Adhyaya 9

Sutra 1

समाहर्तृप्रदेष्टारः पूर्वमध्यक्षाणामध्यक्षपुरुषाणां च नियमनं कुर्युः ॥ कZ_०४.९.०१ ॥

El Samāhartṛ (jefe recaudador) y el Pradeṣṭā (superintendente regional) deberán, en primer lugar, establecer control y supervisión sobre los superintendentes departamentales y el personal que sirve bajo ellos.

Sutra 2

खनिसारकर्मान्तेभ्यः सारं रत्नं वापहरतः शुद्धवधः ॥ कZ_०४.९.०२ ॥

Para quien robe mena/extracto metálico (sāra) o una joya de las minas o de las obras industriales del Estado, la pena es la ejecución (pena capital).

Sutra 3

फल्गुद्रव्यकर्मान्तेभ्यः फल्गु द्रव्यमुपस्करं वा पूर्वः साहसदण्डः ॥ कZ_०४.९.०३ ॥

Para quien robe materiales de bajo valor o equipo de talleres que manejan bienes de bajo valor, la pena es la primera (más baja) multa de sāhasa.

Sutra 4

पण्यभूमिभ्यो वा राजपण्यं माषमूल्यादूर्ध्वमापादमूल्यादित्यपहरतो द्वादशपणो दण्डः आद्विपादमूल्यादिति चतुर्विंशतिपणः आत्रिपादमूल्यादिति षट्त्रिंशत्पणः आपणमूल्यादित्यष्टचत्वारिंशत्पणः आद्विपणमूल्यादिति पूर्वः साहसदण्डः आचतुष्पणमूल्यादिति मध्यमः आष्टपणमूल्यादित्युत्तमः आदशपणमूल्यादिति वधः ॥ कZ_०४.९.०४ ॥

Si se roba mercancía real de los recintos del mercado, entonces: por un robo valorado por encima de un māṣa y hasta un pāda, la multa es de 12 paṇas; por dos pādas, 24 paṇas; por tres pādas, 36 paṇas; por un paṇa, 48 paṇas. A partir de un valor de dos paṇas se aplica la primera multa de sāhasa; a partir de cuatro paṇas, la multa media de sāhasa; a partir de ocho paṇas, la multa más alta de sāhasa; a partir de diez paṇas, la pena es la muerte.

Sutra 5

कोष्ठपण्यकुप्यायुधागारेभ्यः कुप्यभाण्डोपस्करापहारेष्वर्धमूल्येषु एत एव दण्डाः ॥ कZ_०४.९.०५ ॥

For theft of consumables, vessels, or equipment from warehouses, merchandise stores, or armories—when assessed at half the value—the same penalties apply (as previously stated).

Sutra 6

कोशभाण्डागाराक्षशालाभ्यश्चतुर्भागमूल्येषु एत एव द्विगुणा दण्डाः ॥ कZ_०४.९.०६ ॥

For theft from the treasury/storehouse and from the gaming house—where valuation is taken as one-quarter—the same penalties apply but doubled.

Sutra 7

चोराणामभिप्रधर्षणे चित्रो घातः ॥ कZ_०४.९.०७ ॥

If thieves violently assault (officials/others) during apprehension, they shall be put to an exemplary (public, aggravated) execution.

Sutra 8

इति राजपरिग्रहेषु व्याख्यातम् ॥ कZ_०४.९.०८ ॥

Thus (the penalties) have been explained with respect to property under royal possession.

Sutra 9

बाह्येषु तु प्रच्छन्नमहनि क्षेत्रखलवेश्मापणेभ्यः कुप्यभाण्डमुपस्करं वा माषमूल्यादूर्ध्वमापादमूल्यादित्यपहरतस्त्रिपणो दण्डः गोमयप्रदेहेन वा प्रलिप्यावघोषणमाद्विपादमूल्यादिति षट्पणः गोमयभस्मना वा प्रलिप्यावघोषणमात्रिपादमूल्यादिति नवपणः गोमयभस्मना वा प्रलिप्यावघोषणं शरावमेखलया वा आपणमूल्यादिति द्वादशपणः मुण्डनं प्रव्राजनं वा आद्विपणमूल्यादिति चतुर्विंशतिपणः मुण्डस्येष्टकाशकलेन प्रव्राजनं वा आचतुष्पणमूल्यादिति षट्त्रिंशत्पणह् आपञ्चपणमूल्यादित्यष्टचत्वारिंशत्पणः आदशपणमूल्यादिति पूर्वः साहसदण्डह् आविंशतिपणमूल्यादित्द्विशतह् आत्रिंशत्पणमूल्यादिति पञ्चशतह् आचत्वारिंशत्पणमूल्यादिति साहस्रह् आपञ्चाशत्पणमूल्यादिति वधः ॥ कZ_०४.९.०९ ॥

