Sutra 14
Devanagari script
पृच्छ्यं न पृच्छति अपृच्छ्यं पृच्छति पृष्ट्वा वा विसृजति शिक्षयति स्मारयति पूर्वं ददाति वा इति मध्यममस्मै साहसदण्डं कुर्यात् ॥ कZ_०४.९.१४ ॥
Transliteration
pṛcchyaṃ na pṛcchati apṛcchyaṃ pṛcchati pṛṣṭvā vā visṛjati śikṣayati smārayati pūrvaṃ dadāti vā iti madhyamamasmai sāhasadaṇḍaṃ kuryāt
Translation
Si un juez no pregunta lo que debe preguntarse, pregunta lo que no debe preguntarse, despide a una parte después de interrogarla, la instruye o le da indicaciones, le recuerda (qué debe decir) o le concede una ventaja previa, incurrirá en la multa sāhasa de grado medio.
Word by Word
पृच्छ्यम्(what) should be asked
पृच्छ्यम्:
TypeParticiple (Gerundive)
Rootप्रच्छ्
Formकृदन्त (यत्-प्रत्यय, पृच्छ्य = ‘to be asked’); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्म)
नnot
न:
TypeParticle (Negation)
Rootन
Formनिषेधार्थक अव्यय
पृच्छतिasks
पृच्छति:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
अपृच्छ्यम्(what) should not be asked
अपृच्छ्यम्:
TypeParticiple (Gerundive)
Rootप्रच्छ्
Formकृदन्त (नञ्-पूर्वक यत्-प्रत्यय); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
पृच्छतिasks
पृच्छति:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
पृष्ट्वाhaving asked
पृष्ट्वा:
TypeGerund (Absolutive)
Rootप्रच्छ्
Formक्त्वा-प्रत्यय; अव्ययभाव (पूर्वक्रिया)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
विसृजतिdismisses / lets go
विसृजति:
TypeVerb
Rootवि+सृज्
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
शिक्षयतिinstructs / trains
शिक्षयति:
TypeCausative Verb
Rootशिक्ष् (णिच्)
Formणिजन्त; लट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
स्मारयतिreminds
स्मारयति:
TypeCausative Verb
Rootस्मृ (णिच्)
Formणिजन्त; लट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
पूर्वम्first / beforehand
पूर्वम्:
TypeAdverb (from adjective)
Rootपूर्व
Formक्रियाविशेषण (अव्ययीभाव-प्रयोग)
ददातिgives
ददाति:
TypeVerb
Rootदा
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय
मध्यमम्the middle (grade)
मध्यमम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootमध्यम
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (दण्ड-विशेषण/दण्ड-प्रकार)
अस्मैto him / for him
अस्मै:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formचतुर्थी; एकवचन
साहसदण्डम्the fine/penalty for ‘sāhasa’ (violent/forcible offence)
साहसदण्डम्:
TypeNoun
Rootसाहस + दण्ड
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; ‘साहसस्य दण्डः’
कुर्यात्should impose / should make
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
Formविधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
Entities Mentioned
D
dharmastha (judge)P
party to disputeFAQs
Selective questioning, irrelevant probing, dismissing after extracting info, coaching/prompts, and granting one side a head start.