Adhyaya 16

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने वैवाहिकोत्सवो नाम पञ्चदशो ऽध्यायः अथ सा जगतां माता ललिता परमेश्वरी / त्रैलोक्यकण्टकं भण्डं दैत्यं जेतुं विनिर्ययौ

Así, en el Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, en la sección Uttara, en el diálogo entre Hayagrīva y Agastya, dentro del Lalitopākhyāna, concluye el capítulo decimoquinto llamado “Fiesta nupcial”. Entonces la Madre del universo, Lalitā Parameśvarī, partió para vencer al daitya Bhaṇḍa, espina de los tres mundos.

Verse 2

चकार मर्दलाकारानंभोराशींस्तु सप्त ते / प्रभूतमर्द्दलध्वानैः पूरयामासुरंबरम्

Hicieron que los siete océanos tomaran forma de mardala, y con abundantes resonancias de mardala colmaron el firmamento.

Verse 3

मृदङ्गमुरजाश्चैव पटहो ऽतुकुलीङ्गणाः / सेलुकाझल्लरीराङ्घाहुहुकाहुण्डुकाघटाः

El mṛdaṅga y el muraja, el paṭaha y el atukulīṅgaṇa; la selukā, la jhallarī, la rāṅghā, la huhukā, la huṇḍukā y el ghaṭa: todos esos instrumentos resonaron.

Verse 4

आनकाः पणवाश्चैव गोमुखाश्चार्धचन्द्रिकाः / यवमध्या मुष्टिमध्या मर्द्दलाडिण्डिमा अपि

El ānaka y el paṇava, el gomukha y la ardhacandrikā; la yavamadhyā, la muṣṭimadhyā, y también el mardala y el ḍiṇḍima, sonaron igualmente.

Verse 5

झर्झराश्च बरीताश्च इङ्ग्यालिङ्ग्यप्रभेदजाः / उद्धकाश्चैतुहुण्डाश्च निःसाणा बर्बराः परे

La jharjharā y la barītā, instrumentos nacidos de las variantes iṅgyāliṅgya; también la uddhakā, la aituhuṇḍā, la niḥsāṇā y otros instrumentos bárbaros resonaron.

Verse 6

हुङ्कारा काकतुण्डाश्च वाद्यभेदास्तथापरे / दध्वनुः शक्तिसेनाभिराहताः समरोद्यमे

Los huṅkāra, los clamores de los Kākatuṇḍa y otros variados toques de instrumentos resonaron, heridos por las huestes de Śakti al iniciarse la batalla.

Verse 7

ललितापरमेशान्या अङ्कुशास्त्रान्समुद्गता / संपत्करी नाम देवी चचाल सह शक्तिभिः

De Lalitā-Paramēśvarī surgieron las armas del aṅkuśa; y la Diosa llamada Saṃpatkarī avanzó junto con sus Śakti.

Verse 8

अनेककोटिमातङ्गतुरङ्गरथपङ्क्तिभिः / सेविता तरुणादित्यपाटला संपदीश्वरी

Servida por hileras de elefantes, caballos y carros por millones de millones, Saṃpadīśvarī resplandecía, rosada como el sol naciente.

Verse 9

मत्तमुद्दण्डसंग्रामरसिकं शैलसन्निभम् / रणकोलाहलं नाम सारुरोह मतङ्गजम्

Ella montó al elefante llamado Raṇakolāhala: enloquecido, indómito, amante del combate, enorme como una montaña.

Verse 10

तामन्वगा ययौ सेना महती धोरराविणी / लोलाभिः केतुमालाभिरुल्लिखन्ती धनाधनात्

Tras ella avanzó un gran ejército de clamor terrible; con guirnaldas de estandartes ondulantes, como si rasgara el cielo al marchar.

Verse 11

तस्याश्च संपन्नाथायाः पीनस्तनसुसंकटः / कण्टको घनसंनाहो रुरुचे वक्षसिस्थितः

En el pecho de aquella Señora colmada de esplendor, entre sus senos plenos, brilló un aguijón como coraza densa, asentado en el tórax.

