Adhyaya 6

Verse 1

श्रीशुक उवाच तत: प्राचेतसोऽसिक्‍न्यामनुनीत: स्वयम्भुवा । षष्टिं सञ्जनयामास दुहितृ: पितृवत्सला: ॥ १ ॥

Śrī Śukadeva Gosvāmī dijo: Oh rey, después, a petición de Brahmā Svayambhū, el prajāpati Dakṣa, llamado Prācetasa, engendró en el vientre de su esposa Asiknī sesenta hijas; todas eran muy afectuosas con su padre.

Verse 2

दश धर्माय कायादाद्द्विषट्त्रिणव चेन्दवे । भूताङ्गिर:कृशाश्वेभ्यो द्वे द्वे तार्क्ष्याय चापरा: ॥ २ ॥

Él entregó diez hijas a Dharmarāja (Yamarāja), trece a Kaśyapa, veintisiete al dios Luna, y dos a cada uno de Aṅgirā, Kṛśāśva y Bhūta; las otras cuatro hijas también fueron dadas a Kaśyapa.

Verse 3

नामधेयान्यमूषां त्वं सापत्यानां च मे श‍ृणु । यासां प्रसूतिप्रसवैर्लोका आपूरितास्त्रय: ॥ ३ ॥

Ahora escucha de mí los nombres de todas esas hijas y de su descendencia, pues por sus nacimientos y linajes quedaron colmados los tres mundos.

Verse 4

भानुर्लम्बा ककुद्यामिर्विश्वा साध्या मरुत्वती । वसुर्मुहूर्ता सङ्कल्पा धर्मपत्‍न्य: सुताञ्शृणु ॥ ४ ॥

Las diez hijas dadas a Dharmarāja (Yamarāja) se llamaban Bhānu, Lambā, Kakud, Yāmī, Viśvā, Sādhyā, Marutvatī, Vasu, Muhūrtā y Saṅkalpā. Ahora escucha los nombres de sus hijos.

Verse 5

भानोस्तु देवऋषभ इन्द्रसेनस्ततो नृप । विद्योत आसील्लम्बायास्ततश्च स्तनयित्नव: ॥ ५ ॥

Oh rey, del vientre de Bhānu nació un hijo llamado Deva-ṛṣabha, y de él nació Indrasena. Del vientre de Lambā nació un hijo llamado Vidyota; de él se originaron todas las nubes portadoras del trueno.

Verse 6

ककुद: सङ्कटस्तस्य कीकटस्तनयो यत: । भुवो दुर्गाणि यामेय: स्वर्गो नन्दिस्ततोऽभवत् ॥ ६ ॥

Del vientre de Kakud nació el hijo llamado Saṅkaṭa; su hijo fue Kīkaṭa. De Kīkaṭa surgieron los semidioses llamados Durgā. De Yāmī nació Svarga, y de Svarga nació Nandi.

Verse 7

विश्वेदेवास्तु विश्वाया अप्रजांस्तान् प्रचक्षते । साध्योगणश्च साध्याया अर्थसिद्धिस्तु तत्सुत: ॥ ७ ॥

Los hijos de Viśvā fueron llamados los Viśvadevas, y se dice que no tuvieron descendencia. Del vientre de Sādhyā nacieron los Sādhyas, y su hijo se llamó Arthasiddhi.

Verse 8

मरुत्वांश्च जयन्तश्च मरुत्वत्या बभूवतु: । जयन्तो वासुदेवांश उपेन्द्र इति यं विदु: ॥ ८ ॥

Del vientre de Marutvatī nacieron dos hijos, Marutvān y Jayanta. Jayanta es una expansión del Señor Vāsudeva y es conocido como Upendra.

Verse 9

मौहूर्तिका देवगणा मुहूर्तायाश्च जज्ञिरे । ये वै फलं प्रयच्छन्ति भूतानां स्वस्वकालजम् ॥ ९ ॥

Del vientre de Muhūrtā nacieron los semidioses llamados Mauhūrtikas. Ellos otorgan a los seres vivos los resultados de sus actos según el tiempo que les corresponde.

