Adhyaya 10

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने अमृतमन्थनं नाम नवमो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच अथ देवा महेन्द्राद्या विष्णुना प्रभविष्मुना / अङ्गीकृता महाधीराः प्रमोदं परमं ययुः

Así, en el Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, en la sección Uttara, el capítulo noveno llamado “El Batido del Néctar”. Dijo Hayagrīva: entonces los dioses, encabezados por Mahendra, al ser aceptados por el poderoso Viṣṇu, alcanzaron la alegría suprema.

Verse 2

मलकाद्यास्तु ते सर्वे दैत्या विष्णुपराङ्मुखाः / संत्यक्ताश्च श्रिया देव्या भृशमुद्वेगमागताः

Los daityas, Malaka y los demás, se apartaron de Viṣṇu; abandonados por la Diosa Śrī, cayeron en profunda turbación.

Verse 3

ततो जगृहिरे दैत्या धन्वन्तरिकरस्थितम् / परमामृतसाराढ्यं कलशं कनकोद्भवम् / अथासुराणां देवानामन्योन्यं कलहो ऽभवत्

Entonces los daityas arrebataron de la mano de Dhanvantari el cántaro nacido del oro, colmado con la esencia suprema del amrita. Y así surgió una feroz disputa entre devas y asuras.

Verse 4

एतस्मिन्नन्तरे विष्णुः सर्वलोकैकरक्षकः / सम्यगाराधयामासललितां स्वैक्यरूपिणीम्

En ese intervalo, Vishnu, único protector de todos los mundos, rindió debida adoración a la Diosa Lalita, que es la forma de su propia unidad.

Verse 5

सुराणामसुराणां च रणं वीक्ष्य सुदारुणम् / ब्रह्मा निजपदं प्राप शंभुः कैलासमास्थितः

Al contemplar la batalla terriblemente cruel entre devas y asuras, Brahmā regresó a su propia morada; y Śambhu se estableció en el Kailāsa.

Verse 6

मलकं योधयामास दैत्यानामधिपं वृषा / असुरैश्च सुराः सर्वे सांपरायमकुर्वत

Vṛṣā combatió contra Malaka, señor de los daityas; y todos los devas, frente a los asuras, entablaron una lucha a vida o muerte.

Verse 7

भगवानपि योगीन्द्रः समाराध्य महेश्वरीम् / तदेकध्यानयोगेन तद्रूपः समजायत

También el venerable Yogīndra, tras adorar debidamente a Maheshvarī, por el yoga de la contemplación exclusiva llegó a asumir su misma forma.

Verse 8

सर्वसंमोहिनी सा तु साक्षाच्छृङ्गारनायिका / सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणभूषिता

Ella, la que a todos hechiza, era en verdad la heroína misma del Śṛṅgāra. Rica en todo atavío de gracia y adornada con todas las joyas.

Verse 9

सुराणामसुराणां च निवार्य रणमुल्वणम् / मन्दस्मितेन दैतेयान्मोहयन्ती जगद ह

Detuvo la feroz batalla de dioses y asuras; con una leve sonrisa, hechizando a los daityas, habló así.

Verse 10

अलं युद्धेन किं शस्त्रेर्मर्मस्थानविभेदिभिः / निष्ठुरैः किं वृथालापैः कण्ठशोषणहेतुभिः

Basta ya de guerra; ¿para qué armas que hieren los puntos vitales? ¿Para qué palabras crueles y vanas, causa tan sólo de resecar la garganta?

Verse 11

अहमेवात्र मध्यस्था युष्माकं च दिवौकसाम् / यूयं तथामी नितरामत्र हि क्लेशभागिनः

Yo misma estoy aquí como mediadora entre vosotros y los moradores del cielo. Vosotros y ellos—en verdad aquí sois partícipes del sufrimiento.

