The Description of the Anukramaṇikā (Chapter-wise Summary) of the Varāha Purāṇa

Verse 1

ब्रह्मोवाच । श्रृणु वत्स प्रवक्ष्यामि वाराहं वै पुराणकम् । भागद्वययुतं शश्वद्विष्णुमाहात्म्यसूचकम् ॥ १ ॥

Brahmā dijo: Escucha, hijo querido; te expondré el Varāha Purāṇa, compuesto de dos partes y que siempre señala la grandeza de Viṣṇu.

Verse 2

मानवस्य तु कल्पस्य प्रसंगं मत्कृतं पुरा । निबबंध पुराणेऽस्मिंश्चतुर्विंशसहस्रके ॥ २ ॥

Hace mucho tiempo, el relato del Mānavā‑kalpa (el kalpa de Manu), compuesto por mí, fue incorporado a este Purāṇa de veinticuatro mil versos.

Verse 3

व्यासो हि विदुषां श्रेष्ठः साक्षान्नारायणो भुवि । तत्रादौ शुभसंवादः स्मृतोभूमिवराहयोः ॥ ३ ॥

En verdad, Vyāsa es el más excelso entre los sabios: Nārāyaṇa mismo manifestado en la tierra. Allí, desde el comienzo, se recuerda el diálogo auspicioso entre Bhūmī (la Tierra) y Varāha.

Verse 4

अथादिकृतवृत्तांते रंभस्य चरितं ततः । दुर्जयस्य च तत्पश्चाच्छ्राद्धकल्प उदीरितः ॥ ४ ॥

Luego, al concluir el relato de Ādikṛt, se expone la historia de Rambhā; después se narra la de Durjaya, y a continuación se enseña el procedimiento ritual del Śrāddha.

Verse 5

महातपस आख्यानं गौर्युत्पत्तिस्ततः परा । विनायकस्य नागानां सेनान्यादित्ययोरपि ॥ ५ ॥

Luego viene el relato del gran asceta Mahātapas, seguido de la excelsa narración de la manifestación de Gaurī; y también (los relatos) de Vināyaka, de los Nāgas, y de los comandantes y los Ādityas.

Verse 6

गणानां च तथा देव्या धनदस्य वृषस्य च । आख्यानं सत्यतपसो व्रताख्यानसमन्वितम् ॥ ६ ॥

También se incluye el relato acerca de los Gaṇas, de la Diosa, de Dhanada (Kubera) y de Vṛṣa; junto con la historia de Satyatapasa, completa con los relatos de votos sagrados (vratas) relacionados.

Verse 7

अगस्त्यगीता तत्पश्चाद्रुद्रगीता प्रकीर्तिता । महिषासुरविध्वंसमाहात्म्यं च त्रिशक्तिजम् ॥ ७ ॥

Después se describe el Agastya-gītā, y luego se proclama el Rudra-gītā; y también la sagrada grandeza de la destrucción del demonio Mahiṣāsura, nacida de la triple Potencia divina (Triśakti).

Verse 8

पर्वाध्यायस्ततः श्वेतोपाख्यानं गोप्रदानिकम् । इत्यादि कृतवृत्तांतं प्रथमे दर्शितं मया ॥ ८ ॥

Luego viene el capítulo sobre las ocasiones sagradas (parvan); después, la narración de Śveta, junto con el rito de donar vacas. Tales y otros relatos ya cumplidos he mostrado en la Primera sección.

Verse 9

भगवद्धर्मके पश्चाद्वततीर्थकथानकम् । द्वात्रिंशदपराधानां प्रायश्चित्तं शरीरगम् ॥ ९ ॥

Después de la sección sobre el Dharma del Bhagavān, viene el relato acerca de los votos (vrata) y los lugares de peregrinación sagrados (tīrtha), así como las expiaciones corporales (prāyaścitta) por las treinta y dos ofensas.

Verse 10

तीर्थानां चापि सर्वेषां माहात्म्यं पृथगीरितम् । मथुराया विशेषेण श्राद्धादीनां विधिस्ततः ॥ १० ॥

La grandeza de todos los tīrtha ha sido también expuesta por separado; y después, con especial énfasis en Mathurā, se establecen los procedimientos correctos para los ritos que comienzan con el śrāddha y otros.

Verse 11

वर्णनं यमलोकस्य ऋषिपुत्रप्रसंगतः । विपाकः कर्मणां चैव विष्णुव्रतनिरूपणम् ॥ ११ ॥

Contiene una descripción del reino de Yama (Yamaloka) en relación con el episodio del hijo de un sabio, un relato de la maduración de las acciones (karma), y una exposición de los votos consagrados a Viṣṇu.

Verse 12

गोकर्णस्य च माहात्म्यं कीर्तितं पापनाशनम् । इत्येवं पूर्वभागोऽयं पुराणस्य निरूपितः ॥ १२ ॥

Así ha sido proclamada la grandeza de Gokarṇa, destructora del pecado; de este modo, queda expuesta la Pūrva-bhāga, la sección anterior de este Purāṇa.

Verse 13

उत्तरे प्रविभागे तु पुलस्त्यकुरुराजयोः । संवादे सर्वतीर्थानां माहात्म्यं विस्तरात्पृथक् ॥ १३ ॥

En la sección posterior (Uttara), en el diálogo entre el sabio Pulastya y el rey Kuru, se expone la grandeza de todos los tīrthas—cada lugar sagrado por separado y con detalle pleno.

Verse 14

अशेषधर्माश्चाख्याताः पौष्करं पुण्यपर्व च । इत्येवं तव वाराहं प्रोक्तं पापविनाशनम् ॥ १४ ॥

Así, se han expuesto sin omisión todos los dharmas, junto con el tīrtha sagrado de Puṣkara y los días santos de observancia. De este modo te ha sido explicado el Varāha Purāṇa, destructor de los pecados.

Verse 15

पठतां श्रृण्वतां चैव भगवद्भक्तिवर्धनम् । कांचनं गरुड कृत्वा तिलधेनुसमन्वितम् ॥ १५ ॥

Para quienes lo recitan y para quienes lo escuchan, acrecienta la bhakti al Señor; (debe) forjarse un Garuḍa de oro y, junto con él, ofrecer una tila-dhenu (vaca de sésamo) como ofrenda.

Verse 16

लिखित्वैतच्च यो दद्याच्चैत्र्यां विप्राय भक्तितः । स लभेद्वैष्णवं धाम देवर्षिगणवंदितः ॥ १६ ॥

Quien escriba este texto y, en el mes de Caitra, lo entregue con devoción a un brāhmaṇa, alcanzará la morada vaiṣṇava, el dhāma de Viṣṇu, venerado por las huestes de los devarṣis.

Verse 17

यो वानुक्रमणीमेंतां श्रृणोत्यपि पठत्यपि । सोऽपि भक्तिं लभेद्विष्णौ संसारोच्छेदकारिणीम् ॥ १७ ॥

Quien escuche esta Anukramaṇī (índice-resumen), o incluso la recite, obtiene también devoción a Viṣṇu—una devoción que corta el saṁsāra, la existencia mundana.

Verse 18

इति श्रीबृहन्नारदीय पुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे वाराहपुराणानुक्रमणीवर्णनं नाम त्र्युत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १०३ ॥

Así concluye el capítulo ciento tres de la Primera Parte del Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa, en la Gran Narración, en la Cuarta Sección, titulado: «Descripción de la Anukramaṇikā (resumen por capítulos) del Vārāha Purāṇa».