Verse 10

सङ्कल्पायास्तु सङ्कल्प: काम: सङ्कल्पज: स्मृत: । वसवोऽष्टौ वसो: पुत्रास्तेषां नामानि मे श‍ृणु ॥ १० ॥ द्रोण: प्राणो ध्रुवोऽर्कोऽग्निर्दोषो वास्तुर्विभावसु: । द्रोणस्याभिमते: पत्‍न्या हर्षशोकभयादय: ॥ ११ ॥

El hijo de Saṅkalpā fue llamado Saṅkalpa, y de él nació Kāma (el deseo). Los hijos de Vasu fueron conocidos como los ocho Vasus: Droṇa, Prāṇa, Dhruva, Arka, Agni, Doṣa, Vāstu y Vibhāvasu. De Abhimati, esposa de Droṇa, nacieron hijos llamados Harṣa, Śoka, Bhaya y otros.

Verse 11

सङ्कल्पायास्तु सङ्कल्प: काम: सङ्कल्पज: स्मृत: । वसवोऽष्टौ वसो: पुत्रास्तेषां नामानि मे श‍ृणु ॥ १० ॥ द्रोण: प्राणो ध्रुवोऽर्कोऽग्निर्दोषो वास्तुर्विभावसु: । द्रोणस्याभिमते: पत्‍न्या हर्षशोकभयादय: ॥ ११ ॥

El hijo de Saṅkalpā fue conocido como Saṅkalpa, y de él nació Kāma, el deseo. Los hijos de Vasu fueron los ocho Vasus; escucha sus nombres: Droṇa, Prāṇa, Dhruva, Arka, Agni, Doṣa, Vāstu y Vibhāvasu. De Abhimati, esposa del Vasu llamado Droṇa, nacieron hijos llamados Harṣa, Śoka, Bhaya y otros.

Verse 12

प्राणस्योर्जस्वती भार्या सह आयु: पुरोजव: । ध्रुवस्य भार्या धरणिरसूत विविधा: पुर: ॥ १२ ॥

Ūrjasvatī, esposa de Prāṇa, dio a luz a tres hijos llamados Saha, Āyus y Purojava. La esposa de Dhruva se llamaba Dharaṇī, y de su seno nacieron diversas ciudades (puras).

Verse 13

अर्कस्य वासना भार्या पुत्रास्तर्षादय: स्मृता: । अग्नेर्भार्या वसोर्धारा पुत्रा द्रविणकादय: ॥ १३ ॥

Del seno de Vāsanā, esposa de Arka, nacieron muchos hijos, encabezados por Tarṣa. Dhārā, esposa del Vasu llamado Agni, dio a luz a muchos hijos, encabezados por Draviṇaka.

Verse 14

स्कन्दश्च कृत्तिकापुत्रो ये विशाखादयस्तत: । दोषस्य शर्वरीपुत्र: शिशुमारो हरे: कला ॥ १४ ॥

De Kṛttikā, otra esposa de Agni, nació Skanda (Kārttikeya), cuyos hijos estaban encabezados por Viśākha. Del seno de Śarvarī, esposa del Vasu llamado Doṣa, nació un hijo llamado Śiśumāra, una manifestación parcial (kalā) de Śrī Hari.

Verse 15

वास्तोराङ्गिरसीपुत्रो विश्वकर्माकृतीपति: । ततो मनुश्चाक्षुषोऽभूद् विश्वे साध्या मनो: सुता: ॥ १५ ॥

De Āṅgirasī, esposa del Vasu llamado Vāstu, nació el gran arquitecto Viśvakarmā. Viśvakarmā se convirtió en esposo de Ākṛtī, y de ellos nació el Manu llamado Cākṣuṣa. Los hijos de Manu fueron conocidos como los Viśvadevas y los Sādhyas.

Verse 16

विभावसोरसूतोषा व्युष्टं रोचिषमातपम् । पञ्चयामोऽथ भूतानि येन जाग्रति कर्मसु ॥ १६ ॥

Uṣā, esposa de Vibhāvasu, dio a luz a tres hijos: Vyuṣṭa, Rociṣa y Ātapa. De Ātapa nació Pañcayāma, las cinco vigilias del día, que despierta a todos los seres para las labores del mundo.

