Adhyaya 45

Verse 1

इती श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चतुश्चत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच केतुमाले नराः कालाः सर्वे पनसभोजनाः / स्त्रियश्चोत्पलपत्राभा जीवन्ति च वर्षायुतम्

Así, en el Śrī Kūrma Purāṇa, en la Saṃhitā de seis mil ślokas, en la sección anterior, concluye el capítulo cuadragésimo cuarto. Sūta dijo: «En Ketumāla, los hombres son de tez oscura y todos se alimentan de yaca. Las mujeres, bellas como pétalos de loto, viven también diez mil años».

Verse 2

भद्राश्वे पुरुषाः शुक्लाः स्त्रियश्चन्द्रांशुसन्निभाः / दश वर्षसहस्त्राणि जीवन्ते आम्रभोजनाः

En Bhadrāśva-varṣa, los hombres son de tez clara y las mujeres se asemejan al resplandor de los rayos de luna. Viven diez mil años, sustentándose con mangos como alimento.

Verse 3

रम्यके पुरुषा नार्यो रमन्ते रजतप्रभाः / दशवर्षसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति चैव सत्त्वस्था न्यग्रोधफलभोजनाः

En Ramyaka, hombres y mujeres se regocijan, radiantes con un fulgor plateado. Viven ciento cinco mil años, establecidos en sattva (pureza y armonía), y se sustentan con los frutos del nyagrodha, el baniano.

Verse 4

हिरण्मये हिरण्याभाः सर्वे च लकुचाशनाः / एकादशसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति पुरुषा नार्यो देवलोकस्थिता इव

En aquella tierra de oro, todos los seres resplandecen con fulgor dorado y se sustentan del fruto lakuca. Hombres y mujeres viven once mil ciento quince años, como si moraran en el mundo de los dioses.

Verse 5

त्रयोदशसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति कुरुवर्षे तु श्यामाङ्गाः क्षीरभोजनाः

En la región llamada Kuru-varṣa, la gente vive trece mil ciento quince años; son de miembros oscuros y se alimentan de leche.

Verse 6

सर्वे मिथुनजाताश्च नित्यं सुखनिषेविनः / चन्द्रद्वीपे महादेवं यजन्ति सततं शिवम्

En Candra-dvīpa, todos los seres nacen en parejas y gozan siempre del bienestar; allí adoran perpetuamente a Mahādeva—Śiva—sin cesar.

Verse 7

तथा किंपुरुषे विप्रा मानवा हेमसन्निभाः / दशवर्षहस्त्राणि जीवन्ति प्लक्षभोजनाः

Asimismo, oh brahmanes, en la tierra de Kimpuruṣa los humanos son de aspecto dorado; viven diez mil años, sustentándose con el alimento del árbol plakṣa (higuera).

Verse 8

यजन्ति सततं देवं चतुर्मूर्ति चतुर्मुखम् / ध्याने मनः समाधाय सादरं भक्तिसंयुताः

Con devoción, adoran sin cesar al Señor—de cuatro formas y cuatro rostros—afianzando la mente en samādhi durante la meditación, con reverencia y bhakti de todo corazón.

Verse 9

तथा च हरिवर्षे तु महारजतसन्निभाः / दशवर्षसहस्त्राणि जीवन्तीक्षुरसाशिनः

Asimismo, en Harivarṣa resplandecen como gran plata; sustentados por el jugo de caña de azúcar, viven diez mil años.

Verse 10

तत्र नारायणं देवं विश्वयोनिं सनातनम् / उपासते सदा विष्णुं मानवा विष्णुभाविताः

Allí, los hombres de mente consagrada a Vishnu veneran siempre a Nārāyaṇa—Vishnu, el Dios eterno, matriz y fuente del universo.

Verse 11

तत्र चन्द्रप्रभं शुभ्रं शुद्धस्फटिकनिर्मितम् / विमानं वासुदेवस्य पारिजातवनाश्रितम्

Allí contempló el vimāna radiante y auspicioso—claro como la luna, hecho de cristal puro—perteneciente a Vāsudeva y asentado en la arboleda de Pārijāta.

Verse 12

चतुर्धारमनोपम्यं चतुस्तोरणसंयुतम् / प्राकारैर्दशभिर्युक्तं दुराधर्षं सुदुर्गमम्

Era como una ciudadela maravillosa de cuatro puertas, provista de cuatro grandes pórticos; ceñida por diez murallas, era inexpugnable y sumamente difícil de penetrar.

