Adhyaya 31

Verse 1

अगस्त्य उवाच । धर्मतीर्थस्य माहात्म्यं कीदृग्देवेन शंभुना । स्कंद देव्यै समाख्यातं तदाख्याहि कृपां कुरु

Agastya dijo: Oh Skanda, dime, por compasión, qué clase de grandeza de Dharmatīrtha fue narrada por el Señor Śambhu a la Diosa. Relata ese relato; muéstrame tu gracia.

Verse 2

स्कंद उवाच । विंध्योन्नतिहृदाख्यामि धर्मतीर्थसमुद्भवम् । आकर्णय महाप्राज्ञ यथा देवेन भाषितम्

Skanda dijo: Oh gran sabio, escucha. Relataré el origen de Dharmatīrtha, según el relato llamado «Vindhyonnati-hṛd», tal como lo pronunció el Señor.

Verse 3

वृत्रं निहत्य वृत्रारिर्ब्रह्महत्यामवाप्तवान् । अनुतप्तोथ पप्रच्छ प्रायश्चित्तं पुरोहितम्

Tras matar a Vṛtra, Indra, enemigo de Vṛtra, incurrió en el pecado de matar a un brahmán. Arrepentido, preguntó entonces a su sacerdote por el medio de expiación.

Verse 4

बृहस्पतिरुवाच । यदि त्वं देवराजेमां ब्रह्महत्यां सुदुस्त्यजाम् । अपानुनुत्सुस्तद्याहि काशीं विश्वेशपालिताम्

Dijo Bṛhaspati: Oh rey de los dioses, si deseas expulsar este grave pecado de matar a un brahmán, difícil de desechar, ve a Kāśī, protegida por el Señor Viśveśa.

Verse 5

नान्यत्किंचित्क्वचिद्दृष्टं ब्रह्महत्यामहौषधम् । राजधानीं परित्यज्य शक्र विश्वेशितुः पराम्

En ninguna parte se ha visto otro gran remedio para el pecado de matar a un brahmán. Por ello, oh Śakra, abandona tu capital y ve a la suprema ciudad de Viśveśa.

Verse 6

भैरवस्यापिहस्ताग्रादपतद्वैधसं शिरः । यत्रानंदवने तत्र वृत्रशत्रो व्रज द्रुतम्

En Ānandavana, desde la misma punta de la mano de Bhairava cayó la cabeza de Vaidhasa (Brahmā). Oh enemigo de Vṛtra, ve con presteza a ese mismo lugar.

Verse 7

सीमानमपि संप्राप्य शक्रानंदवनस्य हि । ब्रह्महत्या पलायेत वेपमाना निराश्रया

Oh Śakra, con solo llegar al mismo límite de Ānandavana, el pecado de matar a un brahmán huiría, temblando y sin refugio.

Verse 8

अन्येषामपि पापानां महापापजुषामपि । नाशयित्री परा काशी विश्वेश समधिष्ठिता

Aun para otros pecados—y aun para quienes han morado largo tiempo en grandes culpas—la suprema Kāśī es la destructora, pues está presidida por Viśveśa.

Verse 9

महापातकतो मुक्तिः काश्यामे व शतक्रतो । महासंसारतो मुक्तिः काश्यामेव न चान्यतः

La liberación de los grandes crímenes está sólo en Kāśī, oh Śatakratu; la liberación del vasto ciclo del saṃsāra está sólo en Kāśī, y no en otro lugar.

Verse 10

निर्वाणनगरी काशी काशी सर्वाघसंघहृत् । विश्वेशितुः प्रिया काशी द्यौः काशी सदृशी नहि

Kāśī es la ciudad del nirvāṇa; Kāśī elimina la entera multitud de pecados. Kāśī es amada por Viśveśa; ni siquiera el cielo se asemeja a Kāśī.

Verse 11

ब्रह्महत्याभयं यस्य यस्य संसारतो भयम् । जातुचित्तेन न त्याज्या काशिका मुक्तिकाशिका

Quien tema el pecado de matar a un brāhmaṇa, quien tema el saṃsāra: Kāśikā, la Kāśī que otorga liberación, no debe ser jamás abandonada en el corazón.