Verse 12

सर्वेषां सममेवाद्य दास्याम्यमृतमद्भुतम् / मम हस्ते प्रदातव्यं सुधापात्रमनुत्तमम्

Hoy daré a todos por igual el maravilloso amṛta. Que el incomparable cuenco de sudhā sea puesto en mi mano.

Verse 13

इति तस्या वचः श्रुत्वा दैत्यास्तद्वाक्यमोहिताः / पीयूषकलशं तस्यै ददुस्ते मुग्धचेतसः

Al oír sus palabras, los daityas quedaron hechizados por su discurso; con la mente embelesada le entregaron el cáliz del amrita.

Verse 14

सा तत्पात्रं समादाय जगन्मोहनरूपिणी / सुराणामसुराणां च वृथक्पङ्क्तिं चकार ह

Ella, de forma que encanta al mundo, tomó el recipiente y dispuso a los devas y a los asuras en filas separadas.

Verse 15

द्वयोः पङ्क्त्योश्च मध्यस्थास्तानुवाच सुरासुरान् / तूष्णीं भवन्तु सर्वे ऽपि क्रमशो दीयते मया

De pie entre ambas filas, dijo a devas y asuras: “Guardad silencio todos; yo lo daré en orden.”

Verse 16

तद्वाक्यमुररीचक्रुस्ते सर्वे समवायिनः / सा तु संमोहिताश्लेषलोका दातुं प्रचक्रमे

Todos los reunidos acataron su palabra; y ella, que abraza a los mundos con su hechizo, comenzó a repartir.

Verse 17

क्वणत्कनकदर्वीका क्वणन्मङ्गलकङ्कणा / कमनीयविभूषाढ्या कला सा परमा बभौ

Su cucharón de oro tintineaba, y sus brazaletes auspiciosos resonaban; colmada de bellos ornamentos, ella resplandecía como la suprema gracia.

Verse 18

वामे वामे करांभोजे सुधाकलशमुज्ज्वलम् / सुधां तां देवतापङ्क्तौ पूर्वं दर्व्या तदादिशत्

En su mano izquierda, semejante a un loto, resplandecía el cántaro de sudhā, el néctar. Ordenó que primero, con el cucharón, se distribuyera esa ambrosía entre la hilera de los dioses.

Verse 19

दिशन्ती क्रमशास्तत्र चन्द्रभास्करसूचितम् / दर्वीकरेण चिच्छेद सैंहिकेयं तु मध्यगम् / पीतामृतशिरोमात्रं तस्य व्योम जगाम च

Mientras distribuía en orden, según la señal del Sol y la Luna, cercenó con la mano que empuñaba el cucharón al Saiṃhikeya que estaba en medio. Y sólo su cabeza, ya habiendo bebido amrita, se elevó al cielo.

Verse 20

तं दृष्ट्वाप्यसुरास्तत्र तूष्णीमासन्विमोहिताः / एवं क्रमेण तत्सर्वं विबुधेभ्यो वितीर्य सा / असुराणां पुरः पात्रं सानिनाय तिरोदधे

Aun viendo aquello, los asuras allí quedaron atónitos y en silencio. Así, en ese orden, ella entregó todo a los dioses; luego llevó el recipiente ante los asuras y desapareció.

Verse 21

रिक्तपात्रं तु तं दृष्ट्वा सर्वे दैतेयदानवाः / उद्वेलं केवलं क्रोधं प्राप्ता युद्धचिकीर्षया

Al ver el recipiente vacío, todos los daityas y dánavas se vieron invadidos sólo por una cólera desbordada, deseosos de entablar batalla.

Verse 22

इन्द्रादयः सुराः सर्वे सुधापानाद्बलोत्तराः / दुर्वलैरसुरैः सार्धं समयुद्ध्यन्त सायुधाः

Indra y todos los dioses, fortalecidos por beber sudhā, se hicieron superiores en vigor. Armados, combatieron contra los asuras ya debilitados.