Verse 13

स्फाटिकैर्मण्डपैर्युक्तं देवराजगृहोपमम् / स्वर्णस्तम्भसहस्त्रैश्च सर्वतः समलङ्कृतम्

Estaba provisto de pabellones de cristal, semejante al palacio del rey de los dioses; y por doquier se hallaba ricamente adornado con miles de columnas de oro.

Verse 14

हेमसोपानसंयुक्तं नानारत्नोपशोभितम् / दिव्यसिंहासनोपेतं सर्वशोभासमन्वितम्

Adornado con gradas de oro y embellecido por joyas de muchas clases, estaba provisto de un trono de león celestial, colmado de todo esplendor.

Verse 15

सरोभिः स्वादुपानीयैर्नदीभिश्चोपशोभितम् / नारायणपरैः शुद्धैर्वेदाध्ययनतत्परैः

Engalanado con lagos de agua dulce y saludable, y también con ríos, está habitado por seres puros, devotos de Nārāyaṇa, entregados al estudio y recitación de los Vedas.

Verse 16

योगिभिश्च समाकीर्णं ध्यायद्भिः पुरुषं हरिम् / स्तुवद्भिः सततं मन्त्रैर्नमस्यद्भिश्च माधवम्

Estaba colmado de yoguis: unos meditaban en Hari, el Purusha supremo; otros lo alababan sin cesar con mantras; y otros se postraban con reverencia ante Mādhava.

Verse 17

तत्र देवादिदेवस्य विष्णोरमिततेजसः / राजानः सर्वकालं तु महिमानं प्रकुर्वते

Allí, los reyes en todo tiempo celebran y ensalzan la gloria de Vishnu—Dios de los dioses—cuyo esplendor es inconmensurable.

Verse 18

गायन्ति चैव नृत्यन्ति विलासिन्यो मनोरमाः / स्त्रियो यौवनशालिन्यः सदा मण्डनतत्पराः

Mujeres encantadoras, amantes del deleite, cantan y danzan; en la flor de la juventud, están siempre atentas al adorno.

Verse 19

इलावृते पद्मवर्णा जम्बूफलरसाशिनः / त्रयोदश सहस्त्राणि वर्षाणां वै स्थिरायुषः

En Ilāvṛta, los moradores son de tono de loto y se sustentan con el jugo del fruto jambu; su vida es firme y se extiende por trece mil años.

Verse 20

भारते तु स्त्रियः पुंसो नानावर्णाः प्रकीर्तिताः / नानादेवार्चने युक्ता नानाकर्माणि कुर्वते / परमायुः स्मृतं तेषां शतं वर्षाणि सुव्रताः

Pero en Bhārata, mujeres y hombres son descritos como de muchas varṇas. Dedicados al culto de diversas deidades, realizan múltiples deberes y oficios. Su máxima longevidad se recuerda como de cien años, oh tú de nobles votos.

Verse 21

नानाहाराश्च जीवन्ति पुण्यपापनिमित्ततः / नवयोजनसाहस्त्रं वर्षमेतत् प्रकीर्तितम् / कर्मभूमिरियं विप्रा नराणामधिकारिणाम्

Los seres viven de diversos alimentos según las causas nacidas del mérito y del demérito. Se declara que esta extensión es de nueve mil yojanas, y que “un año” es su medida. Oh brāhmaṇas, esta tierra es la karmabhūmi, el campo de la acción para los humanos con derecho a practicar el dharma.

Verse 22

महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षपर्वतः / विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तात्र कुलपर्वताः

Mahendra, Malaya, Sahya, Śuktimān y el monte Ṛkṣa; y también Vindhya y Pāriyātra: éstos son los siete principales sistemas montañosos de aquí.

Verse 23

इन्द्रद्युम्नः कशेरुमांस्ताम्रवर्णो गभस्तिमान् / नागद्वीपस्तथा सौम्यो गन्धर्वस्त्वथ वारुणः

Indradyumna, Kaśerumān, Tāmravarṇa y Gabhastimān; asimismo Nāgadvīpa y Saumya; y luego Gandharva y Vāruṇa: éstas son las regiones/islas mencionadas en el relato puránico.