Verse 17

सरूपासूत भूतस्य भार्या रुद्रांश्च कोटिश: । रैवतोऽजो भवो भीमो वाम उग्रो वृषाकपि: ॥ १७ ॥ अजैकपादहिर्ब्रध्नो बहुरूपो महानिति । रुद्रस्य पार्षदाश्चान्ये घोरा: प्रेतविनायका: ॥ १८ ॥

Sarūpā, esposa de Bhūta, dio a luz a diez millones de Rudras. Entre ellos, los once Rudras principales fueron Raivata, Aja, Bhava, Bhīma, Vāma, Ugra, Vṛṣākapi y otros.

Verse 18

सरूपासूत भूतस्य भार्या रुद्रांश्च कोटिश: । रैवतोऽजो भवो भीमो वाम उग्रो वृषाकपि: ॥ १७ ॥ अजैकपादहिर्ब्रध्नो बहुरूपो महानिति । रुद्रस्य पार्षदाश्चान्ये घोरा: प्रेतविनायका: ॥ १८ ॥

Ajaikapāt, Ahirbradhna, Bahurūpa y Mahān también cuentan entre los Rudras principales. Los otros terribles acompañantes de Rudra—preta y vināyaka—nacieron de la otra esposa de Bhūta.

Verse 19

प्रजापतेरङ्गिरस: स्वधा पत्नी पितृनथ । अथर्वाङ्गिरसं वेदं पुत्रत्वे चाकरोत् सती ॥ १९ ॥

El prajāpati Aṅgirā tuvo dos esposas, Svadhā y Satī. Svadhā aceptó a los Pitṛ como sus hijos, y Satī aceptó como hijo al Veda Atharvāṅgirasa.

Verse 20

कृशाश्वोऽर्चिषि भार्यायां धूमकेतुमजीजनत् । धिषणायां वेदशिरो देवलं वयुनं मनुम् ॥ २० ॥

Kṛśāśva tuvo dos esposas, Arcis y Dhiṣaṇā. En Arcis engendró a Dhūmaketu, y en Dhiṣaṇā engendró a cuatro hijos: Vedaśirā, Devala, Vayuna y Manu.

Verse 21

तार्क्ष्यस्य विनता कद्रू: पतङ्गी यामिनीति च । पतङ्गय‍सूत पतगान्यामिनी शलभानथ ॥ २१ ॥ सुपर्णासूत गरुडं साक्षाद् यज्ञेशवाहनम् । सूर्यसूतमनूरुं च कद्रूर्नागाननेकश: ॥ २२ ॥

Kaśyapa, también llamado Tārkṣya, tuvo cuatro esposas: Vinatā (Suparṇā), Kadrū, Pataṅgī y Yāminī. Pataṅgī dio a luz muchas clases de aves, y Yāminī dio a luz langostas (śalabha). Vinatā (Suparṇā) engendró a Garuḍa, el portador del Señor Viṣṇu, y a Aruṇa (Anūru), auriga del dios Sol. Kadrū engendró diversas variedades de nāgas, serpientes sagradas.

Verse 22

तार्क्ष्यस्य विनता कद्रू: पतङ्गी यामिनीति च । पतङ्गय‍सूत पतगान्यामिनी शलभानथ ॥ २१ ॥ सुपर्णासूत गरुडं साक्षाद् यज्ञेशवाहनम् । सूर्यसूतमनूरुं च कद्रूर्नागाननेकश: ॥ २२ ॥

Kaśyapa, también llamado Tārkṣya, tuvo cuatro esposas: Vinatā (Suparṇā), Kadrū, Pataṅgī y Yāminī. Pataṅgī dio a luz muchas clases de aves, y Yāminī dio a luz langostas (śalabha). Vinatā (Suparṇā) engendró a Garuḍa, el portador del Señor Viṣṇu, y a Aruṇa (Anūru), auriga del dios Sol. Kadrū engendró diversas variedades de nāgas, serpientes sagradas.

