verse 50

अथो दुर्वाससे लिंगादाविरासीत्कृपानिधिः । महातेजोमयः शंभुर्मुनिशापात्पुरीमवन्

Entonces, para Durvāsas, el océano de compasión apareció desde el liṅga. Śambhu, hecho de inmenso resplandor, protegió la ciudad de la maldición del sabio.

Verse 51

माभूच्छापो मुनेः काश्यां निर्वाणप्रतिबंधकः । इत्यनुक्रोशतो देवस्तस्य प्रत्यक्षतां गतः

«Que la maldición del sabio no se convierta en Kāśī en obstáculo para el nirvāṇa». Por compasión, el Señor se manifestó así directamente ante él.

Verse 52

उवाच च प्रसन्नोस्मि महाक्रोधन तापस । वरयस्व वरः कस्ते मया देयो विशंकितः

Y el Señor dijo: «Estoy complacido, oh asceta de gran ira. Elige un don: ¿qué gracia he de concederte? No vaciles».

Verse 53

ततो विलज्जितोगस्त्य शापोद्यतकरो मुनिः । अपराद्धं बहु मया क्रोधांधेनेति दुर्धिया

Entonces el sabio—con la mano alzada para lanzar una maldición—se avergonzó, oh Agastya, y confesó: «Cegado por la ira y por torpe juicio, he cometido gran ofensa».

Verse 54

उवाच चेति बहुशो धिङ्मां क्रोधवशंगतम् । त्रैलोक्याभयदां काशीं शप्तुमुद्यतचेतसम्

Y dijo una y otra vez: «¡Vergüenza para mí, dominado por la ira! Mi mente llegó a disponerse a maldecir a Kāśī, la que otorga intrepidez a los tres mundos».

Verse 55

दुःखार्णव निमग्नानां यातायातेति खेदिनाम् । कर्मपाशितकंठानां काश्येका मुक्तिसाधनम्

Para quienes se hunden en el océano del dolor, cansados del incesante ir y venir, y con el cuello oprimido por el lazo del karma, sólo Kāśī es el medio de liberación.

Verse 56

सर्वेषां जंतुजातानां जनन्येकैक्काशिका । महामृतस्तन्यदात्री नेत्री च परमं पदम्

Para todas las clases de seres vivientes, sólo Kāśikā es la Madre única: ella da la leche del gran amṛta y conduce al estado supremo.

Verse 57

जनन्या सह नो काशी लभेदुपमितिं क्वचित् । धारयेज्जननी गर्भे काशी गर्भाद्विमोचयेत्

Kāśī jamás puede compararse, ni siquiera con la propia madre. La madre lleva al hijo en el vientre, pero Kāśī libera al ser del vientre de los nacimientos repetidos.

Verse 58

एवंभूतां तु यः काशीमन्योपि हि शपिष्यति । तस्यैव शापो भविता न तु काश्याः कथंचन

Aunque cualquiera llegara a maldecir a esa Kāśī, tal maldición recaería sólo sobre el que maldice; de ningún modo puede dañarse a Kāśī.

Verse 59

इति दुर्वाससो वाक्यं श्रुत्वा देवस्त्रिलोचनः । अतीव तुषितो जातः काशीस्तवन लब्धमुत्

Al oír estas palabras de Durvāsas, el Señor de los tres ojos quedó sumamente complacido, pues había प्राप्तado el himno de alabanza a Kāśī.

Verse 60

यः काशीं स्तौति मेधावी यः काशीं हृदि धारयेत् । तेन तप्तं तपस्तीव्रं तेनेष्टं क्रतुकोटिभिः

El sabio que alaba a Kāśī y que guarda a Kāśī en el corazón: por ese mismo acto, es como si hubiera realizado una austera penitencia y ofrecido sacrificios por crores.

Verse 61

जिह्वाग्रे वर्तते यस्य काशीत्यक्षरयुग्मकम् । न तस्य गर्भवासः स्यात्क्वचिदेव सुमेधसः

Para el verdaderamente perspicaz, en cuya punta de la lengua mora la palabra bisílaba «Kāśī», no habrá jamás, en ningún tiempo, morada en el vientre de nuevo.