But in external (private) cases—when theft is committed covertly by day from fields, threshing-floors, houses, or shops—if consumables, vessels, or equipment are stolen: for value above a māṣa up to a pāda, the fine is 3 paṇas. From two pādas: 6 paṇas, with public proclamation after smearing (the offender) with cow-dung. From three pādas: 9 paṇas, with proclamation after smearing with cow-dung and ash. At one paṇa: 12 paṇas, with proclamation after smearing with cow-dung/ash or with a potsherd-girdle (a shaming device). From two paṇas: 24 paṇas, with head-shaving and/or banishment. From four paṇas: 36 paṇas, with head-shaving and banishment marked by a chip of brick (additional stigma). From five paṇas: 48 paṇas. From ten paṇas: the first sāhasa penalty. From twenty paṇas: 200 (paṇas). From thirty paṇas: 500. From forty paṇas: 1,000. From fifty paṇas: death.

Sutra 10

प्रसह्य दिवा रात्रौ वान्तर्यामिकमपहरतोऽर्धमूल्येषु एत एव दण्डाः ॥ कZ_०४.९.१० ॥

A quien se apodera de bienes por la fuerza—de día o de noche—o roba desde el interior (de una vivienda/espacio privado), al tasarse en la mitad de su valor, se le aplican estas mismas penas.

Sutra 11

प्रसह्य दिवा रात्रौ वा सशस्त्रस्यापहरतश्चतुर्भागमूल्येषु एत एव द्विगुणा दण्डाः ॥ कZ_०४.९.११ ॥

Para quien se apodera de bienes por la fuerza—de día o de noche—o roba estando armado, las multas prescritas para el hurto valorado en una cuarta parte (de los tramos estándar de valor) se duplicarán.

Sutra 12

कुटुंबिकाध्यक्षमुख्यस्वामिनां कूटशासनमुद्राकर्मसु पूर्वमध्योत्तमवधा दण्डाः यथापराधं वा ॥ कZ_०४.९.१२ ॥

Para los cabezas de familia, superintendentes, altos funcionarios y amos que incurran en edictos/órdenes falsificados o en operaciones de sellado falsificadas, las penas se graduarán en primera, media y máxima—incluida la pena capital—según la gravedad del delito.

Sutra 13

धर्मस्थश्चेद्विवदमानं पुरुषं तर्जयति भर्त्सयत्यपसारयत्यभिग्रसते वा पूर्वमस्मै साहसदण्डं कुर्यात् वाक्पारुष्ये द्विगुणम् ॥ कZ_०४.९.१३ ॥

Si un juez (dharmastha), hacia un litigante, lo amenaza, lo insulta, lo expulsa o lo intimida, será castigado con la multa sāhasa de primer grado; por crueldad verbal/lenguaje injurioso, la pena se duplicará.

Sutra 14

पृच्छ्यं न पृच्छति अपृच्छ्यं पृच्छति पृष्ट्वा वा विसृजति शिक्षयति स्मारयति पूर्वं ददाति वा इति मध्यममस्मै साहसदण्डं कुर्यात् ॥ कZ_०४.९.१४ ॥

Si un juez no pregunta lo que debe preguntarse, pregunta lo que no debe preguntarse, despide a una parte después de interrogarla, la instruye o le da indicaciones, le recuerda (qué debe decir) o le concede una ventaja previa, incurrirá en la multa sāhasa de grado medio.

Sutra 15

देयं देशं न पृच्छति अदेयं देशं पृच्छति कार्यमदेशेनातिवाहयति छलेनातिहरति कालहरणेन श्रान्तमपवाहयति मार्गापन्नं वाक्यमुत्क्रमयति मतिसाहाय्यं साक्षिभ्यो ददाति तारितानुशिष्टं कार्यं पुनरपि गृह्णाति उत्तममस्मै साहसदण्डं कुर्यात् ॥ कZ_०४.९.१५ ॥

Si un juez no indaga sobre el lugar/foro adecuado, indaga sobre un foro inadecuado, arrastra un caso a una jurisdicción impropia, lo resuelve mediante engaño, agota a una parte con demoras deliberadas, se aparta del curso correcto de las declaraciones registradas, presta “asistencia intelectual” a los testigos o reabre un asunto ya resuelto e instruido, incurrirá en la multa sāhasa de grado máximo.

Sutra 16

पुनरपराधे द्विगुणं स्थानाद्व्यवरोपणं च ॥ कZ_०४.९.१६ ॥

En caso de reincidencia, la pena se duplicará y también se impondrá la destitución del cargo.

Sutra 17

लेखकश्चेदुक्तं न लिखति अनुक्तं लिखति दुरुक्तमुपलिखति सूक्तमुल्लिखति अर्थोत्पत्तिं वा विकल्पयति इति पूर्वमस्मै साहसदण्डं कुर्याद् यथापराधं वा ॥ कZ_०४.९.१७ ॥

Si un escriba no escribe lo dicho, escribe lo no dicho, inserta lo dicho erróneamente, suprime lo dicho correctamente o manipula el resultado financiero declarado, será castigado con la multa sāhasa de primer grado, o según corresponda a la falta.

