Adhyaya 48

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साह्स्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे सप्तचत्वारिंशोध्यायः सूत उवाच शाकद्वीपस्य विस्ताराद् द्विगुणेन व्यवस्थितः / क्षीरार्णवं समाश्रित्य द्वीपः पुष्करसंवृतः

Así, en el Śrī Kūrma Purāṇa, en la Saṃhitā de seis mil versos, en el Pūrva-bhāga—dijo Sūta: Pushkara-dvīpa está dispuesto con una extensión doble a la de Śāka-dvīpa; apoyado en el Océano de Leche, el continente-isla queda circundado por la región Pushkara, semejante al loto.

Verse 2

एक एवात्र विप्रेन्द्राः पर्वतो मानसोत्तरः / योजनानां सहस्त्राणि सार्धं पञ्चाशदुच्छ्रितः / तावदेव च विस्तीर्णः सर्वतः परिमण्डलः

Oh, excelentísimos brahmanes, aquí hay un solo monte llamado Manasottara. Se eleva mil cincuenta yojanas y tiene la misma anchura; por todas partes forma un anillo perfectamente circular.

Verse 3

स एव द्वीपः पश्चार्धे मानसोत्तरसंज्ञितः / एक एव महासानुः संनिवेशाद् द्विधा कृतः

Ese mismo continente, en su mitad occidental, recibe el nombre de Mānasottara. Aunque es una sola gran cresta, por su disposición se describe como dividida en dos.

Verse 4

तस्मिन् द्वीपे स्मृतौ द्वौ तु पुण्यौ जनपदौ शुभौ / अपरौ मानसस्याथ पर्वतस्यानुमण्डलौ / महावीतं स्मृतं वर्षं धातकीखण्डमेव च

En ese dvīpa se recuerdan dos regiones auspiciosas y meritorias: una llamada Mānasya y otra, el distrito que circunda la montaña. Allí, el varṣa es conocido como Mahāvīta y también como Dhātakīkhaṇḍa.

Verse 5

स्वादूदकेनोदधिना पुष्करः परिवारितः / तस्मिन् द्वीपे महावृक्षो न्यग्रोधो ऽमरपूजितः

Puṣkara yace circundada por el océano de aguas dulces. En esa isla se alza un gran árbol nyagrodha (banyán), venerado y adorado incluso por los inmortales, los devas.

Verse 6

तस्मिन् निवसति ब्रह्मा विश्वात्मा विश्वभावनः / तत्रैव मुनिशार्दूलाः शिवनारायणालयः

En ese mismo lugar mora Brahmā, Alma del universo y sustentador que hace surgir los mundos. Allí también, oh sabios cual tigres, se halla la morada de Śiva y de Nārāyaṇa.

Verse 7

वसत्यत्र महादेवो हरोर्ऽद्धहरिरव्ययः / संपूज्यमानो ब्रह्माद्यैः कुमाराद्यैश्च योगिभिः / गन्धर्वैः किन्नरैर्यक्षैरीश्वरः कृष्णपिङ्गलः

Aquí mora Mahādeva, el Señor imperecedero, mitad Hara y mitad Hari, venerado por Brahmā y los demás dioses, por Sanatkumāra y los sabios yoguis, y también por Gandharvas, Kinnaras y Yakṣas: Īśvara de tonalidad oscura y leonada.

Verse 8

स्वस्थास्तत्र प्रजाः सर्वा ब्रह्मणा सदृशत्विषः / निरामया विशोकाश्च रागद्वेषविवर्जिताः

Allí, todos los seres viven firmes en salud y plenitud, radiantes como Brahmā; libres de enfermedad y de pena, y despojados de apego y aversión.

Verse 9

सत्यानृते न तत्रास्तां नोत्तमाधममध्यमाः / न वर्णाश्रमधर्माश्च न नद्यो न च पर्वताः

Allí no prevalecen ni la verdad ni la falsedad; tampoco existen distinciones de superior, inferior o medio. Allí no hay deberes de varṇa ni de āśrama; no hay ríos ni montañas.

Verse 10

परेण पुष्करस्याथ स्थितो महान् / स्वादूदकसमुद्रस्तु समन्ताद् द्विजसत्तमाः

Al occidente de Puṣkara se halla el gran Océano de Aguas Dulces, que circunda aquella región por todos los lados, oh el mejor de los dos veces nacidos.

Verse 11

परेण तस्य महती दृश्यते लोकसंस्थितिः / काञ्चनी द्विगुणा भूमिः सर्वा चैव शिलोपमा

Más allá de eso se contempla una vasta disposición de mundos. Allí hay una tierra dorada, de extensión doble, y por doquier es como roca maciza.

Verse 12

तस्याः परेण शैलस्तु मर्यादात्मात्ममण्डलः / प्रकाशश्चाप्रकाशश्च लोकालोकः स उच्यते

Más allá de esa región se alza una montaña cuya propia naturaleza es un límite que circunda la esfera del Sí mismo (Ātman). Es a la vez luminosa y no luminosa; por ello se la llama Lokāloka, divisora del mundo y del no-mundo, de la luz y la oscuridad.

