The Outline (Anukramaṇī) of the Vāyavīya (Vāyu) Purāṇa

Verse 1

ब्रह्मोवाच । श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि पुराणं वायवीयकम् । यस्मिञ्च्छ्रुते लभद्धाम रुद्रस्य परमात्मनः ॥ १ ॥

Brahmā dijo: «Escucha, oh brāhmaṇa; expondré el Vāyavīya Purāṇa: al oírlo, se alcanza la morada suprema de Rudra, el Ser Supremo».

Verse 2

चतुर्विंशतिसाहस्रं तत्पुराणं प्रकीर्तितम् । श्वेतकल्पप्रसंगेन धर्मानत्राह मारुतः ॥ २ ॥

Se proclama que ese Purāṇa consta de veinticuatro mil versos. Aquí, en relación con el Śvetakalpa, Māruta (Vāyu) ha expuesto los principios del Dharma.

Verse 3

तद्बायवीयनुदितं भागद्वयसमन्वितम् । सर्गादिलक्षणं यत्र प्रोक्तं विप्र सविस्तरम् ॥ ३ ॥

Oh brāhmaṇa, ese (Purāṇa) proclamado en la tradición Vāyavīya, compuesto de dos partes, es aquel en el que se describen con amplitud las características que comienzan con la creación (sarga) y las demás.

Verse 4

मन्वंतरेषु वंशाश्च राज्ञां ये यत्र कीर्तिताः । गयासुरस्य हननं विस्तराद्यत्र कीर्तितम् ॥ ४ ॥

Allí también se relatan, según los diversos Manvantaras, las dinastías de los reyes tal como se mencionan en sus respectivos lugares; y allí, con pleno detalle, se narra asimismo la muerte del asura Gayāsura.

Verse 5

मासानां चैव माहात्म्यं माघस्योक्तं फलाधिकम् । दानधर्मा राजधर्मा विस्तरेणोदिता स्तथा ॥ ५ ॥

Y se ha descrito la sagrada grandeza de los meses, destacando que el mes de Māgha otorga frutos superiores; asimismo, se han expuesto con amplitud los deberes de la caridad y los deberes del rey.

Verse 6

भूपातालककुब्व्योमचारिणां यत्र निर्णयः । व्रतादीनां च पूर्वोऽयं विभागः समुदाहृतः ॥ ६ ॥

Aquí se establece la determinación acerca de quienes se mueven por la tierra, por Pātāla (el mundo inferior), por las direcciones y por el cielo; y también se expone debidamente esta primera división relativa a los votos (vrata) y a las observancias afines.

Verse 7

उत्तरे तस्य भागेतु नर्मदातीर्थवर्णनम् । शिवस्य संहितोक्ता वै विस्तरेण मुनीश्वर ॥ ७ ॥

Y en su parte final hay una descripción de los tīrthas, los vados sagrados del Narmadā—en verdad, tal como se exponen en la Saṃhitā de Śiva—explicados con gran detalle, oh señor entre los sabios.

Verse 8

यो देवः सर्वदेवानां दुर्विज्ञेयः सनातनः । स तु सर्वात्मना यस्यास्तीरे तिष्ठति संततम् ॥ ८ ॥

Aquel Deidad eterna—difícil de comprender incluso para todos los dioses—mora allí sin cesar, en la ribera de ese lugar sagrado, en Su Ser que todo lo penetra.

Verse 9

इदं ब्रह्मा हारीरिदं साक्षाच्चेदं परो हरः । इदं ब्रह्म निराकारं कैवल्यं नर्मदाजलम् ॥ ९ ॥

Esto es Brahmā; esto, en verdad, es Hari (Viṣṇu). Esto es, de manera directa, el supremo Hara (Śiva). Esto es el Brahman sin forma; esto es la liberación misma: el agua sagrada del Narmadā.

Verse 10

ध्रुवं लोकहितार्थाय शिवेन स्वशरीरतः । शक्तिः कापि सरिदृपा रेवेयमवतारिता ॥ १० ॥

Ciertamente, para el bien del mundo, Śiva hizo descender desde su propio cuerpo una Potencia divina, tomando forma de río: esa es la Revā.