Verse 23

ते विध्यमानाः शतशो दानवेन्द्राः सुरोत्तमैः / दिगन्तान्कतिचिज्जग्मुः पातालं कतिचिद्ययुः

Heridos por los suras excelsos, cientos de reyes dánavas se dispersaron; unos huyeron hasta los confines del horizonte y otros descendieron a Pātāla.

Verse 24

दैत्यं मलकनामानं विजित्य विबुधेश्वरः / आत्मीयां श्रियमाजह्रे श्रीकटाक्ष समीक्षितः

Tras vencer al daitya llamado Malaka, el Señor de los dioses, favorecido por la mirada de Śrī, recobró su propia fortuna y esplendor.

Verse 25

पुनः सिंहासनं प्राप्य महेन्द्रः सुरसेवितः / त्रैलोक्यं पालयामास पूर्ववत्पूर्वदेवजित्

Al recobrar el trono, Mahendra, servido por los suras, gobernó los Tres Mundos como antes, cual antiguo vencedor de los dioses.

Verse 26

निर्भया निखिला देवास्त्रैलोक्ये सचराचरे / यथाकामं चरन्ति स्म सर्वदा हृष्टचेतसः

En los Tres Mundos, con lo móvil y lo inmóvil, todos los dioses quedaron sin temor; siempre de ánimo jubiloso, vagaban según su deseo.

Verse 27

तदा तदखिलं दृष्ट्वा मोहिनीचरितं मुनिः / विस्मितः कामचारी तु कैलासं नारदो गतः

Entonces, al contemplar por completo la hazaña de Mohinī, el sabio Nārada quedó maravillado; y, libre de ir a su antojo, partió hacia Kailāsa.

Verse 28

नन्दिना च कृतानुज्ञः प्रणम्य परमेश्वरम् / तेन संभाव्यमानो ऽसौ तुष्टो विष्टरमास्त सः

Con el permiso de Nandin, se postró ante el Parameśvara; honrado por Él con afecto, quedó complacido y se sentó con holgura.

Verse 29

आसनस्थं महादेवो मुनिं स्वेच्छाविहारिणम् / पप्रच्छ पार्वतीजानिः स्वच्छस्फटिकसन्निभः

Mahādeva, esposo de Pārvatī, puro como cristal, preguntó al sabio que vagaba a su antojo y estaba sentado en su asiento.

Verse 30

भगवन्सर्ववृत्तज्ञ पवित्रीकृतविष्टर / कलहप्रिय देवर्षे किं वृत्तं तत्र नाकिनाम्

Oh Bhagaván, conocedor de todo suceso, que has santificado este asiento; oh devarṣi amante de la disputa, ¿qué ocurrió allí entre los dioses?

Verse 31

सुराणामसुराणां वा विजयः समजायत / किं वाप्यमृतवृत्तान्तं विष्णुना वापि किं कृतम्

¿Vencieron los dioses o los asuras? ¿Cuál fue el relato del amṛta? ¿Y qué hizo Viṣṇu?

Verse 32

इति पृष्टो महेशेन नारदो मुनिसत्तमः / उवाच विस्मयाविष्टः प्रसन्नवदनेक्षणः

Así preguntado por Maheśa, Nārada, el mejor de los sabios, sobrecogido de asombro, habló con rostro y mirada serenos.

Verse 33

सर्वं जानासि भगवन्सर्वज्ञो ऽसि यतस्ततः / तथापि परिपृष्टेन मया तद्वक्ष्यते ऽधुना

Oh Bhagaván, tú lo sabes todo, pues eres omnisciente. Aun así, porque yo lo he preguntado, ahora se dirá aquello.

Verse 34

तादृशे समरे घोरे सति दैत्यदिवौकसाम् / आदिनारायमः श्रीमान्मोहिनीरूपमादधे

En aquella terrible batalla entre los daitya y los devas, el glorioso Ādinārāyaṇa asumió la forma de Mohinī.