Verse 12

जंतूनां कर्मबीजानां यत्र देहविसर्जने । न जातुचित्प्ररोहोस्ति हरदृष्ट्याप्तशुष्मणाम्

En ese lugar, cuando los seres abandonan el cuerpo, las semillas del karma jamás vuelven a brotar, para aquellos cuya fuerza vital ha sido secada por la mirada de Hara.

Verse 13

तां काशीं प्राप्य वृत्रारे वृत्रहत्यापनुत्तये । समाराधय विश्वेशं विश्वमुक्तिप्रदायकम्

Al llegar a esa sagrada Kāśī, oh enemigo de Vṛtra, para borrar el pecado de haber dado muerte a Vṛtra, adora debidamente a Viśveśa, dador de liberación al mundo.

Verse 14

बृहस्पतेरिति वचो निशम्य स सहस्रदृक् । आयाद्द्रुततरं काशीं महापातकघातुकाम्

Al oír las palabras de Bṛhaspati, el señor de los mil ojos (Indra) se apresuró de inmediato hacia Kāśī, destructora incluso de los mayores pecados.

Verse 15

स्नात्वोत्तरवहायां च धर्मेशं परितः स्थितः । आराधयन्महादेवं ब्रह्मद्वत्याप नुत्तये

Tras bañarse en la Uttaravāhinī, la corriente que fluye hacia el norte, se situó en torno a Dharmaśvara y adoró a Mahādeva, buscando la remoción del pecado de matar a un brahmán.

Verse 16

महारुद्रजपासक्तः सुत्रामाथ त्रिलोचनम् । ददर्श लिंगमध्यस्थं स्वभासा दीपितांबरम्

Absorto en el japa del mantra de Mahārudra, Indra contempló entonces al Señor de los Tres Ojos, manifestado en el interior del liṅga, cuya luz iluminaba todas las direcciones.

Verse 17

पुनस्तुष्टाव वेदोक्तै रुद्रसूक्तैरनेकधा । विनिष्क्रम्य ततो लिंगादाविर्भूय भवोवदत्

De nuevo lo alabó de muchas maneras con los Rudra‑sūkta proclamados en los Vedas; entonces Bhava salió del liṅga, manifestándose abiertamente, y habló.

Verse 18

शचीपते प्रसन्नोस्मि वरं वरय सुव्रत । किं देयं द्रुतमाख्याहि धर्मपीठकृतास्पद

«Oh señor de Śacī, estoy complacido. Elige un don, oh de voto puro. Dime pronto qué ha de concederse, tú que has hallado amparo en el Dharmapīṭha.»

Verse 19

श्रुत्वेति देवदेवस्य स प्रेमवचनं हरिः । सर्वज्ञ किंतेऽविदितं तमुवाचेति वृत्रहा

Al oír aquellas palabras afectuosas del Dios de los dioses, Indra, matador de Vṛtra, respondió: «Oh Omnisciente, ¿qué podría haber que Tú no conozcas?»

Verse 20

ततस्तत्कृपयानुन्नो धर्मपीठनिषेवणात् । निष्पाद्य तीर्थं तत्रेशोऽत्र स्नाहींद्रेति चाब्रवीत्

Entonces, movido por su compasión y por el servicio de Indra en el Dharmapīṭha, el Señor estableció allí un tīrtha y declaró: «Indra, báñate aquí.»

Verse 21

तत्रेंद्रः स्नानमात्रेण दिव्यगंधोऽभवत्क्षणात् । अवाप च रुचिं चारुं प्राक्तनीं शातयाज्ञिकीम्

Allí, con solo bañarse, Indra al instante quedó perfumado con fragancia divina, y recobró una hermosa luminosidad: el antiguo esplendor nacido de sus sacrificios de antaño.

Verse 22

तदाश्चर्यमथो दृष्ट्वा मुनयो नारदादयः । परिसस्नुर्मुदायुक्ता धर्मतीर्थेऽघहारिणि

Al ver aquel prodigio, los sabios como Nārada, llenos de gozo, también se bañaron en el Dharma-tīrtha, el lugar sagrado que disipa el pecado.