Verse 11

ये वसंत्युत्तरे कूले रुद्रस्यानुचरा हि ते । वसंति याम्यतीरे ये लोकं ते यांति वैष्णवम् ॥ ११ ॥

Quienes habitan en la orilla norte son, en verdad, servidores de Rudra. Pero quienes habitan en la orilla sur alcanzan el mundo vaiṣṇava, la morada de Viṣṇu.

Verse 12

ॐकारेश्वरमारभ्ययावत्पश्चिमसागरः । संगमाः पंच च त्रिंशन्नदीनां पापनाशनी ॥ १२ ॥

Desde Oṃkāreśvara hasta el Océano Occidental, hay treinta y cinco confluencias de ríos; cada una es destructora del pecado.

Verse 13

दशैकमुत्तरे तीरे त्रयोविंशतिर्दक्षिणे । पंचत्रिंशत्तमः प्रोक्तो रेवासागरसगमः ॥ १३ ॥

En la orilla norte hay once tīrthas, y en la orilla sur hay veintitrés; el trigésimo quinto se declara como la confluencia donde la Revā se une al océano.

Verse 14

संगमैः सहितान्येव रेवातीरद्वयेऽपि च । चतुःशतानि तीर्थानि प्रसिद्धानि च संति हि ॥ १४ ॥

Incluyendo las sagradas confluencias, en ambas riberas de la Revā hay, en verdad, cuatrocientos lugares de peregrinación célebres.

Verse 15

षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यो मुनीश्वर । संति चान्यानि रेवायास्तीरयुग्मे पदे पदे ॥ १५ ॥

Oh señor entre los sabios, hay sesenta mil tīrthas y sesenta crores de munis; y además, a lo largo de la Narmadā (Revā), en ambas riberas, a cada paso existen otros lugares santos.

Verse 16

संहितेयं महापुण्या शिवस्य परमात्मनः । नर्मदाचरितं यत्र वायुना परिकीर्तितम् ॥ १६ ॥

Esta Saṃhitā es supremamente meritoria, perteneciente a Śiva, el Ser Supremo; en ella, Vāyu proclama ampliamente el sagrado relato de la Narmadā.

Verse 17

लिखित्वेदं पुराणं तु गुडधेनुसमन्वितम् । श्रावण्यां यो ददेद्भक्त्या ब्राह्मणाय कुटुंबिने ॥ १७ ॥

Quien haga copiar este Purāṇa y, en la Śrāvaṇī (la luna llena de Śrāvaṇa), lo done con bhakti a un brāhmaṇa cabeza de familia, junto con el don de la ‘guda-dhenu’ (la “vaca de jaggery”), obtiene un mérito grandemente alabado.

Verse 18

रुद्रलोके वसेत्सोऽपि यावदिंद्राश्चतुर्द्दश । यः श्रावयेद्वा श्रृणुयाद्वायवीयमिदं नरः ॥ १८ ॥

Aquel que hace recitar esta sección Vāyavīya, o que la escucha, mora en el mundo de Rudra durante el tiempo de catorce Indras (es decir, a través de catorce manvantaras).

Verse 19

नियमेन हविष्याशी स रुद्रो नात्र संशयः । यश्चानुक्रमणीमेतां श्रृणोति श्रावयेत्तथा ॥ १९ ॥

Quien, con observancia disciplinada, se sustenta con el alimento haviṣya, llega a ser como Rudra—de ello no hay duda. Y quien escucha esta Anukramaṇikā, o hace que se recite para otros, obtiene también ese mismo mérito.

Verse 20

सोऽपि सर्वपुराणस्य फलं श्रवणजं लभेत् ॥ २० ॥

Él también obtendría el fruto de todo el Purāṇa: el mérito espiritual que nace de escucharlo.

Verse 21

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे वायुपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नाम पञ्चनवतितमोऽध्यायः ॥ ९५ ॥

Así concluye el capítulo nonagésimo quinto, titulado «Exposición del Anukramaṇī (esquema) del Vāyu Purāṇa», en la Primera Parte del venerable Bṛhannāradīya Purāṇa, dentro del Gran Relato (Bṛhad-upākhyāna), en el Cuarto Pada.