Verse 35

तामुदारविभूषाढ्यां मूर्तां शृङ्गारदेवताम् / सुरासुराः समालोक्य विरताः समरोध्यमात्

Al contemplar aquella figura, rica en nobles ornamentos, como una deidad del encanto, devas y asuras cesaron y se apartaron del combate.

Verse 36

तन्मायामोहिता दैत्याः सुधापात्रं च याचिताः / कृत्वा तामेव मध्यस्थामर्पयामासुरञ्जसा

Hechizados por su māyā, los daitya pidieron el vaso de amṛta; tomándola por mediadora, se lo entregaron sin dificultad.

Verse 37

तदा देवी तदादाय मन्दस्मितमनोहरा / देवेभ्य एव पीयूषमशेषं विततार सा

Entonces la Diosa, encantadora con una leve sonrisa, lo tomó y distribuyó todo el néctar únicamente entre los devas.

Verse 38

तिरोहितामदृष्ट्वा तां दृष्ट्वा शून्यं च पात्रकम् / ज्वलन्मन्युमुखा दैत्या युद्धाय पुनरुत्थिताः

Al no verla, pues se había ocultado, y al ver el recipiente vacío, los daityas, con el rostro encendido de ira, se alzaron de nuevo para la guerra.

Verse 39

अमरैरमृतास्वादादत्युल्वणपराक्रमैः / पराजिता महादैत्या नष्टाः पातालमभ्ययुः

Derrotados por los Inmortales, de ímpetu desmedido por haber probado el amrita, aquellos grandes daityas, deshechos, huyeron hacia Pātāla.

Verse 40

इमं वृत्तान्तमाकर्ण्य भवानीपतिख्ययः / नारदं प्रेषयित्वाशु तदुक्तं सततं स्मरन्

Al oír este suceso, Bhavānīpati (Śiva) envió de inmediato a Nārada, recordando sin cesar las palabras pronunciadas.

Verse 41

अज्ञातः प्रमथैः सर्वैः स्कन्दनन्दिविनायकैः / पार्वतीसहितो विष्णुमाजगाम सविस्मयः

Sin que lo supieran los pramathas, ni Skanda, Nandī y Vināyaka, Śiva, acompañado de Pārvatī, llegó ante Viṣṇu lleno de asombro.

Verse 42

क्षीरोदतीरगं दृष्ट्वा सस्त्रीकं वृषवाहनम् / भोगिभोगासनाद्विष्णुः समुत्थाय समागतः

Al ver en la orilla de Kṣīroda al Vṛṣavāhana (Śiva) con su consorte, Viṣṇu se levantó de su asiento sobre los anillos del Serpiente (Śeṣa) y salió a recibirlo.

Verse 43

वाहनादवरुह्येशः पार्वत्या सहितः स्थितम् / तं दृष्ट्वा शीघ्रमागत्य संपूज्यार्घ्यादितो मुदा

El Señor, junto con Pārvatī, descendió de su montura y quedó allí. Al verlo, él acudió de inmediato y, con gozo, lo adoró debidamente, ofreciéndole arghya y otras ofrendas.

Verse 44

सस्नेहं गाढमालिङ्ग्य भवानीपतिमच्युतः / तदागमनकार्यं च पृष्टवान्विष्टरश्रवाः

Acyuta abrazó con afecto y con fuerza al Señor de Bhavānī; y Vistaraśravā le preguntó también el motivo de su venida.

Verse 45

तमुवाच महादेवो भगवन्पुरुषोत्तम / महायोगेश्वर श्रीमन्सर्वसौभाग्यसुन्दरम्

Entonces Mahādeva le dijo: «¡Oh Bhagavān, Puruṣottama! ¡Oh Mahāyogeśvara, glorioso, bello por toda fortuna y buen augurio!»