Verse 23

कृत्तिकादीनि नक्षत्राणीन्दो: पत्‍न्यस्तु भारत । दक्षशापात् सोऽनपत्यस्तासु यक्ष्मग्रहार्दित: ॥ २३ ॥

Oh Mahārāja Parīkṣit, el mejor de los Bhāratas: las constelaciones como Kṛttikā eran todas esposas del dios Luna. Sin embargo, por la maldición de Prajāpati Dakṣa, la Luna fue afligida por una enfermedad consumidora (yakṣmā) y quedó sin descendencia; por ello no pudo engendrar hijos con ninguna de sus esposas.

Verse 24

पुन: प्रसाद्य तं सोम: कला लेभे क्षये दिता: । श‍ृणु नामानि लोकानां मातृणां शङ्कराणि च ॥ २४ ॥ अथ कश्यपपत्नीनां यत्प्रसूतमिदं जगत् । अदितिर्दितिर्दनु: काष्ठा अरिष्टा सुरसा इला ॥ २५ ॥ मुनि: क्रोधवशा ताम्रा सुरभि: सरमा तिमि: । तिमेर्यादोगणा आसन् श्वापदा: सरमासुता: ॥ २६ ॥

Después, Soma (el dios Luna) apaciguó a Prajāpati Dakṣa con palabras corteses y recuperó las porciones de luz que había perdido durante la enfermedad. En la quincena oscura el brillo de la Luna mengua, y en la quincena luminosa vuelve a manifestarse; aun así, no pudo engendrar hijos. Oh Mahārāja Parīkṣit, escucha ahora los nombres auspiciosos de las esposas de Kaśyapa, de cuyos vientres surgió la población del universo: Aditi, Diti, Danu, Kāṣṭhā, Ariṣṭā, Surasā, Ilā, Muni, Krodhavaśā, Tāmrā, Surabhi, Saramā y Timi. De Timi nacieron todos los seres acuáticos, y de Saramā nacieron las fieras como leones y tigres.

Verse 25

पुन: प्रसाद्य तं सोम: कला लेभे क्षये दिता: । श‍ृणु नामानि लोकानां मातृणां शङ्कराणि च ॥ २४ ॥ अथ कश्यपपत्नीनां यत्प्रसूतमिदं जगत् । अदितिर्दितिर्दनु: काष्ठा अरिष्टा सुरसा इला ॥ २५ ॥ मुनि: क्रोधवशा ताम्रा सुरभि: सरमा तिमि: । तिमेर्यादोगणा आसन् श्वापदा: सरमासुता: ॥ २६ ॥

Después, Soma (el dios Luna) apaciguó a Prajāpati Dakṣa con palabras corteses y recuperó las porciones de luz que había perdido durante la enfermedad. En la quincena oscura el brillo de la Luna mengua, y en la quincena luminosa vuelve a manifestarse; aun así, no pudo engendrar hijos. Oh Mahārāja Parīkṣit, escucha ahora los nombres auspiciosos de las esposas de Kaśyapa, de cuyos vientres surgió la población del universo: Aditi, Diti, Danu, Kāṣṭhā, Ariṣṭā, Surasā, Ilā, Muni, Krodhavaśā, Tāmrā, Surabhi, Saramā y Timi. De Timi nacieron todos los seres acuáticos, y de Saramā nacieron las fieras como leones y tigres.

Verse 26

पुन: प्रसाद्य तं सोम: कला लेभे क्षये दिता: । श‍ृणु नामानि लोकानां मातृणां शङ्कराणि च ॥ २४ ॥ अथ कश्यपपत्नीनां यत्प्रसूतमिदं जगत् । अदितिर्दितिर्दनु: काष्ठा अरिष्टा सुरसा इला ॥ २५ ॥ मुनि: क्रोधवशा ताम्रा सुरभि: सरमा तिमि: । तिमेर्यादोगणा आसन् श्वापदा: सरमासुता: ॥ २६ ॥

Después, Soma, el rey de la luna, apaciguó a Prajāpati Dakṣa con palabras corteses y recuperó las porciones de luz que había perdido por la enfermedad; sin embargo, no pudo engendrar hijos. En la quincena oscura el brillo lunar mengua, y en la quincena luminosa vuelve a manifestarse. Oh rey Parīkṣit, escucha ahora los nombres de las esposas de Kaśyapa, de cuyos vientres surgió la población del universo entero. Ellas son: Aditi, Diti, Danu, Kāṣṭhā, Ariṣṭā, Surasā, Ilā, Muni, Krodhavaśā, Tāmrā, Surabhi, Saramā y Timi. De Timi nacieron los seres acuáticos, y de Saramā nacieron las fieras como leones y tigres.