Verse 62

यो मंत्रं जपति प्रातः काशी वर्णद्वयात्मकम् । स तु लोकद्वयं जित्वा लोकातीतं व्रजेत्पदम्

Quien al alba repite el mantra “Kāśī”, formado por dos letras, vence ambos mundos y alcanza el estado que trasciende los mundos.

Verse 63

आनुसूयेय ते ज्ञानं काशीस्तवन पुण्यतः । यथेदानीं समुत्पन्नं तथा न तपसः पुरा

Oh hijo de Anasūyā, por el mérito de alabar a Kāśī ha surgido en ti este conocimiento tal como ahora se manifiesta; antes jamás surgió sólo por la austeridad.

Verse 64

मुने न मे प्रियस्तद्वद्दीक्षितो मम पूजकः । यादृक्प्रियतरः सत्यं काशीस्तवन लालसः

Oh sabio, para mí no es tan querido ni el iniciado ni mi adorador como—en verdad—quien anhela alabar a Kāśī.

Verse 65

तादृक्तुष्टिर्न मे दानैस्तादृक्तुष्टिर्न मे मखैः । न तुष्टिस्तपसा तादृग्यादृशी काशिसंस्तवैः

Ni las dádivas me complacen así, ni los sacrificios; tampoco la austeridad me complace tanto como el gozo que recibo de los himnos que ensalzan a Kāśī.

Verse 66

आनंदकाननं येन स्तुतमेतत्सुचेतसा । तेनाहं संस्तुतः सम्यक्सर्वैः सूक्तैः श्रुतीरितैः

Por aquel de mente pura que ha alabado este Ānandakānana, yo mismo he sido debidamente alabado con todos los himnos bien dichos proclamados en los Vedas.

Verse 67

तव कामाः समृद्धाः स्युरानुसूयेय तापस । ज्ञानं ते परमं भावि महामोहविनाशनम्

Oh asceta, hijo de Anasūyā: que tus deseos sean plenamente colmados. Y que en ti despierte el conocimiento supremo, el que destruye la gran ilusión.

Verse 68

अपरं च वरं ब्रूहि किं दातव्यं तवानघ । त्वादृशा एव मुनयः श्लाघनीया यतः सताम्

«Di además otro don: ¿qué debe concedérsete, oh intachable? Pues sólo los sabios como tú son dignos de alabanza entre los justos.»

Verse 69

यस्यास्त्वेव हि सामर्थ्यं तपसः क्रुद्ध्यतीहसः । कुपितोप्यसमर्थस्तु किं कर्ता क्षीणवृत्तिवत्

«Pues en quien la austeridad tiene verdadero poder, aun la ira puede obrar. Pero si, aunque airado, carece de esa fuerza, ¿qué podrá hacer, como quien tiene el sustento menguado?»

Verse 70

इति श्रुत्वा परिष्टुत्य दुर्वासाः कृत्तिवाससम् । वरं च प्रार्थयामास परिहृष्ट तनूरुहः

Al oír esto, Durvāsā alabó por doquier a Kṛttivāsa (Śiva); y, con el vello del cuerpo erizado de gozo, pidió un don.

Verse 71

दुर्वासा उवाच । देवदेव जगन्नाथ करुणाकर शंकर । महापराधविध्वंसिन्नंधकारे स्मरांतक

Durvāsā dijo: «Oh Dios de dioses, Señor del universo, compasivo Śaṅkara; destructor de grandes faltas; matador de Andhakāra; fin de Smara (Kāma).»