Verse 46

सर्वसंमोहजनकमवाङ्मनसगोचरम् / यद्रूपं भवतोपात्तं तन्मह्यं संप्रदर्शय

Esa forma que hechiza a todos y está más allá de la palabra y del pensamiento— la forma que Tú has asumido, muéstramela claramente.

Verse 47

द्रष्टुमिच्छामि ते रूपं शृङ्गारस्याधिदैवतम् / अवश्यं दर्शनीयं मे त्वं हि प्रार्थितकामधृक्

Deseo contemplar Tu forma, la deidad tutelar del śṛṅgāra. Concédeme sin falta Tu visión, pues Tú otorgas el cumplimiento de los deseos suplicados.

Verse 48

इति संप्रार्थितः शश्वन्महादेवेन तेन सः / यद्ध्यानवैभवाल्लब्धं रूपमद्वैतमद्भुतम्

Así, solicitado sin cesar por el gran Mahādeva, él manifestó la forma maravillosa y no dual, alcanzada por la majestad de la meditación.

Verse 49

तदेवानन्यमनसा ध्यात्वा किञ्चिद्विहस्य सः / तथास्त्विति तिरो ऽधत्त महायोगेश्वरो हरिः

Meditando eso con mente indivisa, sonrió levemente; y el gran Señor del Yoga, Hari, dijo: «Tathāstu», y se ocultó.

Verse 50

शर्वो ऽपि सर्वतश्चक्षुर्मुहुर्व्यापारयन्क्वचित् / अदृष्टपूर्वमाराममभिरामं व्यलोकयत्

Aun Śarva, de mirada que alcanza todas partes, movía una y otra vez sus ojos en torno y contemplaba aquel jardín encantador jamás visto antes.

Verse 51

विकसत्कुसुमश्रेणीविनोदिमधुपालिकम् / चंपकस्तबकामोदसुरभीकृतदिक्तटम्

El jardín lucía hileras de flores abiertas donde las abejas jugueteaban; el perfume de los racimos de campaka embalsamaba los confines de las direcciones.

Verse 52

माकन्दवृन्दमाध्वीकमाद्यदुल्लोलकोकिलम् / अशोकमण्डलीकाण्डसताण्डवशिखण्डिकम्

Allí había dulce néctar de los bosques de mango, y las inquietas koeles entonaban cantos melodiosos; en las ramas de los grupos de aśoka, las pavas reales danzaban con brío.

Verse 53

भृङ्गालिनवझङ्कारजितवल्लकिनिस्वनम् / पाटलोदारसौरभ्यपाटलीकुसुमोज्ज्वलम्

El nuevo zumbido de los abejorros parecía vencer el sonido de la vallakī (vīṇā); resplandecía con flores de pāṭalī y se impregnaba por doquier de su fragancia generosa.

Verse 54

तमालतालहिन्तालकृतमालाविलासितम् / पर्यन्तदीर्घिकादीर्घपङ्कजश्रीपरिष्कृतम्

Se engalanaba con guirnaldas juguetonas hechas de tamāla, tāla e hintāla; y quedaba realzado por la gloria de largos lotos en los estanques de sus confines.

Verse 55

वातपातचलच्चारुपल्लवोत्फुल्लपुष्पकम् / सन्तानप्रसवामोदसन्तानाधिकवासितम्

Con el soplo del viento, los hermosos brotes se mecían y las flores abiertas lo engalanaban; y el aroma del florecer del árbol santāna perfumaba aún más el lugar.

Verse 56

तत्र सर्वत्र पुष्पाढ्ये सर्वलोकमनोहरे / पारिजाततरोर्मूले कान्ता काचिददृश्यत

Allí, en aquel jardín colmado de flores por doquier y encantador para todos los mundos, al pie del árbol pārijāta se dejó ver una mujer de singular hermosura.

Verse 57

बालार्कपाटलाकारा नवयौवनदर्पिता / आकृष्टपद्मरागाभा चरणाब्जनखच्छदा

Tenía el tono rosado del sol naciente y resplandecía con el orgullo de la juventud reciente; su fulgor atraía como la gema padmarāga, y las uñas de sus pies, cual lotos, parecían un delicado ornamento.