Verse 27

सुरभेर्महिषा गावो ये चान्ये द्विशफा नृप । ताम्राया: श्येनगृध्राद्या मुनेरप्सरसां गणा: ॥ २७ ॥

Oh rey Parīkṣit, del vientre de Surabhi nacieron el búfalo, la vaca y los demás animales de pezuña hendida. Del vientre de Tāmrā nacieron las águilas, los buitres y otras grandes aves de rapiña, y del vientre de Muni nacieron las apsarās, las ninfas celestiales.

Verse 28

दन्दशूकादय: सर्पा राजन् क्रोधवशात्मजा: । इलाया भूरुहा: सर्वे यातुधानाश्च सौरसा: ॥ २८ ॥

Oh rey, los hijos de Krodhavaśā fueron las serpientes llamadas dandaśūka, así como otras serpientes y también mosquitos e insectos. Del vientre de Ilā nacieron todas las enredaderas, árboles y plantas. Del vientre de Surasā nacieron los yātudhānas: rākṣasas y espíritus malignos.

Verse 29

अरिष्टायास्तु गन्धर्वा: काष्ठाया द्विशफेतरा: । सुता दनोरेकषष्टिस्तेषां प्राधानिकाञ् श‍ृणु ॥ २९ ॥ द्विमूर्धा शम्बरोऽरिष्टो हयग्रीवो विभावसु: । अयोमुख: शङ्कुशिरा: स्वर्भानु: कपिलोऽरुण: ॥ ३० ॥ पुलोमा वृषपर्वा च एकचक्रोऽनुतापन: । धूम्रकेशो विरूपाक्षो विप्रचित्तिश्च दुर्जय: ॥ ३१ ॥

Del vientre de Ariṣṭā nacieron los gandharvas, y del vientre de Kāṣṭhā nacieron los animales de pezuña no hendida, como el caballo. Oh rey, del vientre de Danu nacieron sesenta y un hijos; entre ellos, estos dieciocho son los principales: Dvimūrdhā, Śambara, Ariṣṭa, Hayagrīva, Vibhāvasu, Ayomukha, Śaṅkuśirā, Svarbhānu, Kapila, Aruṇa, Pulomā, Vṛṣaparvā, Ekacakra, Anutāpana, Dhūmrakeśa, Virūpākṣa, Vipracitti y Durjaya.

Verse 30

अरिष्टायास्तु गन्धर्वा: काष्ठाया द्विशफेतरा: । सुता दनोरेकषष्टिस्तेषां प्राधानिकाञ् श‍ृणु ॥ २९ ॥ द्विमूर्धा शम्बरोऽरिष्टो हयग्रीवो विभावसु: । अयोमुख: शङ्कुशिरा: स्वर्भानु: कपिलोऽरुण: ॥ ३० ॥ पुलोमा वृषपर्वा च एकचक्रोऽनुतापन: । धूम्रकेशो विरूपाक्षो विप्रचित्तिश्च दुर्जय: ॥ ३१ ॥

Del vientre de Ariṣṭā nacieron los gandharvas, y del vientre de Kāṣṭhā nacieron los animales de pezuña no hendida, como el caballo. Oh rey, del vientre de Danu nacieron sesenta y un hijos; entre ellos, estos dieciocho son los principales: Dvimūrdhā, Śambara, Ariṣṭa, Hayagrīva, Vibhāvasu, Ayomukha, Śaṅkuśirā, Svarbhānu, Kapila, Aruṇa, Pulomā, Vṛṣaparvā, Ekacakra, Anutāpana, Dhūmrakeśa, Virūpākṣa, Vipracitti y Durjaya.