Verse 23

अतर्पयन्पितॄन्दिव्यान्व्यधुः श्राद्धानि श्रद्धया । धर्मेशं स्नापयामासुस्तत्तीर्थाम्बुभृतैर्घटैः

Saciaron a los divinos Pitṛs y, con fe, celebraron los ritos de śrāddha; y bañaron en abhiṣeka a Dharmaśvara con cántaros colmados del agua de aquel tīrtha.

Verse 24

तदा प्रभृति तत्तीर्थं धर्मांधुरिति विश्रुतम् । ब्रह्महत्यादि पापानामक्लेशं क्षालनं परम्

Desde entonces, aquel tīrtha fue célebre con el nombre de «Dharmāṃdhu». Es el purificador supremo que lava, sin esfuerzo, pecados como la brahmahatyā y otros.

Verse 25

यत्फलं तीर्थराजस्य स्नानेन परिकीर्त्यते । सहस्रगुणितं तत्स्याद्धर्मांधु स्नानमात्रतः

Cualquier mérito que se proclame por bañarse en el Rey de los Tīrthas, ese mismo mérito se vuelve mil veces mayor con sólo bañarse en Dharmāṃdhu.

Verse 26

गंगाद्वारे कुरुक्षेत्रे गंगासागरसंगमे । यत्फलं लभते मर्त्यो धर्मतीर्थे तदाप्नुयात्

Cualquier mérito que un mortal obtenga en Gaṅgādvāra, en Kurukṣetra o en la confluencia del Gaṅgā con el océano, ese mismo mérito lo alcanza en el Dharma-tīrtha.

Verse 27

नर्मदायां सरस्वत्यां गौतम्यां सिंहगे गुरौ । स्नात्वा यत्फलमाप्येत धर्मकूपे तदाप्नुयात्

Cualquier mérito que se obtendría al bañarse en el Narmadā, el Sarasvatī, el Gautamī, en Siṃhage o en Guru, ese mismo mérito se alcanza en el Dharma-kūpa.

Verse 28

मानसे पुष्करे चैव द्वारिके सागरे तथा । तीर्थे स्नात्वा फलं यत्स्यात्तत्स्याद्धर्मजलाशये

Cualquiera que sea el mérito que nace de bañarse en el lago Mānasa, en Puṣkara, en Dvārakā y en el tīrtha del océano, ese mismo mérito se obtiene también en el Dharma-jalāśaya, el estanque del Dharma.

Verse 29

कार्तिक्यां सूकरक्षेत्रे चैत्र्यां गौरीमहाह्रदे । शंखोद्धारे हरिदिने यत्फलं तत्फलं त्विह

Cualquiera que sea el mérito ganado en Kārtika en Sūkara-kṣetra, en Caitra en el gran lago de Gaurī, en Śaṅkhoddhāra y en el día sagrado de Hari, aquí se obtiene ese mismo mérito.

Verse 30

तीर्थद्वयं प्रतीक्षंते सिस्नासून्पितरो नरान् । गंगायां धर्मकूपे च पिंडनिर्वपणाशया

Los antepasados aguardan a los hombres que desean bañarse en dos tīrthas—en el Gaṅgā y en el Dharma-kūpa—con la esperanza de recibir la ofrenda de piṇḍas.

Verse 31

पितामहसमीपे वा धर्मेशस्याग्रतोथ वा । फल्गौ च धर्मकूपे च माद्यंति प्रपितामहाः

Ya sea cerca de Pitāmaha o ante Dharmeśa, y asimismo en Phalgū y en Dharma-kūpa, los antepasados de antaño se regocijan y se alegran.

Verse 32

धर्मकूपे नरः स्नात्वा परितर्प्य पितामहान् । गयां गत्वा किमधिकं कर्ता पितृमुदावहम्

Habiéndose bañado un hombre en Dharma-kūpa y habiendo satisfecho debidamente a los antepasados, ¿qué mayor beneficio para los pitṛs obtendría yendo a Gayā?

Verse 33

यथा गयायां तृप्ताः स्युः पिंडदाने पितामहाः । धर्मतीर्थे तथैव स्युर्न न्यूनं नैव चाधिकम्

Así como en Gayā los antepasados quedan satisfechos por la ofrenda de piṇḍas, así también en el Dharma-tīrtha quedan satisfechos: ni menos ni más; el fruto es igual.

