Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

अयोध्याकाण्डे चतुर्थः सर्गः

Rāma Summoned; Pushya Coronation Decision

जातमिष्टमपत्यं मे त्वमद्यानुपमं भुवि।दत्तमिष्टमधीतं च मया पुरुषसत्तम।।2.4.13।।

jātam iṣṭam apatyaṃ me tvam adyānupamaṃ bhuvi | dattam iṣṭam adhītaṃ ca mayā puruṣasattama || 2.4.13 ||

«Oh el mejor de los hombres, en ti he alcanzado hoy al hijo amado que anhelaba, sin igual en la tierra. He dado dones, he celebrado sacrificios (yajñas) y también me he dedicado al estudio sagrado».

जातम्born
जातम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formकृदन्त (क्त, past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘has been born’ (apathyam…jātam)
इष्टम्desired/dear
इष्टम्:
Karta-dharma (कर्तृधर्म/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अपत्यस्य विशेषणम् ‘desired/dear’
अपत्यम्offspring/son
अपत्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअपत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मेmy/to me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अद्यtoday/now
अद्य:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (today/now)
अनुपमम्incomparable
अनुपमम्:
Karta-dharma (कर्तृधर्म/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुपम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; त्वम् (as ‘apathyam’) इत्यस्य विशेषणम्
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
दत्तम्given/performed
दत्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formकृदन्त (क्त, past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘has been given/performed’
इष्टम्sacrifice/ritual
इष्टम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयज् (धातु)
Formकृदन्त (क्त, ‘that which is sacrificed’ → ritual), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अधीतम्studied
अधीतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि + इ (धातु)
Formकृदन्त (क्त, past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘has been studied’
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
मयाby me
मया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (कर्तृ/करण), एकवचन
पुरुषसत्तमO best of men
पुरुषसत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुरुष + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः सत्तमः पुरुषः = पुरुषसत्तम (कर्मधारय)

O best of men! I have obtained now a progeny of my liking in you and you have no equal on earth. I have given gifts, performed rituals and also studied (the Vedas) .

D
Daśaratha
R
Rāma

FAQs

It connects dharma to completeness of duty: charity, sacrifice, and learning culminate in producing a worthy successor who upholds righteousness.

Daśaratha expresses fulfillment—both in having Rāma as his ideal son and in having completed key religious and social obligations.

Recognition of merit and lineage-responsibility—valuing a successor fit to carry dharma forward.