Next Verse

Shloka 1

अयोध्याकाण्डे चतुर्थः सर्गः

Rāma Summoned; Pushya Coronation Decision

गतेष्वथ नृपो भूयः पौरेषु सह मन्त्रिभिः।मन्त्रयित्वा ततश्चक्रे निश्चयज्ञस्सनिश्चयम्।।2.4.1।।श्व एव पुष्यो भविताश्वोऽभिषेच्यस्तु मे सुतः।रामो राजीवताम्राक्षो यौवराज्य इति प्रभुः।।2.4.2।।

gateṣv atha nṛpo bhūyaḥ paureṣu saha mantribhiḥ | mantrayitvā tataś cakre niścayajñaḥ sa niścayam || 2.4.1 || śva eva puṣyo bhavitā śvo 'bhiṣecyas tu me sutaḥ | rāmo rājīva-tāmrākṣo yauvarājye iti prabhuḥ || 2.4.2 ||

Cuando los ciudadanos se hubieron retirado, el rey, firme en su resolución, volvió a deliberar con sus ministros y decidió: «Mañana reinará la constelación Puṣya; mañana mi hijo Rāma, de ojos como loto enrojecido, será consagrado como príncipe heredero».

athathen
atha:
Kriya-sambandha (क्रियासम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय
antargṛhaminner apartments
antargṛham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootantar-gṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/गन्तव्य), एकवचन; तत्पुरुषः—‘अन्तः स्थितं गृहम्’
āviśyahaving entered
āviśya:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootā-viś (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘having entered’
rājāthe king
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
daśarathaḥDasaratha
daśarathaḥ:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootdaśaratha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समनाधिकरणे (राजा)
tadāthen
tadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (then)
sūtamthe charioteer
sūtam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
āmantrayāmāsasummoned, instructed
āmantrayāmāsa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-mantr (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कारणार्थे ‘summoned/ordered’
rāmamRama
rāmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
punaḥagain
punaḥ:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formपुनरर्थक-अव्यय (again)
ihahere
iha:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (here)
ānayabring
ānaya:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-nī (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

After the citizens departed, the king, an expert in decision-making again consulted his counsellors and said, Tomorrow Pushya star is in the ascendence and my son, Rama (handsome) with copper-coloured eyes which resemble red lotus petals will be installed heir-apparent.

D
Daśaratha
R
Rāma
P
Puṣya (nakṣatra)
A
Ayodhyā citizens (paura)
M
ministers (mantrin)

FAQs

It reflects rājadharma: a king acts through counsel and clear resolve, aligning public action (succession) with auspicious timing and orderly governance.

Daśaratha, after public proceedings, privately consults ministers and fixes the date for Rāma’s installation as yuvarāja.

Decisiveness with consultation—Daśaratha’s administrative responsibility and commitment to an orderly transfer of power.