Verse 13

योजनानां सहस्त्राणि दश तस्योच्छ्रयः स्मृतः / तावानेव च विस्तारो लोकालोको महागिरिः

Se recuerda que la gran montaña Lokāloka se eleva a una altura de diez mil yojanas; y su anchura es exactamente de la misma medida.

Verse 14

समावृत्य तु तं शैलं सर्वतो वै तमः स्थितम् / तमश्चाण्डकटाहेन समन्तात् परिवेष्टितम्

Pero cuando aquella montaña quedó cubierta, la oscuridad se asentó por todas partes; y esa oscuridad, como un inmenso caldero, la rodeó completamente en derredor.

Verse 15

एतै सप्त महालोकाः पातालाः सप्तकीर्तिताः / ब्रह्माण्डस्यैष विस्तारः संक्षेपेण मयोदितः

Así, han sido descritos los siete grandes mundos y los siete reinos inferiores (Pātāla). Esto, en breve, es la extensión y la disposición del Brahmāṇḍa, el Huevo Cósmico, tal como lo he declarado.

Verse 16

अण्डानामीदृशानां तु कोट्यो ज्ञेयाः सहस्त्रशः / सर्वगत्वात् प्रधानस्य कारणस्याव्ययात्मनः

Sabe que existen millones—sí, miles sobre miles—de Brahmāṇḍas semejantes; pues la causa primordial, Pradhāna, de naturaleza imperecedera, lo penetra todo por ser omnipresente.

Verse 17

अण्डेष्वेतेषु सर्वेषु भुवनानि चतुर्दश / तत्र तत्र चतुर्वक्त्रा रुद्रा नारायणादयः

En todos esos Brahmāṇḍas se hallan los catorce mundos (bhuvana). Y en cada uno de ellos están Brahmā de cuatro rostros, Rudra, Nārāyaṇa y las demás potencias divinas.

Verse 18

दशोत्तरमथैकैकमण्डावरणसप्तकम् / समन्तात् संस्थितं विप्रा यत्र यान्ति मनीषिणः

Y luego, oh brāhmanes, existen diecisiete conjuntos de siete envolturas concéntricas (mandala-āvaraṇa), dispuestas por todas partes alrededor; hacia ellas avanzan los sabios en contemplación y peregrinación sagrada.

Verse 19

अनन्तमेकमव्यक्तनादिनिधनं महत् / अतीत्य वर्तते सर्वं जगत् प्रकृतिरक्षरम्

Esa Prakṛti imperecedera es infinita, una, inmanifestada, grandiosa, sin comienzo ni fin. Trasciende y, sin embargo, lo impregna todo; el universo entero permanece más allá de ella y también por medio de ella.

Verse 20

अनन्तत्वमनन्तस्य यतः संख्या न विद्यते / तदव्यक्तमिति ज्ञेयं तद् ब्रह्म परमं पदम्

Porque el Infinito es de naturaleza interminable—no hay número ni medida para Él—sabe que Eso es lo No Manifestado (Avyakta). Eso es Brahman, la Morada Suprema.

Verse 21

अनन्त एष सर्वत्र सर्वस्थानेषु पठ्यते / तस्य पूर्वं मयाप्युक्तं यत्तन्माहात्म्यमव्ययम्

Esta enseñanza/himno de Ananta se recita por doquier, en todos los lugares. Su grandeza imperecedera (māhātmya) también fue declarada por mí anteriormente.

Verse 22

गतः स एष सर्वत्र सर्वस्थानेषु वर्तते / भूमौ रसातले चैव आकाशे पवने ऽनले / अर्णवेषु च सर्वेषु दिवि चैव न सशयः

Habiéndose difundido como el principio que todo lo penetra, Él mora en verdad en todas partes—en la tierra y en Rasātala (el mundo inferior), en el espacio, en el viento y en el fuego, en todos los océanos y también en el cielo—de ello no hay duda.

Verse 23

तथा तमसि सत्त्वे च एष एव महाद्युतिः / अनेकधा विभक्ताङ्गः क्रीडते पुरुषोत्तमः

Asimismo, en el tamas y en el sattva, este mismo Uno—de gran resplandor—se manifiesta. Dividiendo sus miembros de muchas maneras, el Puruṣottama juega (līlā), haciendo aparecer el cosmos como su juego divino.

Verse 24

महेश्वरः परो ऽव्यक्तादण्डमव्यक्तसंभवम् / अण्डाद् ब्रह्मा समुत्पन्नस्तेन सृष्टमिदं जगत्

Mahēśvara, el Señor Supremo, más allá de lo No Manifestado, hizo surgir el Huevo Cósmico, nacido del Avyakta. De ese Huevo nació Brahmā; y por él fue creado este universo entero.