Verse 31

अरिष्टायास्तु गन्धर्वा: काष्ठाया द्विशफेतरा: । सुता दनोरेकषष्टिस्तेषां प्राधानिकाञ् श‍ृणु ॥ २९ ॥ द्विमूर्धा शम्बरोऽरिष्टो हयग्रीवो विभावसु: । अयोमुख: शङ्कुशिरा: स्वर्भानु: कपिलोऽरुण: ॥ ३० ॥ पुलोमा वृषपर्वा च एकचक्रोऽनुतापन: । धूम्रकेशो विरूपाक्षो विप्रचित्तिश्च दुर्जय: ॥ ३१ ॥

Del vientre de Ariṣṭā nacieron los gandharvas, y del vientre de Kāṣṭhā nacieron los animales de pezuña no hendida, como el caballo. Oh rey, del vientre de Danu nacieron sesenta y un hijos; entre ellos, estos dieciocho fueron los principales: Dvimūrdhā, Śambara, Ariṣṭa, Hayagrīva, Vibhāvasu, Ayomukha, Śaṅkuśirā, Svarbhānu, Kapila, Aruṇa, Pulomā, Vṛṣaparvā, Ekacakra, Anutāpana, Dhūmrakeśa, Virūpākṣa, Vipracitti y Durjaya.

Verse 32

स्वर्भानो: सुप्रभां कन्यामुवाह नमुचि: किल । वृषपर्वणस्तु शर्मिष्ठां ययातिर्नाहुषो बली ॥ ३२ ॥

Suprabhā, hija de Svarbhānu, fue desposada por Namuci. Y Śarmiṣṭhā, hija de Vṛṣaparvā, fue entregada al poderoso rey Yayāti, hijo de Nahuṣa.

Verse 33

वैश्वानरसुता याश्च चतस्रश्चारुदर्शना: । उपदानवी हयशिरा पुलोमा कालका तथा ॥ ३३ ॥ उपदानवीं हिरण्याक्ष: क्रतुर्हयशिरां नृप । पुलोमां कालकां च द्वे वैश्वानरसुते तु क: ॥ ३४ ॥ उपयेमेऽथ भगवान् कश्यपो ब्रह्मचोदित: । पौलोमा: कालकेयाश्च दानवा युद्धशालिन: ॥ ३५ ॥ तयो: षष्टिसहस्राणि यज्ञघ्नांस्ते पितु: पिता । जघान स्वर्गतो राजन्नेक इन्द्रप्रियङ्कर: ॥ ३६ ॥

Vaiśvānara, hijo de Danu, tuvo cuatro hijas de gran hermosura: Upadānavī, Hayaśirā, Pulomā y Kālakā. Oh rey, Hiraṇyākṣa desposó a Upadānavī y Kratu desposó a Hayaśirā. Luego, por mandato de Brahmā, el Prajāpati Kaśyapa tomó por esposas a Pulomā y a Kālakā. De los vientres de estas dos nacieron sesenta mil hijos, encabezados por Nivātakavaca, conocidos como los Paulomas y los Kālakeyas; eran poderosos, diestros en la guerra y buscaban perturbar los yajñas de los grandes ṛṣis. Amado rey, cuando tu abuelo Arjuna fue a los planetas celestiales, él solo dio muerte a todos esos demonios, y así Indra le tomó un afecto inmenso.

Verse 34

वैश्वानरसुता याश्च चतस्रश्चारुदर्शना: । उपदानवी हयशिरा पुलोमा कालका तथा ॥ ३३ ॥ उपदानवीं हिरण्याक्ष: क्रतुर्हयशिरां नृप । पुलोमां कालकां च द्वे वैश्वानरसुते तु क: ॥ ३४ ॥ उपयेमेऽथ भगवान् कश्यपो ब्रह्मचोदित: । पौलोमा: कालकेयाश्च दानवा युद्धशालिन: ॥ ३५ ॥ तयो: षष्टिसहस्राणि यज्ञघ्नांस्ते पितु: पिता । जघान स्वर्गतो राजन्नेक इन्द्रप्रियङ्कर: ॥ ३६ ॥

Vaiśvānara, hijo de Danu, tuvo cuatro hijas de gran hermosura: Upadānavī, Hayaśirā, Pulomā y Kālakā. Oh rey, Hiraṇyākṣa desposó a Upadānavī y Kratu desposó a Hayaśirā. Luego, por mandato de Brahmā, el Prajāpati Kaśyapa tomó por esposas a Pulomā y a Kālakā. De los vientres de estas dos nacieron sesenta mil hijos, encabezados por Nivātakavaca, conocidos como los Paulomas y los Kālakeyas; eran poderosos, diestros en la guerra y buscaban perturbar los yajñas de los grandes ṛṣis. Amado rey, cuando tu abuelo Arjuna fue a los planetas celestiales, él solo dio muerte a todos esos demonios, y así Indra le tomó un afecto inmenso.