Verse 58

यावकश्रीविनिक्षेपपादलौहित्यवाहिनी / कलनिःस्वनमञ्जीरपदपद्ममनोहरा

Con el esplendor del yāvaka, sus pies derraman un fulgor rojizo; el dulce tintinear de las ajorcas vuelve encantadores sus pies de loto.

Verse 59

अनङ्गवीरतूणीरदर्पोन्मदनजङ्घिका / करिशुण्डाकदलिकाकान्तितुल्योरुशोभिनी

Sus pantorrillas inspiran orgullo como el carcaj del héroe Ananga; y sus muslos resplandecen, semejantes en brillo a la trompa del elefante y al tallo del banano.

Verse 60

अरुणेन दुकूलेन सुस्पर्शेन तनीयसा / अलङ्कृतनितंबाढ्या जघनाभोगभासुरा

Se cubre con un dukūla rojizo, sutil y de suave tacto; adornada con joyas, rica en caderas, resplandece por la amplitud luminosa de su grupa.

Verse 61

नवमाणिक्यसन्नद्धहेमकाञ्जीविराजिता / नतनाभिमहावर्त्तत्रिवल्यूर्मिप्रभाझरा

Resplandece con una kāñjī de oro engastada con nuevos rubíes; su ombligo, hundido como gran remolino, y el fulgor ondulante de la trivalī derraman una lluvia de luz.

Verse 62

स्तनकुड्मलहिन्दोलमुक्तादामशतावृता / अतिपीवरवक्षोजभारभङ्गुरमध्यभूः

Está ceñida por cientos de guirnaldas de perlas que se mecen como columpio de capullos del pecho; su cintura parece frágil bajo el peso de unos senos muy plenos.

Verse 63

शिरीषकोमलभुजा कङ्कणाङ्गदशालिनी / सोर्मिकां गुलिमन्मृष्टशङ्खसुन्दरकन्धरा

De brazos suaves como la flor de śirīṣa, adornada con brazaletes y ajorcas. Sus dedos relucen por el anillo, y su cuello es hermoso como la concha sagrada śaṅkha.

Verse 64

मुखदर्पणवृत्ताभचुबुकापाटलाघरा / शुचिभिः पङ्क्तिभिः शुद्धैर्विद्यारूपैर्विभास्वरैः

Su rostro era redondo como un espejo, sus labios rojos como pātala; y sus hileras de dientes, puras y resplandecientes, brillaban como la luz en forma de Vidyā.

Verse 65

कुन्दकुड्मलसच्छायैर्दन्तैर्दर्शितचन्द्रिका / स्थूलमौक्तिकसन्नद्धनासाभरणभासुरा

Sus dientes, blancos como capullos de kunda, dejaban ver un fulgor de luna; y el adorno nasal engastado con grandes perlas la hacía resplandecer.

Verse 66

केतकान्तर्द्दलद्रोणिदीर्घदीर्घविलोचना / अर्धेन्दुतुलिताफाले सम्यक्कॢप्तालकच्छटा

Sus ojos eran largos como pétalos de ketakī; y en su frente, comparable a la media luna, se extendía el encanto de sus rizos bien dispuestos.

Verse 67

पालीवतंसमाणिक्यकुण्डलामण्डितश्रुतिः / नवकर्पूरकस्तूरीरसामोदितवीटिका

Sus oídos estaban adornados con pālī-vataṃsa y pendientes de rubí; y se deleitaba con la vīṭikā perfumada por alcanfor nuevo y esencia de almizcle.

Verse 68

शरच्चरुनिशानाथमण्डलीमधुरानना / स्फुरत्कस्तूरितिलका नीलकुन्तलसंहतिः

Tenía un rostro dulce como el disco lunar del otoño; en la frente brillaba el tilaka de almizcle, y su cabellera azul oscura era espesa.