Verse 34

ते धन्याः पितृभक्तास्ते प्रीणितास्तैः पितामहाः । पैत्रादृणाद्धर्मतीर्थे निष्कृतिर्यैः कृता सुतैः

Dichosos son esos hijos devotos de los Pitṛs; por ellos los abuelos quedan plenamente complacidos. Verdaderamente afortunados son quienes, en el Dharma-tīrtha, realizan la expiación y se liberan de la deuda ancestral (pitṛ-ṛṇa).

Verse 35

तत्तीर्थस्य प्रभावेण निष्पापोभूत्क्षणेन च । प्रणम्य देवदेवेशमिंद्रोऽगादमरावतीम्

Por el poder de aquel sagrado tīrtha, quedó sin pecado en un instante. Luego Indra, inclinándose ante el Señor de los dioses, partió hacia Amarāvatī.

Verse 36

अपारो महिमा तस्य धर्मतीर्थस्य कुंभज । तत्कूपे स्वं निरीक्ष्यापि श्राद्धदानफलं लभेत्

Oh Kumbhaja (Agastya), ilimitada es la grandeza de ese Dharma-tīrtha. Aun con solo contemplar el propio reflejo en su pozo, se obtiene el mérito del śrāddha y de las dádivas caritativas.

Verse 37

तत्रापि काकिणी मात्रं यच्छेत्पितृमुदे नरः । अक्षयं फलमाप्नोति धर्मपीठप्रभावतः

Aun allí, si un hombre ofrece aunque sea una sola moneda kākīṇī para el gozo de los Pitṛs, alcanza un fruto imperecedero, por el poder del Dharmapīṭha.

Verse 38

तत्र यो भोजयेद्विप्रान्यतिनोथ तपस्विनः । सिक्थे सिक्थे लभेत्सोथ वाजपेयफलं स्फुटम्

Allí, quien alimente a brāhmaṇas, renunciantes o ascetas—en cada bocado ofrecido—obtiene sin duda el fruto manifiesto del sacrificio Vājapeya.

Verse 39

प्राप्यामरावतीं शक्रस्ततो दिविषदां पुरः । धर्मपीठस्य माहात्म्यं महत्काश्यामवर्णयत्

Al llegar a Amarāvatī, Śakra (Indra) entonces, ante la asamblea de los dioses, describió la gran gloria del Dharmapīṭha en Kāśī.

Verse 40

आगत्य पुनरप्यत्र शंभोरानंदकानने । मुनिवृंदारकैः सार्धं लिंगमस्थापयद्धरिः

Regresando de nuevo a este lugar—el Ānandakānana de Śambhu—Hari, junto con huestes de venerables sabios, estableció un liṅga.

Verse 41

तारकेशात्पश्चिमत इंद्रेश्वरमितीरितम् । तस्य संदर्शनात्पुंसामैंद्रलोको न दूरतः

Al oeste de Tārakeśa se proclama el santuario llamado Indreśvara. Con solo contemplarlo, para los hombres el mundo de Indra no está lejos.

Verse 42

तद्दक्षिणे शचीशश्च स्वयं शच्या प्रतिष्ठितः । शचीशार्चनतः स्त्रीणां सौभाग्यमतुलं भवेत्

Al sur de él está Śacīśa, instalado por la propia Śacī. Por la adoración de Śacīśa, las mujeres obtienen una fortuna incomparable y prosperidad conyugal.

Verse 43

तत्समीपेस्ति रंभेशो बहुसौख्यसमृद्धिदः । इंद्रेश्वरस्य परितो लोकपालेश्वरो परः

Cerca se halla Rambheśa, dador de abundante dicha y prosperidad. Y en torno a Indreśvara se yergue el supremo Lokapāleśvara.

Verse 44

तदर्चनात्प्रसीदंति लोकपालाः समृद्धिदाः । धर्मेशात्पश्चिमाशायां धरणीशः प्रकीर्तितः । तद्दर्शनेन धैर्यं स्याद्राज्ये राजकुलादिषु

Por su adoración se complacen los Lokapālas, otorgadores de prosperidad. Al occidente de Dharmeśa se proclama el liṅga llamado Dharaṇīśa; con sólo contemplarlo nace el firme valor, sostén del reino, del linaje real y de la vida pública.

