Rig Veda 9.72.6: Mandala 9, Sukta 72, Mantra 6

Sukta 9.72

Rishi: Soma-Pavamāna tradition (Book 9).

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Likely Jagatī (to be metrically confirmed).

Samhita Patha (Devanagari)

अंशुं दुहन्ति स्तनयन्तमक्षितं कविं कवयोऽपसो मनीषिणः । समी गावो मतयो यन्ति संयत ऋतस्य योना सदने पुनर्भुवः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.72.6

Transliteration

aṃśúṃ duhanti stanáyantam ákṣitaṃ kavíṃ kaváyo ’páso manīṣíṇaḥ | samī́ gā́vo matáyo yanti saṃyátā ṛtásya yónā sádane punárbhuvaḥ ||

Translation

Ellos ordeñan el tallo radiante (aṃśu), tronante e inagotable — los videntes, diestros en las obras y ricos en visión interior. Juntos los rayos de luz y los movimientos del pensamiento avanzan, contenidos en armonía, hacia el seno de la Ṛta, hacia la sede donde el devenir se renueva de nuevo.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अंशुम्: the Soma-stalk / Soma (as ‘ray, stalk’)
• अंशुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अंशु- (प्रातिपदिक)

• दुहन्ति: they milk / draw out
• दुहन्ति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दुह् (धातु)

• स्तनयन्तम्: thundering, roaring
• स्तनयन्तम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective (participle)
• Root: स्तनय् (धातु) → स्तनयन्त् (वर्तमान-कृदन्त)

• अक्षितम्: unperishing, undecaying
• अक्षितम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अ-क्षि (√क्षि ‘क्षय’/‘क्षीण’)

• कविम्: the seer-poet (Soma as inspired one)
• कविम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: कवि- (प्रातिपदिक)

• कवयः: the seers
• कवयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: कवि- (प्रातिपदिक)

• अपसः: the works, ritual labors
• अपसः: कर्तृ (कवयः इति सह)
• Type: Noun
• Root: अपस्- (प्रातिपदिक)

• मनीषिणः: the wise, the thoughtful
• मनीषिणः: कर्तृ (कवयः इति सह)
• Type: Noun/Adjective
• Root: मनीषिन्- (प्रातिपदिक)

• समी: together, in unison
• समी: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: समी (अव्यय)

• गावः: the cows (often: rays/streams)
• गावः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गो- (प्रातिपदिक)

• मतयः: the thoughts, inspirations
• मतयः: कर्तृ (गावः इति सह)
• Type: Noun
• Root: मति- (प्रातिपदिक)

• यन्ति: they go, they proceed
• यन्ति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• संयतः: restrained, held together, well-yoked
• संयतः: कर्तृ (गावः/मतयः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (participle)
• Root: सम्-यम् (धातु) → संयत (कृदन्त/विशेषण)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order / truth)
• ऋतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ऋत- (प्रातिपदिक)

• योनौ: in the womb/seat/source
• योनौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: योनि- (प्रातिपदिक)

• सदने: in the dwelling, in the abode
• सदने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सदन- (प्रातिपदिक)

• पुनर्भुवः: becoming again, returning anew (renewers)
• पुनर्भुवः: कर्तृ (गावः/मतयः इत्यस्य विशेषण/सम्बोधन-स्वरूप)
• Type: Noun/Adjective
• Root: पुनर् (अव्यय) + भू (धातु) → पुनर्भू (कृदन्त/प्रातिपदिक)