Verse 24

अयं तु नवमस्तेषां द्वीपः सागरसंवृतः / योजनानां सहस्त्रं तु द्वीपो ऽयं दक्षिणोत्तरः

Este es, en verdad, el noveno de aquellos dvīpas, ceñido por el océano. Esta isla se extiende por mil yojanas, tendida de sur a norte.

Verse 25

पूर्वे किरातास्तस्यान्ते पशिचमे यवनास्तथा / ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्य मध्ये शूद्रास्तथैव च

Al oriente están los Kirātas; en el extremo occidente, asimismo, los Yavanas. En medio se hallan los Brāhmaṇas, los Kṣatriyas y los Vaiśyas, y del mismo modo también los Śūdras.

Verse 26

इज्यायुद्धवणिज्याभिर्वर्तयन्त्यत्र मानवाः / स्त्रवन्ते पावना नद्यः पर्वतेभ्यो विनिः सृताः

Aquí los hombres sostienen su vida mediante el culto sacrificial, la guerra y el comercio; y de las montañas brotan ríos purificadores, que descienden al surgir de sus manantiales.

Verse 27

शतद्रुश्चन्द्रभागा च सरयूर्यमुना तथा / इरावती वितस्ता च विपाशा देविका कुहूः

Śatadru, Candrabhāgā, Sarayū y también Yamunā; Irāvatī, Vitastā, Vipāśā, Devikā y Kuhū: estos son ríos célebres.

Verse 28

गोमती धूतपापा च बाहुदा च दृषद्वती / कौशिकी लोहिता चैव हिमवत्पादनिः सृताः

Los ríos Gomati, Dhūtapāpā, Bāhudā y Dṛṣadvatī —junto con Kauśikī y Lohitā— se dice que brotan de los pies de Himavat, fluyendo desde esa fuente sagrada.

Verse 29

वेदस्मृतिर्वेदवती व्रतघ्नी त्रिदिवा तथा / पर्णाशा वन्दना चैव सदानीरा मनोरमा

Vedasṃṛti, Vedavatī, Vrataghnī y también Tridivā; asimismo Parṇāśā, Vandanā, Sadānīrā y Manoramā: éstos son ríos sagrados que han de recordarse y venerarse con devoción.

Verse 30

चर्मण्वती तथा दूर्या विदिशा वेत्रवत्यपि / शिग्रुः स्वशिल्पापि तथा पारियात्राश्रयाः स्मृताः

Asimismo se recuerdan Carmaṇvatī, Dūryā, Vidiśā y Vetravatī; y también Śigru y Svaśilpā—todas ellas son tenidas por la tradición como pertenecientes a la región montañosa de Pāriyātra.

Verse 31

नर्मदा सुरसा शोण दशार्णा च महानदी / मन्दाकिनी चित्रकूटा तामसी च पिशाचिका

Narmadā, Surasā, Śoṇa, Daśārṇā y el gran río Mahānadī; Mandākinī, el río de Citrakūṭa, Tāmasī y Piśācikā—éstos también son ríos sagrados que deben recordarse.

Verse 32

चित्रोत्पला विपाशा च मञ्जुला वालुवाहिनी / ऋक्षवत्पादजा नद्यः सर्वपापहरा नृणाम्

Citrotpalā, Vipāśā, Mañjulā y Vāluvāhinī—estos ríos, nacidos de los pies del sagrado monte Ṛkṣavat, destruyen todos los pecados de los seres humanos.

Verse 33

तापी पयोष्णी निर्विन्ध्या शीघ्रोदा च महानदी / वेण्या वैतरणी चैव बलाका च कुमुद्वती

Los ríos Tāpi, Payoṣṇī, Nirvindhyā y Śīghrodā; el gran río Mahānadī; y también Veṇyā, Vaitaraṇī, Balākā y Kumudvatī—todos ellos son proclamados aguas sagradas.

Verse 34

तोया चैव महागैरी दुर्गा चान्तः शिला तथा / विन्ध्यपादप्रसूतास्ता नद्यः पुण्यजलाः शुभाः

Asimismo, los ríos Toyā, Mahāgairī, Durgā y Antaḥśilā—nacidos de los pies del monte Vindhya—son corrientes auspiciosas cuyas aguas son sagradas y purificadoras.

Verse 35

सोदावरी भीमरथी कृष्णा वर्णा च मत्सरी / तुङ्गभ्द्रा सुप्रयोगा कावेरी च द्विजोत्तमाः / दक्षिणापथगा नद्यः सह्यपादविनिः सृताः

Oh el mejor de los nacidos dos veces: los ríos Godāvarī, Bhīmarathī, Kṛṣṇā, Varṇā, Matsarī, Tuṅgabhadrā, Suprayogā y Kāverī fluyen por el Dakṣiṇāpatha, brotando de las estribaciones del monte Sahya.

Verse 36

ऋतुमाला ताम्रपर्णो पुष्पवत्युत्पलावती / मलयान्निः सृता नद्यः सर्वाः शीतजलाः स्मृताः

Ṛtumālā, Tāmraparṇī, Puṣpavatī y Utpalāvatī—ríos que brotan de las montañas Malaya—son recordados todos como corrientes de aguas frescas.

Verse 37

ऋषिकुल्या त्रिसामा च मन्दगा मन्दगामिनी / रूपा पालासिनी चैव ऋषिका वंशकारिणी / शुक्तिमत्पादसंजाताः सर्वपापहरा नृणाम्

Ṛṣikulyā, Trisāmā, Mandagā, Mandagāminī, Rūpā, Pālāsinī, Ṛṣikā y Vaṃśakāriṇī—nacidas de los pies de Śuktimat—borran todos los pecados de los seres humanos.

Verse 38

आसां नद्युपनद्यश्च शतशो द्विजपुङ्गवाः / सर्वपापहराः पुण्याः स्नानदानादिकर्मसु

Oh los más excelsos entre los nacidos dos veces: los ríos y sus afluentes entre éstos se cuentan por cientos; son santos y quitan todo pecado, especialmente en actos como el baño ritual, la dádiva caritativa y ritos afines.

Verse 39

तास्विमे कुरुपाञ्चाला मध्यदेशादयो जनाः / पूर्वदेशादिकाश्चैव कामरूपनिवासिनः

En esas regiones habitan estos pueblos: los Kurus y los Pañcālas, y los moradores del Madhyadeśa y de otras tierras; asimismo los de los países orientales, incluidos los residentes de Kāmarūpa.

Verse 40

पुण्ड्राः कलिङ्गामगधा दाक्षिणात्याश्चकृत्स्नशः / तथापरान्ताः सौराष्ट्राः शूद्राभीरास्तथार्ऽबुदाः

También se cuentan los Puṇḍras, los Kaliṅgas y los Magadhas; y, en su totalidad, los pueblos de las regiones del Sur. Asimismo están los Aparāntas y los Saurāṣṭras, y también los Śūdras, los Ābhīras y los de Arbuda.

Verse 41

मालका मालवाश्चैव पारियात्रनिवासिनः / सौवीराः सैन्धवा हूणा शाल्वाः कल्पनिवासिनः

Están también los Mālakas y los Mālavas—los que habitan la región de Pāriyātra; los Sauvīras, los Saindhavas, los Hūṇas y los Śālvas: éstos son los pueblos que se dice moran en sus respectivos territorios.

Verse 42

मद्रा रामास्तथाम्बष्ठाः पारसीकास्तथैव च / आसां पिबन्ति सलिलं वसन्ति सरितां सदा

Están los Madrās, los Rāmās, los Ambaṣṭhas y también los Pārasīkas (persas): estos pueblos beben las aguas de esos ríos y moran siempre a lo largo de sus cauces.

Verse 43

चत्वारि भारते वर्षे युगानि कवयो ऽब्रुवन् / कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चान्यत्र न क्वचित्

Los sabios han declarado que en Bhārata-varṣa hay cuatro edades: Kṛta, Tretā, Dvāpara y Kali; en ningún otro lugar se halla esto.

Verse 44

यानि किंपुरुषाद्यानि वर्षाण्यष्टौ महर्षयः / न तेषु शोको नायासो नोद्वेगः क्षुद्भयं न च

Oh grandes sabios, en esas ocho regiones (varṣas) que comienzan con Kiṁpuruṣa no hay pena, ni fatiga, ni turbación; tampoco hay hambre ni temor.

Verse 45

स्वस्थाः प्रजा निरातङ्काः सर्वदुः खविवर्जिताः / रमन्ति विविधैर्भावैः सर्वाश्च स्थिरयौवनाः

Las gentes están sanas y en paz, libres de calamidad y de temor, y apartadas de toda clase de sufrimiento. Se deleitan en diversas ocupaciones virtuosas, y todos permanecen en una juventud firme y vigorosa.