Verse 12

कंपमाना खड्गलता व्यरुचत्तत्करे धृता / कुटिला कालनाथस्य भृकुटीव भयङ्करा

La enredadera de espada, temblorosa, resplandeció al ser empuñada en su mano; torcida y terrible, como el ceño fruncido del Señor del Tiempo, Kalanatha.

Verse 13

उत्पातवातसंपाताच्चलिता इव पर्वताः / तामन्वगा ययुः कोटिसंख्याकाः कुञ्जरोत्तमाः

Como montañas sacudidas por el embate de un viento funesto, millones y millones de elefantes excelsos marcharon siguiéndola.

Verse 14

अथ श्रीललितादेव्या श्रीपाशायुधसंभवा / अतित्वरितविक्रान्तिरश्वारूढाचलत्पुरः

Entonces, surgida del arma sagrada Śrīpāśa de la Diosa Śrī Lalitā, la hueste de jinetes, de ímpetu velocísimo, avanzó al frente.

Verse 15

तया सह हयप्रायं सैन्यं हेषातरङ्गितम् / व्यचरत्खुरकुद्दालविदारितमहीतलम्

Con ella avanzó un ejército casi todo de caballos, ondulante por las olas de relinchos; el suelo quedó hendido por los cascos, como por golpes de azadón.

Verse 16

वनायुजाश्च कांबोजाः पारदाः सिंधुदेशजाः / टङ्कणाः पर्वतीयाश्च पारसीकास्तथा परे

Los criados en los bosques: los Kamboja, los Pārada y los nacidos en la tierra del Sindhu; también los Tankana, los montañeses y otros persas son mencionados.

Verse 17

अजानेया घट्टधरा दरदाः काल वन्दिजाः / वाल्मीकयावनोद्भूता गान्धर्वाश्चाथ ये हयाः

Los caballos Ajāneya, Ghaṭṭadhara, Darada y Kāla-vandija; y también los nacidos de Vālmīki–Yavana y los llamados Gandharva.

Verse 18

प्राग्देशजाताः कैराता प्रान्तदेशोद्भवास्तथा / विनीताः साधुवोढारो वेगिनः स्थिरचेतसः

Los Kairāta nacidos en las tierras del oriente y los surgidos de las regiones fronterizas: son disciplinados, portadores de los sadhus, veloces y de mente firme.

Verse 19

स्वामिचित्तविशेषज्ञा महायुद्धसहिष्णवः / लक्षणैर्बहुभिर्युक्ता जितक्रोधा जितश्रमाः

Conocen los matices del ánimo de su señor y soportan las grandes batallas; dotados de muchas señales nobles, han vencido la ira y el cansancio.

Verse 20

पञ्चधारासु शक्षढ्या विनीताश्च प्लवान्विताः

Son diestros en las cinco corrientes, disciplinados y dotados de vigor para el salto.

Verse 21

फलशुक्तिश्रिया युक्ताः श्वेतशुक्तिसमन्विताः / देवपद्मं देवमणिं देवस्वस्तिकमेव च

Iban adornados con la gloria de la phala-śukti, acompañados de la śveta-śukti; y también llevaban el loto divino, la gema divina y el svástika divino.

Verse 22

अथ स्वस्तिकशुक्तिश्च गडुरं पुष्पगण्डिकाम् / एतानि शुभलक्ष्माणि ज्यराज्यप्रदानि च / वहन्तो वातजवना वाजिनस्तां समन्वयुः

Luego, la svastika-śukti, el gaḍura y la guirnalda de flores—signos auspiciosos que otorgan victoria y reino—fueron llevados; y los corceles, veloces como el viento, la rodearon en escolta.

Verse 23

अपराजितनामानमतितेजस्विनं चलम् / अत्यन्तोत्तुङ्गवर्ष्माणं कविकाविलसन्मुखम्

El llamado Aparājita, de fulgor inmenso y de ánimo inquieto; de estatura extraordinariamente elevada, con un rostro resplandeciente como el de un kavi, poeta sagrado.

Verse 24

पार्श्वद्वये ऽपि पतितस्फुरत्केसरमण्डलम् / स्थूलवालधिविक्षेपक्षिप्यमाणपयोधरम्

En ambos flancos caía un círculo de crines que, aun abatido, fulguraba; y con el recio vaivén de su gruesa cola, su pecho parecía sacudirse y alzarse.