Verse 72

मृत्युंजयोग्रभूतेश मृडानीश त्रिलोचन । यदि प्रसन्नो मे नाथ यदि देयो वरो मम

Oh Vencedor de la muerte, oh poderoso Señor de los seres, Señor de Mṛḍānī, el de los tres ojos: si estás complacido conmigo, oh Dueño; si ha de concedérseme una gracia…

Verse 73

तदिदं कामदं नाम लिगमस्त्विह धूर्जटे । इदं च पल्वलं मेत्र कामकुंडाख्यमस्तु वै

Por tanto, oh Dhūrjaṭi, que este liṅga aquí sea llamado «Kāmada», el Dador de los deseos. Y que este estanque, oh Amigo, sea en verdad conocido como «Kāmakūṇḍa».

Verse 74

देवदेव उवाच । एवमस्तु महातेजो मुने परमकोपन । यत्त्वया स्थापितं लिंगं दुर्वासेश्वरसंज्ञितम्

El Señor de los dioses dijo: «Así sea, oh sabio de gran esplendor, oh de ira temible. El liṅga que tú has establecido será conocido con el nombre de Durvāseśvara».

Verse 75

तदेव कामकृन्नृणां कामेश्वरमिहास्त्विति । यः प्रदोषे त्रयोदश्यां शनिवासरसंयुजि

«Que ese mismo (liṅga) permanezca aquí como “Kāmeśvara”, el que cumple los deseos de los hombres. Y quienquiera que—en pradoṣa, en el decimotercer día lunar, cuando coincida con sábado—»

Verse 76

संस्नास्यति नरो धीमान्कामकुंडे त्वदास्पदे । त्वत्स्थापितं च कामेशं लिंगं द्रक्ष्यति मानवः

«Aquel hombre sabio que se bañe en Kāmakūṇḍa—tu propio y sagrado recinto—y que contemple el liṅga de Kāmeśa establecido por ti…»

Verse 77

स वै कामकृताद्दोषाद्यामीं नाप्स्यति यातनाम् । बहवोपि हि पाप्मानो बहुभिर्जन्मभिः कृताः

En verdad, por las faltas nacidas del deseo, él no alcanzará el tormento de Yama. Aunque sean muchos los pecados cometidos a lo largo de muchos nacimientos…

Verse 78

कामतीर्थांबु संस्नानाद्यास्यंति विलयं क्षणात् । कामाः समृद्धिमाप्स्यंति कामेश्वर निषेवणात्

Al bañarse en las aguas de Kāmatīrtha, las aflicciones se disuelven al instante. Y mediante la devota asistencia al Señor Kāmeśvara, los fines y deseos más queridos alcanzan plena prosperidad.

Verse 79

इति दत्त्वा वराञ्शंभुस्तल्लिंगे लयमाययौ । स्कंद उवाच । तल्लिंगाराधनात्कामाः प्राप्ता दुर्वाससा भृशम्

Así, tras conceder los dones, Śambhu (Śiva) se fundió en ese mismo liṅga. Dijo Skanda: «Por la adoración de ese liṅga, Durvāsas obtuvo en gran medida lo que deseaba».

Verse 80

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन काश्यां कामेश्वरः सदा । पूजनीयः प्रयत्नेन महाकामाभिलाषुकैः

Por ello, con todo empeño, Kāmeśvara en Kāśī debe ser siempre adorado—con fervor—por quienes anhelan grandes cumplimientos.

Verse 81

कामकुंडकृतस्नानैर्महापातकशांतये । इदं कामेश्वराख्यानं यः पठिष्यति पुण्यवान् । यः श्रोष्यति च मेधावी तौ निष्पापौ भविष्यतः

Con el baño en Kāma-kuṇḍa se apaciguan los grandes pecados. Quien, siendo meritorio, recite este relato de Kāmeśvara, y quien, siendo sabio, lo escuche—ambos quedarán libres de pecado.

Verse 85

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे दुर्वाससो वरप्रदानं नाम पंचाशीतितमोऽध्यायः

Así concluye el capítulo octogésimo quinto, titulado “La concesión de una gracia a Durvāsas”, en el Uttarārdha del Kāśī Khaṇḍa, dentro de la cuarta sección del Śrī Skanda Mahāpurāṇa, en la Saṃhitā de ochenta y un mil (versos).