Sutra 18

धर्मस्थः प्रदेष्टा वा हैरण्यदण्डमदण्ड्ये क्षिपति क्षेपद्विगुणमस्मै दण्डं कुर्यात् हीनातिरिक्ताष्टगुणं वा ॥ कZ_०४.९.१८ ॥

Si un juez o un funcionario ejecutivo (pradeṣṭā) impone una multa monetaria a quien no es pasible de multa, será castigado con una multa doble del monto indebidamente impuesto; alternativamente, si el monto es inferior o excesivo, se aplicará una pena óctuple (en relación con la diferencia por defecto/exceso).

Sutra 19

शरीरदण्डं क्षिपति शारीरमेव दण्डं भजेत निष्क्रयद्विगुणं वा ॥ कZ_०४.९.१९ ॥

Si un funcionario impone un castigo corporal, él mismo deberá sufrir el mismo castigo corporal; de lo contrario, pagará el doble del monto de rescate/compensación.

Sutra 20

यं वा भूतमर्थं नाशयति अभूतमर्थं करोति तदष्टगुणं दण्डं दद्यात् ॥ कZ_०४.९.२० ॥

Quien destruya un hecho tal como existe, o fabrique un ‘hecho’ inexistente, será castigado con una pena ocho veces mayor.

Sutra 21

धर्मस्थीये चारके बन्धनागारे वा शय्यासनभोजनोच्चारसंचाररोधबन्धनेषु त्रिपणोत्तरा दण्डाः कर्तुः कारयितुश्च ॥ कZ_०४.९.२१ ॥

En la custodia del dharmasthīya (detención protectora) o en la prisión, por obstaculizar o retener (al detenido) cama, asiento, comida, excreción o movimiento, se imponen multas superiores a tres paṇas, tanto al autor directo como a quien lo manda hacer.

Sutra 22

चारकादभियुक्तं मुञ्चतो निष्पातयतो वा मध्यमः साहसदण्डः अभियोगदानं च बन्धनागारात्सर्वस्वं वधश्च ॥ कZ_०४.९.२२ ॥

Quien libere a un acusado de la custodia vigilada, o lo expulse indebidamente, incurre en la pena sāhasa de grado medio y además debe proporcionar un acusado sustituto; si se le libera de la prisión, la pena es la confiscación de todos los bienes y la muerte.

Sutra 23

बन्धनागाराध्यक्षस्य संरुद्धकमनाख्याय चारयतश्चतुर्विंशतिपणो दण्डः कर्म कारयतो द्विगुणः स्थानान्यत्वं गमयतोऽन्नपानं वा रुन्धतः षण्णवतिर्दण्डः परिक्लेशयत उत्कोटयतो वा मध्यमः साहसदण्डः घ्नतः साहस्रः ॥ कZ_०४.९.२३ ॥

If the superintendent of the prison keeps a detainee confined without recording/declaring it, the fine is 24 paṇas; if he forces the detainee to do work, the fine is double; if he moves him to another place or withholds food or drink, the fine is 96; if he torments him or extorts/blackmails him, the middle-grade sāhasa penalty applies; if he kills him, the penalty is 1,000 (paṇas).

Sutra 24

परिगृहीतां दासीमाहितिकां वा संरुद्धिकामधिचरतः पूर्वः साहसदण्डः चोरडामरिकभार्यां मध्यमः संरुद्धिकामार्यामुत्तमः ॥ कZ_०४.९.२४ ॥

For sexually violating a confined woman—whether a slave-woman or a hired/servant woman—the first-grade sāhasa penalty applies; if she is the wife of a thief or a rebel/brigand, the middle-grade applies; if she is a confined noble/free woman (āryā), the highest-grade applies.

Sutra 25

संरुद्धस्य वा तत्रैव घातः ॥ कZ_०४.९.२५ ॥

Or, if the confined person is killed there (in custody), the penalty applies accordingly (custodial killing).

Sutra 26

तदेवाक्षणगृहीतायामार्यायां विद्यात्दास्यां पूर्वः साहसदण्डः ॥ कZ_०४.९.२६ ॥

The same rule should be understood for a noble/free woman seized without proper grounds; for a slave-woman, the first-grade sāhasa penalty applies.

Sutra 27

चारकमभित्त्वा निष्पातयतो मध्यमः भित्त्वा वधः बन्धनागारात्सर्वस्वं वधश्च ॥ कZ_०४.९.२७ ॥

If one causes a detainee to escape without breaking (the enclosure), the middle-grade penalty applies; if by breaking it, death; if (one causes escape) from the prison, confiscation of all property and death.

Sutra 28

शोधयेयुश्च शुद्धास्ते पौरजानपदान्दमैः ॥ कZ_०४.९.२८च्द् ॥

Y, una vez depurados, ellos a su vez deben disciplinar a los habitantes de la ciudad y del campo mediante medidas correctivas.