Verse 35

वैश्वानरसुता याश्च चतस्रश्चारुदर्शना: । उपदानवी हयशिरा पुलोमा कालका तथा ॥ ३३ ॥ उपदानवीं हिरण्याक्ष: क्रतुर्हयशिरां नृप । पुलोमां कालकां च द्वे वैश्वानरसुते तु क: ॥ ३४ ॥ उपयेमेऽथ भगवान् कश्यपो ब्रह्मचोदित: । पौलोमा: कालकेयाश्च दानवा युद्धशालिन: ॥ ३५ ॥ तयो: षष्टिसहस्राणि यज्ञघ्नांस्ते पितु: पिता । जघान स्वर्गतो राजन्नेक इन्द्रप्रियङ्कर: ॥ ३६ ॥

Vaiśvānara, hijo de Danu, tuvo cuatro hijas de gran hermosura: Upadānavī, Hayaśirā, Pulomā y Kālakā. Oh rey, Hiraṇyākṣa desposó a Upadānavī y Kratu desposó a Hayaśirā. Luego, por mandato de Brahmā, el Prajāpati Kaśyapa tomó por esposas a Pulomā y a Kālakā. De los vientres de estas dos nacieron sesenta mil hijos, encabezados por Nivātakavaca, conocidos como los Paulomas y los Kālakeyas; eran poderosos, diestros en la guerra y buscaban perturbar los yajñas de los grandes ṛṣis. Amado rey, cuando tu abuelo Arjuna fue a los planetas celestiales, él solo dio muerte a todos esos demonios, y así Indra le tomó un afecto inmenso.

Verse 36

वैश्वानरसुता याश्च चतस्रश्चारुदर्शना: । उपदानवी हयशिरा पुलोमा कालका तथा ॥ ३३ ॥ उपदानवीं हिरण्याक्ष: क्रतुर्हयशिरां नृप । पुलोमां कालकां च द्वे वैश्वानरसुते तु क: ॥ ३४ ॥ उपयेमेऽथ भगवान् कश्यपो ब्रह्मचोदित: । पौलोमा: कालकेयाश्च दानवा युद्धशालिन: ॥ ३५ ॥ तयो: षष्टिसहस्राणि यज्ञघ्नांस्ते पितु: पिता । जघान स्वर्गतो राजन्नेक इन्द्रप्रियङ्कर: ॥ ३६ ॥

Vaiśvānara, hijo de Danu, tuvo cuatro hijas de hermosa presencia: Upadānavī, Hayaśirā, Pulomā y Kālakā. Hiraṇyākṣa desposó a Upadānavī, y Kratu desposó a Hayaśirā. Luego, por mandato de Brahmā, el Prajāpati Kaśyapa tomó por esposas a Pulomā y a Kālakā. De los vientres de estas dos nacieron sesenta mil hijos, conocidos como los Paulomas y los Kālakeyas, dānava de gran fuerza y pericia en la guerra, empeñados en perturbar los sacrificios de los sabios. Oh rey, cuando tu abuelo Arjuna fue a los planetas celestiales, él solo dio muerte a todos esos demonios, y así Indra le tomó un afecto inmenso.

Verse 37

विप्रचित्ति: सिंहिकायां शतं चैकमजीजनत् । राहुज्येष्ठं केतुशतं ग्रहत्वं य उपागता: ॥ ३७ ॥

Vipracitti engendró en su esposa Siṁhikā ciento un hijos. El mayor es Rāhu, y los otros cien son los Ketu. Todos alcanzaron posiciones como planetas de gran influencia.