Verse 69

सीमन्तरेखाविन्यस्तसिंदूरश्रेणिभासुरा

Resplandecía por la hilera de sindura colocada en la línea de la raya del cabello.

Verse 70

स्फरच्चन्द्रकलोत्तंसमदलोलविलोचना / सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणमण्डिता

Brillaba con el adorno de la media luna; sus ojos, lánguidos y movedizos por el embeleso, estaban colmados de todo atavío de śṛṅgāra, y ella lucía todas las joyas.

Verse 71

तामिमां कन्दुकक्रीडालोलामालोलभूषणाम् / दृष्ट्वा क्षिप्रमुमां त्यक्त्वा सो ऽन्वधावदथेश्वरः

Al verla, absorta en el juego de la pelota y con joyas que se mecían, el Señor dejó de inmediato a Umā y corrió tras ella.

Verse 72

उमापि तं समोवेक्ष्य धावन्तं चात्मनः प्रियम् / स्वात्मानं स्वात्मर्सोन्दर्यं निन्दन्ती चातिविस्मिता / तस्थाववाङ्मुखी तूष्णीं लज्जासूयासमन्विता

Umā también lo vio correr, a su amado; llena de asombro, se reprochó a sí misma y a su propia hermosura. Luego, con pudor y celos, quedó en silencio, con el rostro inclinado.

Verse 73

गृहीत्वा कथमप्येनामालिलिग मुहुर्मुहुः / उद्धूयोद्धूय साप्येवं धावति स्म सुदूरतः

De algún modo la tomó y la abrazó una y otra vez; mas ella, sacudiéndose, corrió muy lejos.

Verse 74

पुनर्गृहीत्वा तामीशः कामं कामवशीसृतः / आश्र्लिष्टं चातिवेगेन तद्वीर्यं प्रच्युतं तदा

De nuevo el Señor, sometido al deseo, la tomó y la estrechó con ímpetu; entonces su vigor seminal se derramó.

Verse 75

ततः समुत्थितो देवो महाशास्ता महाबलः / अनेककोटिदैत्येन्द्रगर्वनिर्वापणक्षमः

Entonces surgió el Deva Mahāśāstā, de gran poder, capaz de apagar el orgullo de innumerables señores de los daityas.

Verse 76

तद्वीर्यबिन्दुसंस्पर्शात्सा भूमिस्तत्रतत्र च / रजतस्वर्मवर्णाभूल्लक्षणाद्विन्ध्यमर्दन

¡Oh Vindhyamardana! Por el contacto de aquella gota de vigor, la tierra aquí y allá tomó, como signo, color de plata y de oro.

Verse 77

तथैवान्तर्दधे सापि देवता विश्वमोहिनी / निवृत्तः स गिरीशो ऽपि गिरिं गौरीसखो ययौ

Así también aquella deidad, hechicera del mundo, se desvaneció; y Girīśa, amigo de Gaurī, desistiendo, volvió a su montaña.

Verse 78

अथाद्भुतमिदं वक्ष्ये लोपामुद्रापते शृणु / यन्न कस्यचिदाख्यातं ममैव त्दृदयेस्थितम्

Ahora diré esto maravilloso; oh esposo de Lopāmudrā, escucha. Lo que no fue contado a nadie, permanece guardado en mi propio corazón.

Verse 79

पुरा भण्डासुरो नाम सर्वदैत्यशिखामणिः / पूर्वं देवान्बहुविधान्यः शास्ता स्वेच्छया पटुः

En tiempos antiguos hubo un asura llamado Bhaṇḍāsura, joya cimera de todos los daityas. Por su propia voluntad, diestro, castigaba a los dioses de muchas maneras.