Verse 45

धर्मेशाद्दक्षिणे पूज्यं तत्त्वेशाख्यं परं नरैः । तत्त्वज्ञानं प्रवर्तेत तल्लिंगस्य समर्चनात्

Al sur de Dharmeśa, los hombres deben venerar el supremo liṅga llamado Tattveśa. Por la devota adoración de ese liṅga, se pone en marcha el verdadero conocimiento de la realidad (tattva-jñāna).

Verse 46

धर्मेशात्पूर्वदिग्भागे वैराग्येशं समर्चयेत् । निवृत्तिश्चेतसस्तस्य लिंगस्य स्पर्शनादपि

En el cuadrante oriental desde Dharmeśa, debe adorarse a Vairāgyeśa. Incluso con sólo tocar ese liṅga, la mente se retrae (nivṛtti) de los enredos mundanos, encaminándose al desapego y al dominio interior.

Verse 47

ज्ञानेश्वरं तथैशान्यां ज्ञानदं सर्वदेहिनाम् । ऐश्वर्येशमुदीच्यां च लिंगाद्धर्मेश्वराच्छुभात्

En la dirección noreste está Jñāneśvara, dador de conocimiento a todos los seres encarnados. Y en la dirección norte está Aiśvaryeśa; ambos se manifiestan en auspiciosa relación con el liṅga de Dharmeśvara.

Verse 48

तद्दर्शनाद्भवेन्नृणामैश्वर्यं मनसेप्सितम् । पंचवक्त्रस्य रूपाणि लिंगान्येतानि कुंभज

Con sólo contemplarlos, los hombres alcanzan la soberanía y la prosperidad que su corazón anhela. Estos liṅgas, oh Kumbhaja (Agastya), son formas del Señor de Cinco Rostros, Pañcavaktra Śiva.

Verse 49

एतान्यवश्यं संसेव्य नरः प्राप्नोति शाश्वतम् । अन्यत्तत्रैव यद्वृत्तं तदाख्यामि मुने शृणु

Quien, con fidelidad, se acoge y sirve a estos (liṅgas), sin duda alcanza lo eterno. Ahora escucha, oh sabio: relataré otro suceso ocurrido en ese mismo lugar.

Verse 50

यच्छ्रुत्वापि नरो घोरे संसाराब्धौ न मज्जति । कदंबशिखरो नाम विंध्यपादो महानिह

Al oír esto, el hombre no se hunde en el terrible océano del saṃsāra. Aquí hubo un grande llamado Kadaṃbaśikhara, el poderoso Viṃdhyapāda.

Verse 51

दमस्य पुत्रस्तत्रासीद्दुर्दमो नाम पार्थिवः । पितर्युपरते राज्यं संप्राप्याविजितेंद्रियः

Allí había un rey llamado Durdama, hijo de Dama. Cuando su padre murió y él obtuvo el reino, era uno cuyos sentidos no estaban conquistados.

Verse 52

हरेत्पुरंध्रीः प्रसभं पौराणां काममोहितः । असाधवः प्रियास्तस्य साधवोऽप्रियतां ययुः

Cegado por el deseo, raptaba por la fuerza a las mujeres de los ciudadanos. Los malvados le eran queridos, y los virtuosos cayeron en su desagrado.

Verse 53

अदंड्यान्दंडयांचक्रे दंड्येष्वासीत्पराङमुखः । सदैव मृगयाशीलः सोऽभून्मृगयु संगतः

Castigó a quienes no debían ser castigados y se apartó de castigar a los castigables. Siempre entregado a la caza, llegó a frecuentar la compañía de cazadores.

Verse 54

विवासिताः स्वविषयात्तेन सन्मतिदायिनः । धर्माधिकारिणः शूद्रा ब्राह्मणाः करदीकृताः

Por él fueron expulsados de sus propios territorios los sabios consejeros. A los Śūdras los hizo árbitros de la autoridad religiosa, y a los Brāhmaṇas los rebajó a tributarios.

