Shloka 46
दुद्रुवुर्भीष्ममेवाजौ रक्षिता दृढ्धन्वना । इनके साथ सात्यकि, चेकितान, ट्रुपदकुमार धृष्टद्युम्न, विराट, ट्रुपद, माद्रीकुमार पाण्डुपुत्र नकुल-सहदेवने भी युद्धमें भीष्मपर ही आक्रमण किया। ये सब-के-सब सुदृढ़ धनुष धारण करनेवाले अर्जुनसे सुरक्षित थे ।। अभिमन्युश्न समरे द्रौपद्या: पठच चात्मजा:
sañjaya uvāca |
dudruvur bhīṣmam evājau rakṣitā dṛḍha-dhanvanā |
sātyakiś cekitānaś ca dhṛṣṭadyumno virāṭ drupado madrī-kumārāḥ pāṇḍu-putrau nakula-sahadevau ca |
abhimanyuś ca samare draupadyāḥ pañca cātmajāḥ ||
Dijo Sañjaya: En lo más recio de la batalla, todos ellos se precipitaron contra Bhīṣma. Protegidos por Arjuna, el poderoso arquero, los guerreros—Sātyaki, Cekitāna, Dhṛṣṭadyumna hijo de Drupada, Virāṭa, Drupada, los hijos de Mādrī (Nakula y Sahadeva), Abhimanyu y los cinco hijos de Draupadī—lanzaron juntos su asalto contra Bhīṣma. La escena muestra un esfuerzo colectivo y deliberado por contener la fuerza abrumadora del anciano, sin salir del código del guerrero: enfrentar directamente al comandante supremo, bajo el amparo rector de Arjuna.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined collective action under rightful leadership: many warriors coordinate to face an overwhelmingly powerful opponent (Bhīṣma) while remaining protected by a principal defender (Arjuna). Ethically, it reflects kṣatriya-dharma—meeting the foremost threat directly, with strategic unity rather than reckless individualism.
Sañjaya reports that multiple Pāṇḍava-aligned heroes—Sātyaki, Cekitāna, Dhṛṣṭadyumna, Virāṭa, Drupada, Nakula, Sahadeva, Abhimanyu, and Draupadī’s five sons—charge together at Bhīṣma on the battlefield, doing so under Arjuna’s protection.