Verse 80

विशुक्रं नाम दैतेयं वर्गसंरक्षणक्षमम् / शुक्रतुल्यं विचारज्ञं दक्षांसेन ससर्ज सः

De su lado derecho creó a un daitya llamado Viśukra, capaz de proteger a su hueste, igual a Śukra y sabio en discernimiento.

Verse 81

वामांसेन विषाङ्गं च सृष्टवान्दुष्टशेखरम् / धूमिनीनामधेयां च भगिनीं भण्डदानवः

El dánava Bhaṇḍa, de su lado izquierdo, creó a Viṣāṅga, cumbre de los malvados; y también engendró a su hermana llamada Dhūminī.

Verse 82

भ्रातृभ्यामुग्रवीर्याभ्यां सहितो निहताहितः / ब्रह्माण्डं खण्डयामास शौर्यवीर्यसमुच्छ्रितः

Acompañado por sus dos hermanos de fiero poder, aniquilando a los enemigos, se alzó en valor y fuerza y llegó a despedazar el Brahmāṇḍa en fragmentos.

Verse 83

ब्रह्मविष्णुमहेशाश्च तं दृष्ट्वा दीप्ततेजसम् / पलायनपराः सद्यः स्वे स्वे धाम्नि सदावसन्

Brahmá, Vishnú y Mahesha, al ver a aquel de fulgor ardiente, al instante se dispusieron a huir y se refugiaron en sus propias moradas divinas.

Verse 84

तदानीमेव तद्बाहुमंमर्द्दन विमूर्च्छिताः / श्वसितुं चापि पटवो नाभवन्नाकिनां गणाः

En ese mismo instante, por la presión de su brazo, las huestes de los dioses quedaron desvanecidas; ni siquiera podían respirar.

Verse 85

केचित्पातालगर्भेषु केचिदंबुधिवारिषु / केचिद्दिगन्तकोणेषु केचित्कुञ्जेषु भूभृताम्

Unos se ocultaron en las entrañas de Pātāla, otros en las aguas del océano, otros en los rincones del confín de las direcciones, y otros en las arboledas de las montañas.

Verse 86

विलीना भृशवित्रस्तास्त्यक्तदारसुतस्त्रियः / भ्रष्टाधिकारा ऋभवो विचेरुश्छन्नवेषकाः

Aterrados en extremo, parecían desvanecerse; abandonando esposa, hijos y mujeres, los Ṛbhu, privados de su autoridad, vagaron con disfraces ocultos.

Verse 87

यक्षान्महोरगान्सिद्धान्साध्यान्समरदुर्मदान् / ब्रह्माणं पद्मनाभं च रुद्रं वज्रिणमेव च / मत्वा तृणायितान्सर्वांल्लोकान्भण्डः शशासह

Teniendo por hierba a los Yakṣa, los Mahoraga, los Siddha, los Sādhya altivos en la batalla, y aun a Brahmá, a Padmanābha (Vishnú), a Rudra y a Indra el portador del rayo, Bhaṇḍa gobernó todos los mundos.

Verse 88

अथ भण्डासुरं हन्तुं त्रैलोक्यं चापि रक्षितुम् / तृतीयमुदभूद्रूपं महायागानलान्मुने

Entonces, para dar muerte a Bhaṇḍāsura y proteger los tres mundos, oh sabio, surgió la tercera forma divina desde el fuego del gran sacrificio.

Verse 89

यद्रूपशालिनीमाहुर्ललिता परदेवताम् / पाशाङ्कुशधनुर्वाणपरिष्कृतचतुर्भुजाम्

A aquella Deidad suprema, rica en belleza, la llaman Lalitā: de cuatro brazos, adornados con lazo, aguijón, arco y flechas.

Verse 90

सा देवी परम शक्तिः परब्रह्मस्वरूपिणी / जघान भण्डदैत्येन्द्रं युद्धे युद्धविशारदा

Esa Diosa es la Śakti suprema, de naturaleza del Parabrahman; diestra en la guerra, abatió en combate al rey de los asuras, Bhaṇḍa.