Verse 55

परदारेषुसंतुष्टः स्वदारेषु पराङ्मुखः । आनर्च जातुचिन्नैव देवौ दुःखांतकारिणौ

Se complacía en las esposas ajenas y se apartaba de la suya. Nunca, en ningún tiempo, rindió culto a los dos Dioses que ponen fin a todo dolor.

Verse 56

हारिणौ सर्वपापानां सर्ववांछितदायिनौ । सर्वेषां जगतीसारौ श्रीकंठश्रीपतीपती

Ellos son los que arrancan todos los pecados, los que conceden todo don deseado; la esencia misma del mundo para todos los seres: Śrīkaṇṭha (Śiva) y Śrīpati (Viṣṇu), los dos Señores.

Verse 57

स्वप्रजास्वेक उदितो धूमकेतुरिवापरः । दुर्दमो नाम भूपालः क्षयाया कांड एव हि

Entre sus propios súbditos surgió un rey llamado Durdama, como un segundo cometa; en verdad, un presagio mismo de destrucción.

Verse 58

स कदाचिन्मृगयुभिः पापर्धि व्यसनातुरः । सार्धं विवेशारण्यानि गृष्टिपृष्ठानुगो हयी

Una vez, afligido por el vicio del pecado de la caza, entró en los bosques junto con los cazadores, montado en un caballo que seguía de cerca tras la manada.

Verse 59

एकाकी दैवयोगेन दुर्दमः सोऽवनीपतिः । धन्वी तुरंगमारुढोऽविशदानंदकाननम्

Entonces, por un giro del destino, el rey Durdama quedó solo; con el arco en la mano y montado en su caballo, entró en Ānandakānana, el Bosque de la Bienaventuranza.

Verse 60

स विलोक्याथ सर्वत्र पादपा नवकेशिनः । सुच्छायांश्च सुविस्तारान्गतश्रम इवाभवत्

Al mirar por todas partes, vio árboles por doquier, frescos de nuevo follaje, de amplia copa y dulce sombra; y sintió como si su cansancio se hubiera desvanecido.

Verse 62

केवलं मृगया जातस्तत्खेदो न व्यपाव्रजत् । आजन्मजनितः खेदो निरगात्तद्वनेक्षणात्

El cansancio nacido sólo de la caza no se disipó; pero la pena engendrada vida tras vida se apartó cuando contempló aquel bosque.

Verse 63

सुगंधेन सुशीतेन सुमदेन सुवायुना । क्षणं संवीजितो राजा पल्लवव्यजनैः कुजैः

Con brisas fragantes, frescas y deleitosas, el rey fue abanico por un momento por los árboles, como si le agitaran abanicos hechos de tiernas hojas.

Verse 64

अथावरुह्य तुरगात्स भूपालोतिविस्मितः । धर्मेशमंडपं प्राप्य स्वात्मानं प्रशशंस ह

Entonces, al desmontar de su caballo, el rey—sobremanera asombrado—llegó al pabellón de Dharmeśa, y allí comenzó a alabarse a sí mismo.

Verse 65

धन्योस्म्यहं प्रसन्नोस्मि धन्ये मेद्य विलोचने । धन्यमद्यतनं चाहर्यदपश्यमिमां भुवम्

Dichoso soy; mi corazón rebosa de gozo. Dichosos son estos ojos míos. Dichoso es este mismo día: el día en que contemplé esta tierra sagrada de Kāśī.

Verse 66

पुनर्निनिंद चात्मानं धर्मपीठ प्रभावतः । धिङ्मां दुर्जनसंसर्गं त्यक्तसज्जनसंगमम्

Luego, por la transformadora influencia de aquel Asiento del Dharma, volvió a reprocharse: «¡Ay de mí!, pues traté con los malvados y abandoné la compañía de los buenos».

Verse 67

जंतूद्वेगकरं मूढं प्रजापीडनपंडितम् । परदारपरद्रव्यापहृत्यासुखमानिनम्

«Fui un necio que causaba angustia a los seres; un ‘hábil’ sólo en oprimir a mis súbditos; y quien imaginaba dicha en arrebatar la esposa ajena y la riqueza ajena».

Verse 68

अद्ययावन्मम गतं वृथाजन्माल्पमेधस । धर्मस्थानानीदृशानि यद्दृष्टानि न कुत्रचित्

«Hasta el día de hoy, mi vida fue en vano, tan escaso era mi entendimiento; pues en ninguna parte vi santuarios del Dharma como éstos».