Verse 25

जङ्घाकाण्डसमुन्नद्धमणिकिङ्किणिभासुरम् / वादयन्तमिवोच्चण्डैः खुरनिष्ठुरकुट्टनैः

Resplandecía por las kiṅkiṇī engastadas en gemas, ceñidas junto a las patas; y con los golpes feroces de sus duros cascos, parecía hacerlas sonar como un instrumento.

Verse 26

भूमण्डलमहावाद्यं विजयस्य समृद्धये / घोषमाणं प्रति मुहुः संदर्शितगतिक्रमम्

Para el acrecentamiento de la victoria, el gran instrumento del orbe terrenal resonaba una y otra vez, mostrando el orden de su movimiento.

Verse 27

आलोलचामरव्याजाद्वहन्तं पक्षती इव / भाण्डैर्मनोहरैर्युक्तं घर्घरीजालमण्डितम्

Con el pretexto de los chāmaras ondulantes, parecía avanzar como con alas; provisto de bellos enseres y adornado con una red de cascabeles.

Verse 28

एषां घोषस्य कपटाद्धुङ्कुर्वतीमि वासुरान् / अश्वारूढा महादेवी समारूढा हयं ययौ

Por el ardid de aquel estruendo, como si relinchara contra los asuras; la Mahādevī, montada en su corcel, partió adelante.

Verse 29

चतुर्भिर्वाहुभिः पाशमङ्कुशं वेत्रमेव च / हयवल्गां च दधती बहुविक्रमशोभिनी

Con cuatro brazos sostenía el lazo, el aguijón, el látigo y la rienda del caballo; resplandecía por sus múltiples proezas.

Verse 30

तरुणादित्यसङ्काशा ज्वलत्काञ्चीतरङ्गिणी / सञ्चचाल हयारूढा नर्तयन्तीव वाजिनम्

Resplandeciente como el sol naciente, centelleante por las ondas de su cinturón ardiente; montada en el caballo avanzó, como si hiciera danzar al corcel.

Verse 31

अथ श्रीदण्डनाथाया निर्याणपटहध्वनिः / उद्दण्डसिन्धुनिस्वानश्चकार बधिरं जगत्

Entonces el redoble del tambor de partida de Śrī Daṇḍanātha, como el bramido indómito del océano, dejó al mundo entero como si estuviera sordo.

Verse 32

वज्रबाणैः कठोरैश्चभिन्दन्त्यः ककुभो दश / अन्युद्धतभुजाश्मानः शक्तयः काश्चिदुच्छ्रिताः

Con flechas de vajra, duras como el rayo, hendían las diez direcciones; y algunas lanzas śakti se alzaban, cual peñascos sobre brazos impetuosos.

Verse 33

काश्चिच्छ्रीदण्डनाथायाः सेनानासीरसङ्गताः / खड्गं फलकमादाय पुप्लुवुश्चण्डसक्तयः

En el ejército de Śrī Daṇḍanātha, algunos guerreros de fiera energía, tomando espada y escudo, se lanzaron dando saltos al combate.

Verse 34

अत्यन्तसैन्यसम्बाधं वेत्रसंताडनैः शतैः / निवारयन्त्यो वेत्रिण्यो व्युच्छलन्ति स्मशक्तयः

En la apretada muchedumbre del ejército, las portadoras de látigo contenían con cientos de azotes; y los guerreros con śakti seguían irrumpiendo a saltos.

Verse 35

अथ तुङ्गध्वजश्रेणीर्महिषाङ्का मृगाङ्किकाम् / सिहाङ्काश्चैव बिभ्राणाः शक्तयो व्यचलन्पुरा

Luego avanzaron las hileras de altos estandartes; los portadores de śakti entraron en la ciudad, unos con emblema de búfalo, otros de ciervo y otros de león.

Verse 36

ततः श्रीदण्डनाथायाः श्वेतच्छत्रं सहस्रशः / स्फुरत्कराः प्रचलिताः शक्तयः काश्चिदाददुः

Entonces, para Śrī Daṇḍanāthā se alzaron miles de sombrillas blancas; algunas Śakti, de manos fulgurantes y en movimiento, las tomaron y sostuvieron.