Verse 38

अथात: श्रूयतां वंशो योऽदितेरनुपूर्वश: । यत्र नारायणो देव: स्वांशेनावातरद्विभु: ॥ ३८ ॥ विवस्वानर्यमा पूषा त्वष्टाथ सविता भग: । धाता विधाता वरुणो मित्र: शत्रु उरुक्रम: ॥ ३९ ॥

Ahora escucha, en orden, la descendencia de Aditi; en esta dinastía descendió el Señor Nārāyaṇa, el Dios supremo, mediante Su propia expansión. Los hijos de Aditi son: Vivasvān, Aryamā, Pūṣā, Tvaṣṭā, Savitā, Bhaga, Dhātā, Vidhātā, Varuṇa, Mitra, Śatru y Urukrama.

Verse 39

अथात: श्रूयतां वंशो योऽदितेरनुपूर्वश: । यत्र नारायणो देव: स्वांशेनावातरद्विभु: ॥ ३८ ॥ विवस्वानर्यमा पूषा त्वष्टाथ सविता भग: । धाता विधाता वरुणो मित्र: शत्रु उरुक्रम: ॥ ३९ ॥

Ahora escucha, en orden, la descendencia de Aditi; en esta dinastía descendió el Señor Nārāyaṇa por Su expansión. Los hijos de Aditi son: Vivasvān, Aryamā, Pūṣā, Tvaṣṭā, Savitā, Bhaga, Dhātā, Vidhātā, Varuṇa, Mitra, Śatru y Urukrama.

Verse 40

विवस्वत: श्राद्धदेवं संज्ञासूयत वै मनुम् । मिथुनं च महाभागा यमं देवं यमीं तथा । सैव भूत्वाथ वडवा नासत्यौ सुषुवे भुवि ॥ ४० ॥

Saṁjñā, esposa de Vivasvān, el dios Sol, dio a luz al Manu llamado Śrāddhadeva. Esa afortunada madre también engendró a los gemelos: Yama-deva y Yamī (el río Yamunā). Luego, Yamī, vagando por la tierra en forma de yegua, dio a luz a los dos Aśvinī-kumāras, conocidos como Nāsatya.

Verse 41

छाया शनैश्चरं लेभे सावर्णिं च मनुं तत: । कन्यां च तपतीं या वै वव्रे संवरणं पतिम् ॥ ४१ ॥

Chāyā, otra esposa del dios Sol, engendró dos hijos llamados Śanaiścara y Sāvarṇi Manu, y una hija, Tapatī, quien tomó por esposo a Saṁvaraṇa.

Verse 42

अर्यम्णो मातृका पत्नी तयोश्चर्षणय: सुता: । यत्र वै मानुषी जातिर्ब्रह्मणा चोपकल्पिता ॥ ४२ ॥

Del vientre de Mātṛkā, esposa de Aryamā, nacieron muchos carṣaṇayas, sabios eruditos; entre ellos, Brahmā dispuso la especie humana, dotada de aptitud para examinarse a sí misma.

Verse 43

पूषानपत्य: पिष्टादो भग्नदन्तोऽभवत्पुरा । योऽसौ दक्षाय कुपितं जहास विवृतद्विज: ॥ ४३ ॥

Pūṣā no tuvo hijos. Antaño, cuando Śiva se enfureció contra Dakṣa, Pūṣā se rió mostrando los dientes; por ello los perdió y hubo de vivir comiendo sólo harina molida.

Verse 44

त्वष्टुर्दैत्यात्मजा भार्या रचना नाम कन्यका । सन्निवेशस्तयोर्जज्ञे विश्वरूपश्च वीर्यवान् ॥ ४४ ॥

Racanā, hija de los Daityas, llegó a ser esposa del Prajāpati Tvaṣṭā. Por su simiente, en su seno nacieron dos hijos muy poderosos: Sanniveśa y Viśvarūpa.

Verse 45

तं वव्रिरे सुरगणा स्वस्रीयं द्विषतामपि । विमतेन परित्यक्ता गुरुणाङ्गिरसेन यत् ॥ ४५ ॥

Aunque Viśvarūpa era hijo de la hija de los Daityas, enemigos eternos de los devas, los semidioses lo aceptaron como sacerdote según la orden de Brahmā, cuando fueron abandonados por su maestro espiritual Bṛhaspati, a quien habían faltado al respeto.