Rig Veda 3.1.4: Mandala 3, Sukta 1, Mantra 4

Sukta 3.1

Rishi: Viśvāmitra

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

अवर्धयन्त्सुभगं सप्त यह्वीः श्वेतं जज्ञानमरुषं महित्वा । शिशुं न जातमभ्यारुरश्वा देवासो अग्निं जनिमन्वपुष्यन् ॥

Transliteration

ávaṛdhayants subhágaṃ saptá yahvī́ḥ śvetáṃ jajñānám aruṣáṃ mahitvā́ | śíśuṃ na jātám abhy ā́rur aśvā́ devā́so agním jániman vapuṣyan ||

Translation

Las siete corrientes poderosas acrecentaron al Afortunado — blanco en su nacimiento, rojizo en su grandeza. Como caballos que corren hacia el niño recién nacido, así los dioses se apresuraron hacia Agni; fomentaron su devenir e hicieron crecer su forma luminosa.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अवर्धयन्: they increased / they made grow
• अवर्धयन्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृध् (वर्धते/वर्धयति)

• सुभगम्: the fortunate/auspicious (one)
• सुभगम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सु-भग (प्रातिपदिक: सुभग)

• सप्त: seven
• सप्त: (विशेषण)
• Type: Numeral
• Root: सप्तन् (संख्या)

• यह्वीः: the swift/impetuous (feminine ones; often the seven rivers/streams)
• यह्वीः: Kartā
• Type: Noun
• Root: यह्वी (स्त्री. प्रातिपदिक)

• श्वेतम्: bright, white
• श्वेतम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: श्वेत (प्रातिपदिक)

• जज्ञानम्: born, having been born
• जज्ञानम्: Karma
• Type: Participle
• Root: √जन् (जायते) → क्त (जज्ञात/जज्ञान)

• अरुषम्: ruddy, tawny
• अरुषम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अरुष (प्रातिपदिक)

• महित्वा: by (his) greatness / through majesty
• महित्वा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: महन् (प्रातिपदिक) → महित्व (भाव)

• शिशुम्: the child
• शिशुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शिशु (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: (सम्बन्ध/उपमा)
• Type: Particle
• Root: न

• जातम्: born
• जातम्: Karma
• Type: Participle
• Root: √जन् → क्त (जात)

• अभ्यारुरुः: they mounted / they climbed up to
• अभ्यारुरुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √रुह् (रोहति) with अभि-आ-

• अश्वाः: horses
• अश्वाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• देवासः: the gods
• देवासः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni (fire-god)
• अग्निम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• जनिमन्: in (his) birth, at the birth
• जनिमन्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: √जन् → जनिमन् (नपुंसक भाववाचक प्रातिपदिक)

• अपुष्यन्: they nurtured, they fostered
• अपुष्यन्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पुष् (पोषयति/पुष्यति)