Verse 69

एवं बहु विनिंद्य स्वं नत्वा धर्मेश्वरं विभुम् । आरुह्याश्वं ययौ राजा दुर्दमो विषयं स्वकम्

Así, tras reprocharse largamente a sí mismo y postrarse ante el poderoso Dharmēśvara, el rey Durdama montó su caballo y regresó a su propio reino.

Verse 70

ततोमात्यान्समाहूय क्रमायातांश्चिरंतनान् । नवीनान्परिनिर्वास्य पौरांश्चापि समाह्वयत्

Luego convocó a sus ministros, los antiguos y probados por el tiempo. Destituyó a los recién nombrados y también reunió a los ciudadanos de la ciudad.

Verse 71

ब्राह्मणांश्चनमस्कृत्य तेभ्यो वृत्तीः प्रदाय च । पुत्रे राज्यं समारोप्य प्रजाधर्मे निवेश्य च

Se inclinó ante los brāhmaṇas y les otorgó los medios justos de sustento. Entregó el reino a su hijo y afirmó al pueblo en las sendas del Dharma.

Verse 72

परिदंड्य च दंडार्हान्साधूंश्च परितोष्य च । दारानपि परित्यज्य विषयेषु पराङ्मुखः

Castigó a quienes merecían castigo y complació a los justos. Renunciando incluso a los lazos del hogar, volvió el rostro lejos de los placeres de los sentidos y de los objetos mundanos.

Verse 73

समागच्छदथैकाकी काशीं श्रेयोविकासिनीम् । धर्मेश्वरं समाराध्य कालान्निर्वाणमाप्तवान्

Entonces, solo, llegó a Kāśī, la que hace florecer el sumo bien. Adorando con devoción a Dharmēśvara, con el tiempo alcanzó el nirvāṇa, la liberación final.

Verse 74

धर्मेशदर्शनान्नित्यं तथाभूतः स दुर्दमः । बभूव दमिनां श्रेष्ठः प्रांते मोक्षं च लब्धवान्

Por la visión constante de Dharmēśa (Dharmēśvara), Durdama fue transformado. Llegó a ser el más excelso entre los dueños de sí, y al final alcanzó también la mokṣa.

Verse 76

इदं धर्मेश्वराख्यानं यः श्रोष्यति नरोत्तमः । आजन्मसंचितात्पापात्स मुक्तो भवति क्षणात्

El mejor de los hombres que escucha este sagrado relato de Dharmēśvara queda al instante liberado de los pecados acumulados a lo largo de los nacimientos.

Verse 77

श्राद्धकाले विशेषेण धर्मेशाख्यानमुत्तमम् । श्रावयेद्ब्राह्मणान्धीमान्पितॄणां तृप्तिकारणम्

Especialmente en el tiempo del Śrāddha, el sabio debe hacer que los brāhmanes escuchen este excelente relato de Dharmēśa, pues es causa de satisfacción para los Pitṛs (antepasados).

Verse 78

धर्माख्यानमिदं शृण्वन्नपि दूरस्थितः सुधीः । सर्वपापर्विनिर्मुक्तो गंतांते शिवमंदिरम्

Aunque esté lejos, el prudente que escucha esta sagrada narración queda libre de todo pecado y, al término de la vida, va al templo/morada de Śiva.

Verse 79

इत्थं धर्मेश माहात्म्यं मया स्वल्पं निरूपितम् । धर्मपीठस्य माहात्म्यं सम्यक्को वेद कुंभज

Así he expuesto, en breve, la grandeza de Dharmēśa. Pero ¿quién, oh Kumbhaja, puede conocer plenamente la verdadera grandeza del Dharma-pīṭha, el sagrado asiento del Dharma?

Verse 81

इति श्रीस्कांदे महापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंडे उत्तरार्धे धर्मेश्वराख्याननामैकाशीतितमोध्यायः

Así concluye el capítulo octogésimo primero, llamado «El relato de Dharmeśvara», en el Uttarārdha del Kāśī Khaṇḍa, dentro de la cuarta sección del Śrī Skanda Mahāpurāṇa (Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā).