Adhyaya 17

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षोडशो ऽध्याय बलेः पुत्रशतं त्वासीन्महाबलपराक्रमम् / तेषां प्रधानो द्युतिमान् बाणो नाम महाबलः

Así se dice en el Śrī Kūrma Purāṇa—en la Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā, en el Pūrva-bhāga—: Bali tuvo cien hijos, dotados de gran fuerza y heroísmo. El principal entre ellos fue el radiante y poderoso llamado Bāṇa.

Verse 2

सो ऽतीव शङ्करे भक्तो राजा राज्यमपालयत् / त्रैलोक्यं वशमानीय बाधयामास वासवम्

Aquel rey, intensamente devoto de Śaṅkara (Śiva), gobernó su reino; y, tras someter a su dominio los tres mundos, comenzó a hostigar a Vāsava (Indra).

Verse 3

ततः शक्रादयो देवा गत्वोचुः कृत्तिवाससम् / त्वदीयो बाधते ह्यस्मान् बाणो नाम महासुरः

Entonces Śakra (Indra) y los demás dioses fueron a Kṛttivāsa (Śiva) y dijeron: «Un gran asura llamado Bāṇa—que es de los tuyos—en verdad nos aflige y oprime».

Verse 4

व्याहृतो दैवदैः सर्वैर्देवदेवो महेश्वरः / ददाह बाणस्य पुरं शरेणैकेन लीलया

Convocado por todos los dioses, el Dios de los dioses—Mahādeva Maheśvara—respondió; y, como en un juego sagrado, quemó la ciudad de Bāṇa con una sola flecha.

Verse 5

दह्यमाने पुरे तस्मिन् बाणो रुद्रं त्रिशूलिनम् / ययौ शरणमीशानं गोपतिं नीललोहितम्

Cuando aquella ciudad era consumida por las llamas, Bāṇa fue a refugiarse en Rudra: Īśāna, el Señor que porta el tridente, Gopati, protector de los seres, el Nīlalohita de tono azul y rojizo.

Verse 6

मूर्धन्याधाय तल्लिङ्गं शांभवं भीतवर्जितः / निर्गत्य तु पुरात् तस्मात् तुष्टाव परमेश्वरम्

Poniendo sobre su cabeza aquel liṅga de Śāmbhava, libre de temor, salió de esa ciudad y entonó alabanzas a Parameśvara, el Señor Supremo.

Verse 7

संस्तुतो भगवानीशः शङ्करो नीललोहितः / गाणपत्येन बाणं तं योजयामास भावतः

Así alabado, el Bienaventurado Señor—Śaṅkara, el Nīlalohita—con sincera intención dotó a aquella flecha del poder Gaṇapatya, la fuerza de Gaṇeśa.

Verse 8

अथाभवन् दनोः पुत्रास्ताराद्या ह्यतिभीषणाः / तारस्तथा शम्बरश्च कपिलः शङ्करस्तथा / स्वर्भानुर्वृषपर्वा च प्राधान्येन प्रकीर्तिताः

Entonces nacieron de Danu hijos sumamente terribles, comenzando por Tārā. Como principales se proclaman: Tārā, Śambara, Kapila, Śaṅkara, Svarbhānu y Vṛṣaparvan.

Verse 9

सुरसायाः सहस्त्रं तु सर्पाणामभवद् द्विजाः / अनेकशिरसां तद्वत् खेचराणां महात्मनाम्

Oh sabios dos veces nacidos, de Surasā nacieron mil serpientes; y asimismo (ella fue madre) de magnánimos seres del aire, de muchas cabezas.

Verse 10

अरिष्टा जनयामास गन्धर्वाणां सहस्त्रकम् / अनन्ताद्या महानागाः काद्रवेयाः प्रकीर्तिताः

Ariṣṭā engendró a mil Gandharvas; y los grandes Nāgas—comenzando por Ananta—son celebrados como la descendencia de Kadrū.

Verse 11

ताम्रा च जनयामास षट् कन्या द्विजपुङ्गवाः / शुकीं श्येनीं च भासीं च सुग्रीवाङ्गृध्रिकां शुचिम्

Oh el mejor de los nacidos dos veces, Tāmrā dio a luz a seis hijas: Śukī, Śyenī, Bhāsī, Sugrīvā, Āṅgṛdhrikā y Śuci.

Verse 12

गास्तथा जनयामास सुरभिर्महिषीस्तथा / इरा वृक्षलतावल्लीस्तृणजातीश्च सर्वशः

Asimismo, Surabhi dio a luz a las vacas y también a las búfalas; e Ira, de toda manera, hizo surgir árboles, enredaderas, lianas trepadoras y toda clase de hierbas.

Verse 13

खसा वै यक्षरक्षांसि मुनिरप्सरसस्तथा / रक्षोगणं क्रोधवशा जनयामास सत्तमाः

Khasā, en verdad, dio origen a los Yakṣas y a los Rākṣasas, así como a sabios Munis y Apsaras; y, vencida por la ira, engendró huestes de Rākṣasas—oh el mejor de los virtuosos.

Verse 14

विनतायाश्च पुत्रौ द्वौ प्रख्यातौ गरुडारुणौ / तयोश्च गरुडो धीमान् तपस्तप्त्वा सुदुश्चरम् / प्रसादाच्छूनिलः प्राप्तो वाहनत्वं हरेः स्वयम्

Vinatā tuvo dos hijos célebres: Garuḍa y Aruṇa. De ambos, el sabio Garuḍa, tras practicar austeridades sumamente arduas, por gracia divina alcanzó para sí la dignidad misma de ser la montura de Hari.

Verse 15

आराध्य तपसा रुद्रं मह्देवं तथारुणः / सारथ्ये कल्पितः पूर्वं प्रीतेनार्कस्य शंभुना

Habiendo adorado a Rudra, el Gran Deva, mediante austeridades, Aruṇa fue antaño designado por Śambhu—complacido con Arka, el Sol—como auriga del carro solar.

Verse 16

एते कश्यपदायादाः कीर्तिताः स्थाणुजङ्गमाः / वैवस्वते ऽन्ते ह्यस्मिञ्छृण्वतां पापनाशनाः

Así han sido relatados los descendientes de Kaśyapa, tanto los órdenes inmóviles como los móviles. En verdad, al término de este Vaivasvata (Manvantara), esta narración se vuelve destructora de pecados para quienes la escuchan.

Verse 17

सप्तविंशत् सुताः प्रोक्ताः सोमपत्न्यश्च सुव्रताः / अरिष्टनेमिपत्नीनामपत्यानीह षोडश

Se dice que veintisiete hijas son las virtuosas esposas de Soma (la Luna). Y aquí se declara que dieciséis descendientes nacieron de las esposas de Ariṣṭanemi.

Verse 18

बहुपुत्रस्य विदुषश्चतस्त्रो विद्युतः स्मृताः / तद्वदङ्गिरसः पुत्रा ऋषयो ब्रह्मसत्कृताः

Del sabio ṛṣi Bahuputra se recuerdan cuatro (hijos) como los Vidyutas. Del mismo modo, los hijos de Aṅgiras llegaron a ser ṛṣis, honrados y venerados por Brahmā.

Verse 19

कुशाश्वस्य तु देवर्षेर्देवप्रहरणाः सुताः / एते युगसहस्त्रान्ते जायन्ते पुनरेव हि / मन्वन्तरेषु नियतं तुल्यैः कार्यैः स्वनामभिः

Pero del devarṣi Kuśāśva nacen los hijos conocidos como los “Devapraharaṇas”. En verdad, al término de cada ciclo de mil yugas vuelven a nacer; y en cada Manvantara, sin falta, cumplen funciones semejantes, llevando los mismos nombres.